ABD’de açılan tarihi davada Ağustos ayında çıkan uzlaşıda Meta şirketinin hem 18 milyar dolar ödemesi, hem de çocuklar için bazı kısıtlamalar getirmesi konusunda anlaşmaya varılmıştı. Bu karara tepki gösteren Meta’nın eski mühendislik direktörü Arturo Béjar, CNN Türk'ten Serdar Korucu’ya konuştu, “Şirketin yol açtığı zararların farkında olduğunu kamuoyuna açıklayan, ifşa eden ve bu konuda konuşan pek çok eski çalışandan biriyim. Şunu size net olarak söyleyebilirim. Sanki dünya onlardan hesap soramazmış gibi davranıyorlar” dedi.
Béjar, davada eski şirketine karşı ifade vermesinin nedeninin kızının yaşadıkları olduğunu söyledi: “Kızım 12 yaşındayken Instagram'a girmek istediğini söylemeye başlamıştı. 14 yaşına gelene kadar bekledim; Instagram'a girdikten birkaç hafta sonra akşam yemeğinde konuşurken bana, yabancılardan kendisine istenmeyen cinsel içerikli mesajlar geldiğini anlattı. Bu kişiler ondan mahrem fotoğraflarını istemişti. Ve sistemde bunu şikayet edebileceği bir mekanizma yoktu. Tek yapabildiği şeyin onları engellemek olduğunu aktardı. Ona arkadaşlarının da benzer şeyler yaşayıp yaşamadığını sordum; meğer tüm arkadaşları aynı şeyleri yaşıyormuş. İşte o an, bir şirketin sahip olduğu en kutsal sorumluluk, yani çocukları koruma sorumluluğumun, bu temel görevin şirket tarafından göz ardı edildiğini fark ettim. Ve bu durum beni şu an bulunduğum yola soktu.”
Meta şirketinde yaptığı araştırmada çocukların ve gençlerin karşılaştığı zararları ölçtüklerini belirten Arturo Béjar, her 5 çocuktan 1'inin istenmeyen cinsel içerikle karşılaştığını, her 8 çocuktan 1'inin cinsel tacize uğradığını söyledi, “Üstelik bunlar 13-15 yaşlarındaki çocuklar” dedi. İlk başta “Mark Zuckerberg'in bundan haberi yok; çünkü haberi olsaydı, bu konuda bir şeyler yapardı” diye düşündüğünü söyleyen Béjar, gerçeğin farklı olduğunu belirtti: “Ancak sürecin sonunda çok kapsamlı bir durumla karşılaştım. Onun da şirketi yöneten üst düzey yöneticilerin yani sağ kollarının da durumdan haberdar olduğunu ve bu konuda hiçbir şey yapmamayı tercih ettiklerini öğrendim. 2021’de gönderdiğim mailde yıllardır tanıdığım ve güvenlik konularında yakından çalıştığım Mark Zuckerberg'e şunları söyledim: İnsanlar şikayet bildirme araçlarını kullanmıyordu. Çocukların cinsel içerikle karşılaşma ve cinsel istismar sayılarını paylaştım. Şirketin konuya yaklaşım tarzının sorunu çözmeyeceğini; çocukları tüm bu zararlardan korumak adına, şirketin yapabileceğini bildiğim, değişiklikleri hayata geçirmek için onun liderliğine ihtiyaç duyulduğunu belirttim. Bana bu mail ardından hiçbir yanıt gelmedi.”
Meta şirketinin çocuklara yönelik zararı yıllardır bildiğini belirten Meta’nın eski mühendislik direktörü Arturo Béjar, pek çok araştırmanın bu gerçeği ortaya koyduğunu ifade etti: “Çocuklarınızın sanal medyaya girmesi, ne yazık ki onların yabancılarla temas kurması ve bu yabancıların zararlı içeriklere yönlendirmesi ihtimalini son derece artırıyor. Instagram'ın tasarım mantığı da bu yönde. Ve bunu değiştirmeyecekler. İşte bu yüzden dünyanın müdahale etmesi gerekiyor; çünkü onlar için güvenlik, ikincil planda kalan bir konu. Bu, her yönüyle para kazanmak üzerine kurgulanmış bir şirket. Ben oradayken 5 bin mühendisi vardı ve hepsinin görevi şirketin daha fazla para kazanmasına yardımcı olmaktı. Instagram'ın güvenlik ekibinde ise, tüm bu sorunlar üzerinde çalışan sadece 20 kadar mühendis bulunuyordu. Bu şirketin tek amacı, dikkatinizi mümkün olduğunca uzun süre üzerinde tutmak ve bundan olabildiğince kar sağlayacak bir yapı oluşturmak... Ve eğer bu bir zarara yol açarsa, bunun sorumluluğunu üstlenmiyorlar. Bunu reddediyorlar. Tıpkı davalarda olduğu gibi, bu konuda tüm dünyaya karşı mücadele ediyorlar. Ve bu durum, onların nasıl bir şirket olduğunu gözler önüne seriyor. Sadece karını düşünen ve güvenliği tamamen hiçe sayan bir şirket.”
Bir çocuğun Instagram'da istenmeyen cinsel mesajları bildirmesinin hala mümkün olmadığını söyleyen Béjar, “Oysa bunu geliştirmeleri sadece 1 ya da 2 ay sürecek bir şey. Bunu yapmaları son derece kolay. Eğer Mark Zuckerberg yarın uyanıp ‘Platformda gençlerin maruz kaldığı zararı anlamlı bir ölçüde azaltmak istiyorum’ dese, 3 ila 6 ay içinde bambaşka bir dünyada yaşıyor oluruz. Yine de bunu yapmayı reddetmeye devam ediyor” diye konuştu.
ABD’deki tarihi davadaki uzlaşmanın, geçirilen süreyi azaltma açısından olumlu bir adım olduğunu söyleyen Arturo Béjar, sanal medya platformunun yapısal sorunlarının devam ettiğinin altını çizdi: “Instagram üç temel unsur üzerine kurulu. Birincisi, sonsuz kaydırma özelliği, bildirimler ve videolar aracılığıyla dikkatinizi mümkün olduğunca yakalaması ve tutmaya devam etmesi… Bu özellik değişmiyor. İkincisi, çocuklarınızı yabancılarla bağlantıya geçirmesi... Yabancılardan gelen mesajlar ve içerikler. Beden algısıyla ilgili sorunlar. Platformda karşınıza çıkan tüm o korkunç şeyler. Hepsi de çocuğunuzun şahsen tanımadığı insanlardan geliyor. Üçüncüsü ise, çocukları kendilerine zarar verebilecek eylemlerde bulunmaya teşvik etmekmesi. Mesela kıyafetlerini çıkarmaları, şiddet içeren bir şeyler yapmaları ya da trafiğin ters yönünde araç kullanmak gibi tehlikeli meydan okumalara katılmaları. Bunlar, bir ergene asla izin vermememiz gereken şeyler. Tüm bunlar değişmediği sürece, bugüne kadar gördüğümüz sorunları görmeye devam edeceğiz.”
Sanal medyada sorunun algoritma nedeniyle çocukların karşısına çıkan içerikler olduğunu vurgulayan Béjar, “Şirketler çocukları bile bile riske atıyor” dedi ve platformlara yönelik yaptırımların gelmesi gerektiğini ifade etti: “Ben şu görüşteyim: Eğer sanal medyadaki platformlar bu sorunları çözmeyecekse küçük çocukların erişimine açık olmamalı, kapatılmalı. Bugün Instagram, TikTok ve Snapchat gibi platformlar, çocukları yabancılarla etkileşime girmeye zorlayacak şekilde tasarlanmış durumda. Bence köklü bir şekilde değişmesi gereken şey tam da bu. Şirketler güvenli bir ortam yaratmak istediklerini ifade ettiler. Bunu gerçekten yapana kadar çocukların bu platformlara erişmemesi gerektiğini düşünüyorum.”
