Türkiye’nin çevre ve iklim politikalarında kritik bir dönemeç olan COP31 Başkanlığı süreci, yerelden ulusala taşınan güçlü bir çevre vizyonuyla ilerliyor. Bu vizyonun en önemli ayaklarından biri olan plastik kirliliğiyle mücadele, Muğla’da düzenlenen şehir koordinasyon toplantısında masaya yatırıldı. Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın öncülüğünde yürütülen süreç, plastik atıkların kaynağında azaltılması, denizlerin korunması ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi hedefleriyle ilerliyor. Muğla’nın sahadan ortaya koyduğu deneyimler, İstanbul’daki ortak akıl platformuna taşınarak Türkiye’nin çevre politikalarına yön verecek.
TOPLANTI ŞEHRİN TÜM PAYDAŞLARININ KATILIMIYLA GERÇEKLEŞTİ
Muğla Valiliği himayesinde, Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda düzenlenen toplantıya Muğla Valisi İdris Akbıyık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş başta olmak üzere kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sanayi ve ticaret odaları, organize sanayi bölgeleri, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri katıldı. Samed Ağırbaş, toplantının şehrin bütün paydaşlarının güçlü katılımıyla gerçekleştiğini vurgulayarak, “Bugün Muğla’da plastik atık meselesini yerel ölçekte değerlendirmek ve çözüm yollarını birlikte ele almak üzere önemli bir toplantı gerçekleştirdik. Muğla’nın bizim için ayrı bir önemi de var. Sıfır Atık Vakfı olarak Türkiye’nin 81 ilinde gerçekleştirdiğimiz Türkiye Sıfır Atık Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları serisinin ilkini tamamladığımız şehir Muğla” dedi.
PLASTİK KİRLİLİĞİ HEM ÇEVRE HEM TURİZM İÇİN CİDDİ TEHDİT
Ağırbaş, Muğla’nın kıyıları, koyları ve doğal alanlarının önemine dikkat çekerek plastik atık konusunun yalnızca atık yönetimi meselesi olarak görülemeyeceğini belirtti. “Plastik kullanımını kaynağında azaltmak, yeniden kullanımı ve geri dönüşümü güçlendirmek, atıkların doğaya ulaşmasını önlemek ve özellikle denizlerimizi, kıyılarımızı plastik kirliliğinden korumak zorundayız. Çünkü denize ulaşan plastik yalnızca bulunduğu noktada kalmıyor, zaman içerisinde bozularak mikroplastik haline geliyor. Bu hem insan sağlığı hem de turizmimiz açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor” ifadelerini kullandı. Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı ile Kuzey Ege Deniz Milli Parkı’na ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın önemini hatırlatan Ağırbaş, “Koruma alanlarının güçlendirilmesi kadar bu alanlara ulaşabilecek plastik atıkların kaynağında önlenmesi de büyük önem taşıyor. Bu nedenle denizlerin korunmasıyla plastik atık yönetimini birbirinden ayrı düşünemeyiz” dedi. Emine Erdoğan’ın liderliğindeki Sıfır Atık Hareketi’nin yerelde çözüm iradesine de işaret eden Ağırbaş, “Vatandaşımızın temel gündemlerinden biri olan denizlerimizdeki plastik kirliliğini kısa zaman içerisinde bakanlıklarımızın koordinasyonuyla çözeceğimize inanıyorum” diye konuştu.
VALİ AKBIYIK: PLASTİK KİRLİLİĞİ DOĞANIN EKOLOJİK DENGESİNİ BOZUYOR
Muğla Valisi İdris Akbıyık ise Sıfır Atık Vakfı’nın Emine Erdoğan’ın Onursal Başkanlığında önemli çalışmalar yürüttüğünü belirterek, “Bugün çok faydalı bir toplantı oldu. Plastik kirliliği tüm dünyanın, ülkemizin ve Muğla’mızın önemli bir problemi. Hem şehirlerimizin, yerleşim yerlerinin hem de denizlerimizin korunması büyük önem taşıyor” dedi. Plastiklerin doğanın ekolojik dengesini bozduğunu ve tüm canlıları, insan sağlığını tehdit ettiğini vurgulayan Akbıyık, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde bakanlıklar ve belediyelerin çalışmalarının yanında sivil toplum kuruluşları ile vatandaşların bilinçlenmesinin de esas olduğunu ifade etti.
MUĞLA’NIN PLASTİK DÖNGÜSÜ VE TURİZM ETKİSİ DEĞERLENDİRİLDİ
Toplantının ana gündemini Muğla’nın plastik döngüsüne ilişkin mevcut durum oluşturdu. Geniş kıyı şeridi ve yoğun turizm hareketliliği nedeniyle kritik konumdaki ilde, plastik atıkların kaynağında azaltılması, ayrı toplanması, geri kazanılması ve yeniden kullanılması konuları ele alındı. Özellikle turizm sezonunda artan atık yükünün etkin yönetimi, farklı ilçelerdeki uygulamalar, yerel sorunlar ve başarılı örnekler paylaşıldı. Kamu, yerel yönetimler, turizm sektörü, sanayi, akademi ve sivil toplum arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik öneriler istişare edildi.
KIYILAR VE DENİZLER İÇİN KAYNAĞINDA ÖNLEME VURGUSU
Uzun kıyı şeridi, koylar ve doğal alanların plastik kirliliğine karşı korunmasının önemi üzerinde durulan toplantıda, karasal kaynaklı plastik atıkların deniz ekosistemlerine ulaşmasının engellenmesi özel olarak tartışıldı. Kaynağında önleme, etkin toplama, geri dönüşüm ve yeniden kullanım sistemlerinin birlikte güçlendirilmesi gerektiği değerlendirildi. Kıyı temizlik çalışmalarının yanı sıra kalıcı, döngüsel ekonomi odaklı çözümlerin geliştirilmesinin zorunlu olduğu vurgulandı.
TURİZM SEKTÖRÜNDEN DÖNGÜSEL EKONOMİYE KATKI
Muğla’nın plastik döngüsünde turizm sektörünün kritik paydaş olduğu belirtildi. Sürdürülebilir turizm anlayışının, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması, yeniden kullanım uygulamalarının yaygınlaştırılması ve atıkların kaynağında ayrı toplanmasıyla desteklenmesi gerektiği ifade edildi. Bu yaklaşımın çevresel kazanımların yanı sıra doğal varlıkların korunmasına, turizm ekonomisinin sürdürülebilirliğine ve döngüsel ekonomik yapının güçlenmesine katkı sağlayacağı değerlendirildi.
MUĞLA DENEYİMİ İSTANBUL’DAKİ ORTAK AKIL PLATFORMUNA TAŞINACAK
Toplantıda ortaya konulan görüş, ihtiyaç ve çözüm önerileri kayıt altına alınarak 31 Ağustos-1 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek “Türkiye Plastik Döngüsü Ortak Akıl Platformu – Plastik Döngüsünde Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı”na aktarılacak. Çalıştayda 4 ana tematik blok altında 15 çalışma masasında plastik üretimi ve tasarımı, sürdürülebilir tüketim, atık yönetimi, geri kazanım, mikroplastikler, insan sağlığı, finansman, yönetişim ve uluslararası iş birliği gibi başlıklar ele alınacak. Ayrıca deniz kıyısındaki illerin valilerinin katılımıyla Valiler Oturumu düzenlenecek. Adana ve Mersin’in ardından Muğla’da yapılan toplantının sonuçları, Antalya’daki toplantıyla birlikte İstanbul’daki platforma taşınacak. Şehirlerden gelen değerlendirmelerle hazırlanacak Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu, plastik atıkların azaltılması, geri dönüşüm ve yeniden kullanımın yaygınlaştırılması, kıyı ve denizlerin korunması ile döngüsel ekonomi hedeflerinin güçlendirilmesine yönelik stratejik yol haritası oluşturmayı amaçlıyor.
