Geçtiğimiz üç yılda üst üste rekor seviyelere ulaşan otomobil satışlarında, son aylarda yön değişimi başladı.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, Ocak-Temmuz döneminde sıfır araç satışları yüzde 11 oranında düşüş gösterdi. Temmuz ayında ise toplam pazarda yüzde 25 oranında kayıp yaşandı.
İkinci el araç satışlarında da tablo farklı değil.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı rakamlara göre, yılın ilk 7 ayında ikinci el otomobil ve hafif ticari araç satışları yüzde 3 oranında düşerken, bu oran Temmuz ayında ise yüzde 15'i bulmuş durumda.
Ortaya çıkan tablonun arkasında birden fazla neden bulunuyor. Yüksek faiz oranları, finansmana erişimde yaşanan zorluklar, jeopolitik gelişmeler ve dalgalı seyreden altın fiyatları bu faktörlerin başında geliyor. Öte yandan otomotiv markalarının düzenlediği kampanyalar da sıfır araç satışlarına beklenen ivmeyi kazandıramasa da ikinci el piyasası üzerinde baskı oluşturuyor.
Tüm bu gelişmelerin etkisiyle tüketicilerin kafasında iki kritik soru öne çıkıyor:
1- Araç satmak için doğru zaman mı, yoksa beklemek mi gerekiyor?
2- Araç almak isteyenler için fırsat dönemi başladı mı?
Cevabı merak edilen bu konularda sektörde farklı görüşler bulunuyor.
REEL KAYIP GİTTİKÇE ARTIYOR
Otomotiv veri analiz şirketi Cardata, son dönemde ikinci el araç fiyatlarındaki değişim ile ilgili önceki gün kapsamlı bir analiz yayınladı.
Buna göre, ikinci el araç fiyatları yılın ilk yarısında nominal olarak yaklaşık yüzde 1.3 düşüş gösterdi. Bu dönemde ikinci el araçlarda altı aylık reel değer kaybı yüzde 16'yı aştı.
Cardata verilerine göre, ortalama bir ikinci el araç bugün nominal olarak Aralık 2024 seviyelerine çok yakın bir fiyattan satın alınabiliyor. Böylece ikinci el otomobillerde Aralık 2024’e kıyasla yaklaşık yüzde 36’lık reel değer kaybı oluştuğu kaydediliyor.
"2026 YILI ALICI PAZARI OLACAK"
Habertürk'e konuşan Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, fiyatlardaki gerilemenin geçici bir durum olmaktan çıktığını vurgulayarak, "Üst üste beş aydır süren ve giderek güçlenen bu tablo, yaşananların yalnızca mevsimsel bir yavaşlama olmadığını gösteriyor" dedi.
Yalçın, mevcut ekonomik parametrelerde önemli bir değişiklik yaşanmaması halinde ikinci el araç fiyatlarında kısa vadede güçlü bir yukarı yönlü hareket beklemediklerini de kaydederek, "Koşullar değişmezse, ikinci el araç fiyatlarında önümüzdeki aylarda aylık ortalamada ortalama yüzde 1.5 ila yüzde 2.5 arasında aylık gerileme görülebilecek" değerlendirmesinde bulundu.
Otomobilin kısa vadede yüksek getiri sağlayan bir yatırım aracı olarak görüldüğü dönemin artık geride kaldığını da aktaran Hüsamettin Yalçın, yıl sonu tahmini ile ilgili olarak, "2026’nın geri kalanında, ikinci el otomobil pazarının adet bakımından büyüklüğünü koruyacağını ancak fiyatlama gücünün alıcı tarafında olacağını düşünüyoruz. 2026, ikinci el otomobilde satıcı değil, alıcı pazarı olarak tamamlanacak" ifadelerini kullandı.
"FİYATLAR GERİLEMEYE DEVAM EDER"
İlan platformu Arabam.com'un CEO’su Önder Oğuzhan da, fiyatlardaki gerilemenin devam edeceği tahmininde bulundu.
Oğuzhan, "Haziran ayında pazarda durağanlık vardı. Temmuzda ise tablo daha da zayıfladı. Temmuz hem sıfır hem de ikinci el otomobil pazarının küçüldüğü bir ay oldu. Yüksek kredi faizleri ve finansmana erişimdeki zorluklar talebi baskılarken, sıfır araç tarafındaki kampanyalar da ikinci el pazarını etkilemeye devam ediyor. İlan fiyatlarında nominal artış görsek de reel fiyatlardaki gerileme sürüyor. Benzer tablonun devam edeceğini tahmin ediyoruz" ifadelerini kullandı.
"EYLÜL'DE HAREKETLİLİK BEKLİYORUZ"
Sektörde iyimser tahminler de yok değil.
İkinci el araç şirketi Otomerkezi.net CEO'su Muhammed Ali Karakaş, sonbaharda satışların hareketlenebileceğini belirtiyor.
Bireysel talebin yanı sıra şirketlerin filo ve ticari araç yenileme ihtiyacının da pazardaki hareketliliği destekleyeceğini bildiren Karakaş, "Yaz tatili döneminin geride kalması ve okul sezonunun açılmasıyla birlikte şehre dönüş, doğrudan otomotiv pazarındaki talebi tetikleyecektir. Bireysel tüketicilerin günlük ulaşım ihtiyaçlarının yanı sıra, şirketlerin ve çalışanların filo ile ticari araç yenileme talepleri de Eylül ayı itibarıyla yükselişe geçiyor. Büyük şehirlerde bu etkiyi daha net hissedeceğiz" şeklinde konuştu.
Yapılan değerlendirmeler, araç almayı ya da satmayı düşünenler için önemli ipuçları taşıyor.
Türkiye’de yılda 10 milyonun üzerinde hacme sahip büyük bir ikinci el araç pazarı bulunuyor. Bu nedenle sektörde son dönemde yaşanan gelişmeleri tek bir başlık altında değerlendirmek kolay değil.
Önümüzdeki günlerde ikinci el araç tarafındaki gelişmeleri analiz etmeyi sürdüreceğiz.
