Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) küçük bir üretim tesisinde çalışan işçiler, İran’ın insansız hava araçlarına karşı kullanılmak üzere geliştirilen düşük maliyetli füze önleyicileri üretiyor.
Günde 12 saate varan vardiyalarla çalışan ekipler, 3 boyutlu yazıcılarla üretilen parçaları bir araya getirerek saatte yaklaşık 200 mil hıza ulaşabilen insansız hava araçlarını havada imha edebilecek sistemler oluşturuyor.
Florida merkezli savunma girişimi Powerus tarafından işletilen tesis, şirketin Orta Doğu’daki ilk üretim girişimi olma özelliğini taşıyor. Geçtiğimiz ay faaliyete geçen tesiste üretilen sistemler ise boyutundan çok, üstlendiği görev ve maliyetiyle dikkat çekiyor.
Powerus’un üretim modeli, geleneksel savunma sanayisinden önemli ölçüde ayrılıyor. Büyük savunma şirketlerinin yıllar sürebilen geliştirme, üretim ve ihracat süreçleri yerine şirket, tehdit altındaki ülkelerde mevcut üretim altyapısını kullanmayı tercih ediyor.
Bu kapsamda Powerus, silahların ihtiyaç duyulduğu bölgelere yakın yerel üreticilerle ortaklık kuruyor. Şirket, ABD’de yeni fabrikalar inşa edip silahları yurt dışına göndermek yerine, mevcut tesislerde gerekli eğitim, parçalar ve yazılım desteğini sağlayarak üretimin hızlandırılmasını amaçlıyor.
New York Times’taki habere göre Powerus’un kurucu ortağı ve pazarlama başkan yardımcısı Michael Sinensky, BAE’deki sözleşmeli üreticiye, Orta Doğu’daki bir müşteri için geliştirilen önleyici sistemlerin montajına yönelik eğitim, bileşen ve yazılım desteği verdiklerini belirtti.
Tesiste çoğunluğu Filipinli ve Çinli işçilerden oluşan ekip, şu anda günde yaklaşık 30 füze önleyici üretiyor. Üretimin kısa süre içinde günlük 100 adede çıkarılması hedefleniyor.
Powerus’un geliştirdiği Guardian adlı füze önleyici, yaklaşık 5 bin dolarlık maliyetiyle dikkat çekiyor. Sistem, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarında yoğun şekilde kullanılan Şahid tipi insansız hava araçlarına karşı geliştirilen Ukrayna kaynaklı bir tasarımdan yararlanıyor. Modüler yapısı sayesinde parçaları birbirine geçirilerek monte edilen Guardian’da, piyasada bulunan mikroçipler ve GPS konum modülleri gibi ticari bileşenler de kullanılıyor.
Guardian’ın arkasındaki temel fikir ise hava savunmasındaki maliyet dengesizliğini değiştirmek. Yaklaşık 40 bin dolar değerindeki bir Şahid tipi insansız hava aracını etkisiz hale getirmek için milyonlarca dolar maliyetindeki PAC-3 önleyicilerin kullanılması, özellikle çok sayıda İHA’nın aynı anda gönderildiği saldırılarda sürdürülebilir bir yöntem olarak görülmüyor. Powerus, Guardian ile bu tehdide karşı daha ucuz ve daha fazla sayıda üretilebilen bir savunma katmanı oluşturmayı hedefliyor.
Ancak Guardian, gelişmiş balistik füze savunma sistemlerinin alternatifi değil. Lockheed Martin’in PAC-3 sistemleri gibi balistik füzelere karşı kullanılmayan füze önleyicinin asıl hedefi, İran’ın saldırılarında yaygın şekilde kullandığı Şahid tipi insansız hava araçları. Bu nedenle sistem, mevcut gelişmiş hava savunma unsurlarının yerine geçmekten ziyade onların üzerindeki yükü azaltacak tamamlayıcı bir seçenek olarak değerlendiriliyor.
Düşük maliyetli hava savunma pazarında Powerus’un karşısında başka şirketler de bulunuyor. Raytheon, BAE’de Coyote füze önleyici sistemlerinin üretimi için ortaklık kurarken, Yeni Amerikan Güvenliği Merkezi’nin tahminlerine göre Coyote’un birim maliyeti yaklaşık 126 bin 500 dolar. Kaliforniya merkezli Neros ise temel modeli yaklaşık 5 bin dolara mal olan Bandit adlı önleyici bir insansız hava aracı geliştiriyor.
Böylece bölgede yeni bir rekabet alanı ortaya çıkıyor: Daha gelişmiş ve pahalı sistemlerin yanında, çok sayıda insansız hava aracına karşı kullanılabilecek düşük maliyetli önleyiciler. Powerus’un Guardian projesi de bu dönüşümün en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
İran’la yaşanan savaş, BAE ve bölgedeki diğer ülkelerin kendi topraklarında silah üretme planlarını hızlandırdı. Özellikle ABD yapımı mevcut mühimmat stoklarının azalması, daha fazla füze önleyici sisteme duyulan ihtiyacı kritik hale getirdi. BAE’deki hedeflere de balistik füze ve insansız hava aracı gönderildi. Bir petrol rafinerisi faaliyetlerini durdurdu, iki veri merkezi ise saldırılarda imha edildi. Saldırıların ardından BAE açısından yalnızca silah satın almak değil, bu silahları ülke içinde üretme kapasitesine sahip olmak da öncelik haline geldi.
Savunma sanayisindeki dönüşüm yalnızca girişim şirketleriyle sınırlı değil. ABD yönetiminin silahların daha hızlı teslim edilmesi yönündeki baskısı, sektörün büyük oyuncularını da daha hızlı ve düşük maliyetli üretim yöntemlerine yöneltiyor. Lockheed Martin, temmuz ayında Avrupa’daki ortaklarıyla daha düşük maliyetli bir füze önleyici sistem geliştireceğini açıkladı. Yaklaşık 2 milyon dolara mal olması beklenen sistemin, şirketin en bilinen PAC-3 füzesinin maliyetinin yaklaşık yarısına denk gelmesi hedefleniyor.
Ancak sistemin testlerinin 2028’e kadar başlaması beklenmiyor. Powerus Operasyon Direktörü Brett Velicovich, bu gelişmenin savunma sektöründe yeni bir üretim anlayışının ortaya çıktığını gösterdiğini savunuyor. Velicovich’e göre modern savaşlarda ihtiyaç duyulan silahların tek bir kıtada veya tek bir fabrikada üretilmesi artık yeterli değil; üretim kapasitesinin tehdidin bulunduğu bölgelere yaklaştırılması gerekiyor.
Powerus’un hikâyesi 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle başladı. Şirketin kurucularından Michael Sinensky, Covid-19 döneminde tıbbi malzeme tedariki yapan WeShield şirketinin sahibiydi. Eski lise arkadaşı Roman Vinfeld ile birlikte insani yardım malzemeleri ulaştırmak için Ukrayna’ya giden Sinensky, burada insansız hava araçlarının savaş alanındaki etkisine doğrudan tanık oldu.
İkilinin Ukrayna’daki yardım deposunun insansız hava aracı saldırısında imha edilmesi, şirketin geleceğini şekillendiren olaylardan biri oldu. Sinensky ve Vinfeld, Lviv’de kaldıkları sırada eski Özel Kuvvetler mensubu Brett Velicovich ile tanıştı. Üçlü, Ukrayna’daki savaş deneyimlerini temel alarak ABD ve müttefiklerinin yeni nesil drone savaşlarına hazırlanmasını sağlayacak bir şirket kurmaya karar verdi.
Powerus daha sonra Ukrayna’da savaş alanında test edilmiş teknolojilere sahip şirketlerle ortaklıklar kurdu ve bazı teknolojilerin lisanslarını aldı. Şirket ayrıca modüler insansız hava araçları geliştiren Tandem Defense ile 450 kilograma kadar yük taşıyabilen ve otonom uçuş yapabilen sistemler geliştiren Kaizen Aerospace gibi şirketleri bünyesine kattı. Powerus bugün ABD’nin Kuzey Carolina ve California eyaletlerindeki tesislerinde insansız hava araçları ve Guardian füze önleyicileri üretiyor.
Powerus’un büyüme sürecinde Trump ailesiyle bağlantılı yatırım çevreleri de dikkat çekiyor. İran savaşının başlamasının ardından şirket, golf sahası işletmecisi Aureus Greenway Holdings ile alışılmadık bir birleşme duyurdu. Anlaşmada, Donald Trump Jr. ve Eric Trump’ın hissedarları ve danışma kurulu üyeleri arasında yer aldığı Dominari Holdings’e bağlı Dominari Securities’in aracılık yaptığı belirtildi.
Powerus ayrıca geçen yıl Trump yönetiminde Beyaz Saray kıdemli danışmanı olarak görev yapan emekli Korgeneral Keith Kellogg’u danışma kuruluna aldı. Haziran ayında ise Donald Trump Jr.’ın danışma kurulunda bulunduğu Florida merkezli insansız hava aracı bileşen üreticisi Unusual Machines, Powerus’a 30 milyon dolar yatırım yaptı.
