Quần thể vi tảo Địa Trung Hải khiến hầu hết nhà máy khử muối Israel ngừng hoạt động

Quần thể vi tảo dài hàng chục km trên Địa Trung Hải khiến phần lớn nhà máy khử muối của Israel ngừng hoạt động, ảnh hưởng nguồn cung nước sinh hoạt toàn quốc.

Mekorot, công ty nước quốc gia Israel, ngày 3/9 cho biết 5 trong số 6 nhà máy khử muối ven biển của nước này đã phải đóng cửa khẩn cấp sau khi phát hiện thảm vi tảo khổng lồ trôi dạt dọc đường bờ biển. Đến ngày 4/9, một số cơ sở tư nhân đã vận hành lại một phần, nhưng chỉ một nhà máy hoạt động hết công suất.

"Sự cố kiểu này chưa từng xảy ra tại Israel", ông Lior Gutman, đại diện của Mekorot, nhận định. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng sự cố chưa gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn nước uống.

Giới chuyên gia đánh giá đây là tình huống báo động đỏ đối với quốc gia Trung Đông này. Là vùng đất khô hạn không có sông lớn, Israel đã vươn lên thành "siêu cường công nghệ nước" nhờ vào hệ thống khử muối.

Khoảng 65% lượng nước sinh hoạt của Israel hiện nay phụ thuộc vào các nhà máy lọc nước biển dọc bờ Địa Trung Hải. Các dấu hiệu bất thường bắt đầu xuất hiện vào cuối tuần trước, phó giáo sư Edo Bar-Zeev, chuyên gia nghiên cứu về nước tại Đại học Ben-Gurion Israel, cho hay.

Kết quả phân tích cho thấy sự bùng phát của vi tảo, loại sinh vật đơn bào sinh sôi cực nhanh nhờ ánh sáng mặt trời và dưỡng chất trong nước, là nguyên nhân gây ra sự cố.

Hầu hết nhà máy khử muối của Israel sử dụng công nghệ "thẩm thấu ngược" (RO), trong đó nước biển được xử lý sơ bộ trước khi được đưa qua màng lọc siêu nhỏ để loại bỏ muối và vi khuẩn. Tuy nhiên, mật độ vi tảo quá cao cùng các chất do chúng tiết ra đã làm tắc nghẽn và nguy cơ hỏng hệ thống màng lọc.

Thảm vi tảo này trải dài ít nhất 20 km, xuất phát từ khu vực đồng bằng sông Nile ở Ai Cập rồi theo dòng hải lưu dạt về phía bắc lên bờ biển Israel. Ông Bar-Zeev, người có 20 năm nghiên cứu nước biển ven bờ, khẳng định chưa từng thấy đợt vi tảo nào có quy mô lớn đến vậy.

Để bù đắp lượng nước thiếu hụt, chính phủ Israel đã phải tăng công suất bơm từ hồ Galilee, mở lại các giếng nước ngầm và xả nước dự trữ. Một số địa phương đã áp dụng quy định hạn chế tưới cây, bơm nước vào hồ bơi và cắt nguồn nước sạch dùng trong nông nghiệp.

Theo cơ quan khí tượng và đại dương Israel, đợt bùng phát này là hệ quả của việc bão biển làm đảo lộn lớp trầm tích khiến nước bị đục, kết hợp với nhiệt độ nước biển tăng vọt lên trên 30 độ C.

Biến đổi khí hậu toàn cầu được xác định là nguyên nhân cốt lõi khiến hiện tượng này xuất hiện với tần suất dày hơn. Cuộc khủng hoảng này cũng phơi bày lỗ hổng an ninh nguồn nước của các quốc gia phụ thuộc vào công nghệ khử muối.

Việc tập trung vào một giải pháp kỹ thuật duy nhất khiến hệ thống trở nên nhạy cảm trước các thảm họa thiên nhiên, sự cố tràn dầu hay thậm chí là các mối đe dọa tấn công mạng và quân sự.

"Tràn dầu mới là mối lo lớn nhất. Đó không phải là chuyện 'có xảy ra hay không', mà là 'khi nào sẽ xảy ra'. Một sự cố tràn dầu có thể làm tê liệt toàn bộ nhà máy lọc nước trong thời gian dài hơn nhiều so với thảm vi tảo này", ông Bar-Zeev cảnh báo.