Robot phá kỷ lục thể thao nhưng gặp khó với các tác vụ đòi hỏi sự khéo léo

Robot phá kỷ lục của con người ở một số môn thể thao, nhưng lại gặp khó với những tác vụ đòi hỏi độ chính xác cao.

Tại Thế vận hội robot hình người 2026 (World Humanoid Robot Games) tổ chức ở Bắc Kinh, từ ngày 22-26/8, hơn 2.000 robot từ 16 quốc gia đã tranh tài ở nhiều nội dung như chạy, bóng đá, bóng bàn và những bài kiểm tra mô phỏng công việc thực tế. Các robot có kích thước tương đương con người đã phá kỷ lục của các vận động viên ở môn chạy nước rút và bật nhảy cao. Theo Nature, Thế vận hội cho thấy công nghệ robot đang tiến bộ nhanh, tuy nhiên vẫn còn một chặng đường dài trước khi có thể được sử dụng trong đời sống.

Robot của công ty X-Humanoid tại Bắc Kinh đã giành huy chương vàng nội dung chạy nước rút 100 m với thành tích 8,64 giây, nhanh hơn gần một giây so với cuộc đua lập kỷ lục của vận động viên Olympic Usain Bolt vào năm 2009. Chính robot này đã giành chiến thắng ở nội dung 100 m tại đại hội năm ngoái với thành tích 21,5 giây, cho thấy công nghệ được cải thiện đáng kể. Theo Global Times, một robot khác của X-Humanoid đã bật nhảy thẳng đứng từ 3,4 m tại đại hội năm nay, phá một kỷ lục của con người được thiết lập vào năm 1993.

Tuy nhiên, đối với robot hình người, thực hiện một công việc hàng ngày như gấp quần áo mới là vấn đề thực sự khó, theo Karen Liu, nhà khoa học máy tính tại Đại học Stanford (Mỹ).

Liu giải thích, robot hình người sẽ có hiệu năng rất cao trong các nội dung như điền kinh hay bật nhảy vì chúng có khả năng chuyển hóa năng lượng thành gia tốc một cách hiệu quả. Những động tác này đều tuân theo một quỹ đạo được xác định trước mà không cần phải suy nghĩ.

Trong khi đó những nhiệm vụ đòi hỏi độ khéo léo cao vẫn là thách thức. Chẳng hạn, khó tạo ra các "bộ kẹp" để robot có thể mô phỏng sức mạnh và khả năng phối hợp như bàn tay con người. Để dạy robot sử dụng công cụ lại càng khó hơn, bởi các bộ kẹp khó tạo đủ diện tích và độ bám chắc chắn khi tiếp xúc với công cụ để tác dụng lực. Bằng chứng là các robot tại Thế vận hội đã gặp khó khăn trong nội dung đóng đinh vào bảng, ngay cả khi chúng được điều khiển bởi con người.

Theo các nhà nghiên cứu, khả năng thực hiện những nhiệm vụ thực mới là giá trị sử dụng của robot hình người, chẳng hạn làm việc nhà hoặc thực hiện các thao tác trong những tình huống nguy hiểm như môi trường có mức phóng xạ cao. Hiện nay robot hình người vẫn mắc quá nhiều lỗi để có thể được triển khai rộng rãi trong môi trường thực tế, theo Aya Durbin, người phụ trách phát triển robot hình người Atlas tại công ty Boston Dynamics (Mỹ).

Kích thước, vật liệu của robot cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Người máy có thể gây thương tích cho những người xung quanh nếu gặp sự cố và ngã xuống, theo Chris Atkeson, nhà nghiên cứu robot tại Đại học Carnegie Mellon (Mỹ). Ông hình dung những robot trong tương lai sẽ nhẹ hơn, mềm hơn và có khả năng tương tác với con người mà ít nguy cơ gây chấn thương. Các ý tưởng của Atkeson từng là nguồn cảm hứng cho robot "bóng bay" Baymax trong bộ phim Big Hero 6 của Disney.

Durbin cũng cho rằng ứng dụng robot vào thực tế hiện tiềm ẩn rủi ro. Robot cần được cải thiện sao cho khi gặp sự cố, chúng có thể hạ xuống mặt đất theo "cách an toàn và được kiểm soát nhất", thay vì đơn giản là đổ nhào hoặc đâm vào vật cản. Tại Thế vận hội, hàng loạt robot đâm vào tường, tự vấp chân mình và đổ xuống, thậm chí bốc cháy ngay tại vạch đích.

Giá của các robot này cũng rất cao. Một trong những robot hình người rẻ nhất trên thị trường hiện nay là mẫu cơ bản do công ty Unitree (Trung Quốc) bán với giá khoảng 5.000 USD. Những mẫu tiên tiến hơn có giá trên 100.000 USD.

Dù vậy, Durbin cho rằng Thế vận hội robot hình người 2026 vẫn là một cách thú vị để giúp công chúng dần cảm thấy thoải mái hơn với viễn cảnh một ngày nào đó, sau khi được cải tiến, robot sẽ bước vào đời sống thường nhật.