Rusya’nın Ukrayna savaşında kullandığı insansız hava araçlarıyla (İHA) ilgili ortaya çıkan yeni görüntüler, Moskova’nın yalnızca saldırı kapasitesini artırmadığını, çok daha geniş bir hazırlık yürüttüğünü gösteriyor.
Uydu görüntülerine yansıyan ayrıntılar, Rusya’nın farklı bölgelerde kurduğu yeni tesislerin boyutuna ilişkin dikkat çekici bir tablo ortaya koyarken, bazı noktalar NATO ülkelerini de doğrudan ilgilendiren bir gelişmeye işaret ediyor.
Sahadaki hareketliliğin ardında ise sayıları giderek artan yeni nesil İHA’lar bulunuyor. Menzili genişleyen, daha hızlı modellerin devreye girmesi ve aynı anda çok daha fazla aracın kullanılabilmesine yönelik hazırlıklar, Avrupa’nın hava savunması açısından yeni bir soru işareti yaratıyor.
Peki Rusya hangi bölgelerde ne büyüklükte bir İHA ağı kuruyor ve bu hazırlıkların NATO toprakları açısından anlamı ne? Uydu görüntülerindeki ayrıntılar ve yeni nesil Geran modellerine ilişkin bilgiler, Moskova’nın planlarının boyutunu gözler önüne seriyor. Detaylara biraz daha yakından bakalım…
NATO TEDİRGİN
Rusya, Ukrayna savaşında İran yapımı Şahid insansız hava araçlarının kendi üretimi olan versiyonlarını yoğun biçimde kullanıyor. Moskova’nın bu teknoloji üzerinde yaptığı çalışmalar sonucunda daha hızlı ve daha uzun menzilli yeni araçlar geliştirdiği belirtiliyor.
The Telegraph’ın aktardığı bilgilere göre ise Rusya, yaklaşık 1000 kilometre mesafedeki hedeflere ulaşabilen yeni, yüksek hızlı jet motorlu saldırı İHA’larını da devreye sokuyor. Bu tür araçların yeni oluşturulan üslerden konuşlandırılması halinde Polonya’nın başkenti Varşova’nın da potansiyel menzil içine girebileceği değerlendiriliyor.
Rusya’nın Polonya’ya yönelik bir saldırı planladığına ilişkin herhangi bir işaret bulunmadığının altı çizilse de NATO ülkelerinin gelecekte ortaya çıkabilecek bir çatışma ihtimaline karşı hazırlık yaptığı belirtiliyor. Özellikle İHA teknolojisinin hızla gelişmesi, Avrupa’nın hava savunma sistemleri açısından yeni bir sınama olarak görülüyor.
Kremlin’in daha eski ve daha yavaş İHA modellerinin İngiltere kıyılarına kadar ulaşabileceğini öne sürdüğü de aktarılıyor. Bununla birlikte, Rusya’nın söz konusu üslerden İngiltere’ye yönelik olası bir saldırı girişiminin engellenmesinin son derece muhtemel olduğu da değerlendiriliyor.
GERAN-4 VE GERAN-5 DİKKAT ÇEKİYOR
Ukrayna hükümetine ait olduğu ve internete sızdığı belirtilen belgelere göre Rusya’nın yeni nesil Geran-4 ve Geran-5 olarak adlandırılan İHA’ları, yaklaşık 90 kilogramlık yük taşıyabiliyor. Belgelerde bu araçların, taşıdıkları yüke rağmen hava savunma sistemlerinden kaçabilecek hızlara ulaşabildiği öne sürülüyor.
Ukrayna askerî istihbarat teşkilatı ise Rusya’nın Geran tipi İHA’ları yalnızca kara hedeflerine saldırmak amacıyla kullanmadığı konusunda da uyarıda bulunuyor. Teşkilata göre Rusya, bazı Geran İHA’larını havadan havaya füzelerle donatarak Kiev’i koruyan uçaklara karşı kullanabilecek kapasite geliştirmeye çalışıyor.
Bu gelişme, İHA’ların savaş alanındaki rolünün yalnızca sabit hedeflere yönelik saldırılarla sınırlı kalmayabileceğine işaret ediyor. İHA’ların keşif, saldırı ve hava savunmasını zorlamaya yönelik görevlerde daha geniş biçimde kullanılması, Ukrayna’nın mevcut savunma kapasitesi üzerindeki baskıyı da artırıyor.
BU ÖNEMLİ BİR TEHDİT
Bu noktada şu sorunun cevabı önemli: Rusya’nın yeni fırlatma üsleri kurması, İHA üretim kapasitesini artırması ve Geran-4, Geran-5 gibi daha hızlı ve uzun menzilli sistemler geliştirmesi, Ukrayna’daki savaşın seyri açısından nasıl bir değişim yaratabilir? Bu gelişmeler Rusya’nın aynı anda çok daha büyük İHA saldırıları düzenleyebileceği anlamına mı geliyor?
İstanbul Aydın Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde görev yapan ve Rus dış politikası üzerine çalışmaları bulunan Dr. Öğretim Üyesi Murat Jane, Rusya’nın mevcut kapasite artışının Ukrayna açısından önemli bir tehdit oluşturduğunu belirtti.
