Şahinbey Belediyesi'nden Depremzedeye Tazminat İadesi İçin İcra Takibi

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde Gaziantep'in Şahinbey ilçesindeki Güvenkent 1 Sitesi B Blok'ta bulunan yapının orta hasarlı olarak tespit edilmesi üzerine H.Y. adlı yurttaş, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Şahinbey Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle, taşınmaz bedeli ve değer kaybı ile maddi ve manevi zararlarının karşılanması talebiyle dava açtı.

Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nde görülen davada alınan bilirkişi raporunda, meydana gelen zararda, Şahinbey Belediyesi yüzde 15, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi yüzde 5, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yüzde 3, AFAD yüzde 2 oranında kusurlu bulundu.

Konut bedeli için yıpranma payı düşülerek, yüzde 20 oranında kaçınılmazlık indirimi uygulayan Mahkeme, belirlediği 136 bin 991 lira 40 kuruş bedelin, idarelerin kusur oranları doğrultusunda davacıya ödenmesine hükmetti.

İdare Mahkemesi, idarelerin kusurunun "kast" değil, "ihmal düzeyinde" olduğunu ve üçüncü kişilerin kusurunun daha ağır bulunduğunu kaydederek, davacıya ayrıca 50 bin lira manevi tazminatın kusur oranları doğrultusunda ödenmesine karar verdi.

Mahkeme, Şahinbey Belediyesi'nin toplam 112 bin 194 lira, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin 37 bin 398 lira, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 22 bin 438 lira, AFAD'ın ise 14 bin 959 lira tazminatı, başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya ödemesine hükmetti.

Davalı idareler, karara karşı Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'ne istinaf başvurusunda bulundu. Daire, bilirkişi raporunun yetersiz ve kusur oranlarının yeterince gerekçelendirilmemiş olması nedeniyle Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin kararını kaldırdı.

Kararda, "Mahkemesince, dava konusu taşınmazın davacı ile mülkiyet ilişkisi netleştirilmeden, yapıların natamam olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadan, yetersiz gerekçe içeren ve bu haliyle hükme esas alınması mümkün olmayan bilirkişi raporuna istinaden verilen istinafa konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır" denilerek, dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderildiği belirtildi.

AKP'li Şahinbey Belediyesi, kararın istinaf tarafından kaldırılmasından önce depremzedeye yasal faiziyle 204 bin 639 lira ödedi. Ancak Belediye, mahkeme kararının kaldırılmasının ardından ödediği paranın iadesi için icra takibi başlattı, söz konusu tutarın yıllık yüzde 31 oranında ve değişen oranlarda yasal faiziyle tahsil edilmesini istedi.

Depremzedenin avukatları, para iadesini reddederek, icra takibine itiraz etti. Şahinbey Belediyesi ise "itiraz edilen takibe karşı itirazın iptali davası" açtı. Şahinbey Belediyesi, Gaziantep 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açtığı davada, "dayanaksız kalmış ödemenin, kamu zararına fırsat vermemesi için geri alınması" gerektiğini savundu.

Depremzede H.Y.'nin avukatları, cevap dilekçesinde, Şahinbey Belediyesi'nin Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin kararı doğrultusunda müvekkiline ödediği 204 bin 639 lira 61 kuruşun, kararın istinaf incelemesinde kaldırılmasını gerekçe göstererek iadesi için "ilamsız icra takibi" başlattığını belirtti.

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'nin kararının tam yargı davasını esastan sonuçlandıran bir ret kararı olmadığı, eksik araştırmaların tamamlanması amacıyla dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin bir kaldırma kararı olduğu savunulan dilekçede, bu nedenle belediye lehine kesinleşmiş, muaccel ve icraya elverişli bir iade alacağının bulunmadığı ifade edildi.

Depremzede H.Y.'nın avukatları, şöyle değerlendirdi:

"6 Şubat 2023 tarihli deprem neticesinde yıkılan taşınmaza yönelik zararın giderilmesi amacıyla idarelere karşı açmış olduğumuz tam yargı davasında, Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'nin, usuli eksikliklerin giderilmesi amacıyla verilen kaldırma kararını dayanak gösteren ve bilirkişi raporu doğrultusunda yüzde 15 kusuru bulunan Şahinbey Belediyesi, ödemiş olduğu tazminat miktarının iadesini fahiş bir faiz talebiyle birlikte icra yoluyla talep etmektedir.

Şahinbey Belediyesi'nin deprem nedeniyle fazlasıyla mağduriyet yaşayan vatandaşa icra takibi başlatması vicdana ve hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Gaziantep'te açmış olduğumuz davalarda davalı sıfatıyla bulunan Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Şehitkamil Belediyesi ve Nurdağı Belediyesi'nin bu şekilde bir tutumu yok iken, Şahinbey Belediyesi'nin kararı yanlış yorumlayarak ödemiş olduğu tazminatın iadesini talep etmesi, davacı sıfatı bulunan vatandaşların belediyedeki işlerini zorlaştırması ve vatandaşları davadan feragate zorlaması kabul edilemez."