
AI-generated summary
ABD ve Iran arasında nükleer program ve bölge etkisi konularında gerilim devam etmektedir. Trump yönetimi, Iran'a karşı askeri seçenekleri değerlendirirken diplomatik yol da arıyor.
İran için sürdürülen üstü örtülü diplomasi çabaları bir sonuç vermezken, Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), büyük çaplı askeri operasyon ihtimaline karşı ABD Merkez Komutanlığı’na (CENTCOM) hazırlıklarını tamamlaması talimatı verdiği öne sürüldü.
"Axios" haber platformunun Amerikalı yetkililere dayandırdığı haberde, talimatın herhangi bir saldırı tarihi içermediği ve ABD Başkanı Donald Trump’ın henüz nihai kararını vermediği belirtildi. Hazırlıkların, İran’ın nükleer tesisleri, enerji altyapısı ve diğer stratejik noktalarına yönelik kapsamlı saldırı seçeneklerini içerebileceği aktarıldı.
Tarih seçeneği
Pentagon’dan bir yetkili Axios’a yaptığı açıklamada, Savunma Bakanlığının görevinin başkana askeri seçenekler hazırlayıp sunmak olduğunu söyledi. Beyaz Saray’dan bir yetkiliyse Trump’ın tüm seçenekleri değerlendirdiğini belirterek ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü ve İran ekonomisindeki zayıflama nedeniyle güçlü bir konumda olduğunu savundu.
"The Atlantic"in haberine göre Trump yönetimi, İran’a yönelik olası saldırıların 3 Kasım’da yapılacak ABD Kongre ara seçimlerinden önce gerçekleştirilmesi seçeneğini değerlendiriyor. Haberde, Trump’ın ulusal güvenlik ekibinin İran konusunda Camp David’de saatler süren bir toplantı yaptığı ve askeri seçeneklerin ele alındığı belirtildi. Axios da Trump’ın üst düzey ulusal güvenlik yetkililerinin Camp David’de İran ve Yemen’deki gelişmeleri görüştüğünü bildirmişti.
ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmelerde ise henüz ilerleme sağlanamadığı aktarılıyor. Bölgedeki arabulucuların, Tahran’ın Washington’ın nükleer anlaşma önerisine vereceği yanıtı beklediği belirtiliyor.
İsrail’in rolü
Bu arada Axios, ABD Başkanı Trump’ın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile son günlerde iki kez görüştüğünü, iki ülke arasında İran konusunda askeri koordinasyonun arttığını ileri sürdü. İsrailli kaynaklar da, Washington’da İran’a yönelik büyük çaplı askeri operasyonların yeniden başlatılması ihtimaline ilişkin görüşmeler yoğunlaştığını, ABD ara seçimlerinden önce operasyon başlatılması ihtimalinin düşük görüldüğünü ancak tamamen dışlanmadığını, seçimlerden sonra ise bu ihtimalin artabileceğini savunuyor. Olası yeni bir operasyonun İsrail seçimlerini de etkileyebileceği belirtilirken, bu yüzden operasyonun tarihi için İsrail seçimlerinin olacağı 27 Ekim’den öncesine de dikkat çekiliyor. Tahran ise, ABD’nin müzakerelerde sunduğu önerilere ilişkin yanıtını, arabulucularla ileteceğini açıkladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’ın savaşın sona erdirilmesi ve bölgesel güvenliğin yeniden sağlanmasına yönelik tutumunun "net" olduğunu söyledi.
Trump: 3 Kasım’dan önce saldırmayacağız
ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından İran ile savaşın gidişatına ilişkin önemli bir duyuru yaptı. Tahran’la verimli görüşmeler yürüttüklerini kaydeden Trump, İran’ın hem ekonomik hem de askeri açıdan "çok kötü bir durumda" olduğunu ve Hürmüz Boğazı’ndan günlük milyonlarca varil petrol geçtiğini belirtti. Trump, "3 Kasım’da ABD’de yapılacak ara seçimlerden önce hiçbir zaman İran’a saldırmayacağız" ifadesini kullandı.
İran’dan Hürmüz’e ‘tam abluka’
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nda kayalıklar patlatılarak açılan kaçak petrol yollarının kapatılacağını ve su yolundaki tam askeri denetimin süreceğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Başkomutan Danışmanı Tuğgeneral Muhammed Rıza Nakdi, boğazın ulaşıma açıldığı yönündeki iddiaları reddederek su yolunun kapalı kalmayı sürdürdüğünü ve İran silahlı kuvvetlerinin bölgede tam denetim sağladığını vurguladı. Bölgede her 24 saatte bir çatışma yaşandığını duyuran Tahran yönetimi, geçişlerin yeniden başlaması için Umman ile ortak yönetim ve ABD ablukasının kalkmasını şart koşuyor.
AI outlook — possibilities, not facts
ABD, 3 Kasım kongre ara seçimlerinden sonra İran'a karşı askeri operasyon başlatma ihtimalini yeniden değerlendirebilir.
Possible · Within weeks
İran, Hürmüz Boğazı'ndaki askerî denetimini sürdürebilir ve Umman ile ortak yönetim talebini devam ettirebilir.
Likely · Within weeks

Armenian President Nikol Pashinyan said that work continues daily to establish the planned transportation connection between Georgia-Armenia-Azerbaijan. The project aims to provide unhindered access to Nakhchivan via Georgia, and the interest of the Yerevan administration is high.

US Secretary of State Marko Rubio spoke to the Greek newspaper 'Kathimerini' while visiting the Greek capital Athens. While Rubio emphasized that the USA is cooperating with Turkey within the framework of NATO, he stated that diplomatic solutions should be sought on issues that need to be resolved between Greece and Turkey, such as the F-35 sale and the Cyprus power line project.

MİT President Hakan Fidan emphasized that Türkiye-EU relations should not be sacrificed to domestic political debates and stated that European security cannot be considered independently of Türkiye. He also described the increasing attacks on civilian ships in the Black Sea as a serious threat and announced that defense efforts against attacks from Yemen were continuing and that the Mecca Attack Agreement was a defense agreement. The Syria report of the Omran Center for Strategic Studies showed that the central government has become stronger with the integration of the termination of the SDF, but Israeli interventions and the energy crisis pose problems.

Israeli Foreign Minister Gideon Sa'ar announced that Israel's London Consulate has terminated its activities based on an agreement with the UK. 20 British diplomats left their duty, 7 diplomats continue to work in the building. Sa'ar emphasized that there will be a price for countries acting against Israel. The crisis began when Britain imposed sanctions and trade restrictions on goods coming from Israeli settlements in the West Bank.

President Recep Tayyip Erdoğan continues leading diplomacy to end the Russia-Ukraine war and ensure the safety of navigation in the Black Sea. While it was stated that 51 of the 70 ships attacked in the Black Sea in 2026 were affiliated with Türkiye, Türkiye prepared a document containing a moratorium to ensure the security of civilian ships and presented it to the parties. In addition, the risk of hunger is increasing in some African countries due to the obstacle to transporting grain and fertilizer in the Black Sea.
Israeli Chief of Staff Eyal Zamir warned in his meetings with US officials that a possible attack on Iran could postpone Israeli elections. The USA stated that it has completed its preparations for the attack within the next three weeks and that the start date of the attack has not been specified yet.