HABER MERKEZİ- Şanlıurfa'da meydana gelen 5,4 büyüklüğündeki deprem bölgede kısa süreli paniğe neden olurken, gözler uzmanların değerlendirmelerine çevrildi. Prof. Dr. Okan Tüysüz, Prof. Dr. Süleyman Pampal ve Prof. Dr. Osman Bektaş, depremin ardından Bozova Fayı'ndan 6 Şubat depremlerinin bölgeye etkisine kadar birçok başlıkta dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Özellikle 'daha büyük bir deprem olur mu?' sorusuna verilen yanıtlar dikkat çekti.
ŞANLIURFA'DA 5,4 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM
AFAD, saat 10.40'ta Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesi merkezli 5,4 büyüklüğünde deprem meydana geldiğini duyurdu. Kandilli Rasathanesi ise depremin merkez üssünü Pınarbaşı-Şanlıurfa olarak açıkladı. Kandilli'ye göre deprem 5,8 büyüklüğünde ve 5,4 kilometre derinlikte gerçekleşti.
DAHA BÜYÜK BİR DEPREM OLUR MU?
Şanlıurfa'da meydana gelen deprem sonrası Prof. Dr. Okan Tüysüz, canlı yayında değerlendirmelerde bulundu. Depremin Avrupa Sismoloji Birliği verilerine göre 5,1 büyüklüğünde ve 7 kilometre derinlikte olduğunu belirten Tüysüz, sığ olması nedeniyle depremin bölgede güçlü hissedilebileceğini söyledi.
"HASAR BEKLEDİĞİMİZ BİR DEPREM DEĞİL"
5,1 büyüklüğündeki depremin genel olarak hasar oluşturmasını beklemediklerini belirten Tüysüz, çok kötü durumdaki yapılarda hafif hasar meydana gelebileceğini ifade etti. Tüysüz, depremin sığ olması nedeniyle vatandaşlar tarafından daha şiddetli hissedilebileceğine dikkat çekti.
"BOZOVA FAYI ÜZERİNDE MEYDANA GELDİ"
Bölgede 6 Şubat depremlerinden bu yana yoğun bir deprem etkinliği yaşandığını belirten Tüysüz, ancak Şanlıurfa'daki depremin doğrudan 6 Şubat depremlerine bağlanamayacağını söyledi. Depremin, Atatürk Barajı'nın gövdesine paralel uzanan ve yaklaşık 70 kilometre uzunluğundaki Bozova Fayı üzerinde meydana geldiğini belirten Tüysüz, bu fay üzerinde geçmişte de 4 ve 5 büyüklüğünde depremler yaşandığını ifade etti.
"ARTÇILARI 4,1'E KADAR ÇIKABİLİR"
5,1 büyüklüğündeki depremin ardından artçı sarsıntıların meydana gelebileceğini belirten Tüysüz, artçıların 4,1 büyüklüğüne kadar ulaşabileceğini, hatta biraz üzerine çıkabileceğini söyledi. Tüysüz, mevcut deprem açısından önemli bir hasar beklemediğini ve artçıların zaman içerisinde izlenmesi gerektiğini ifade etti.
Depremin ardından vatandaşların en çok merak ettiği "Daha büyük bir deprem gelir mi?" sorusunu da yanıtlayan Tüysüz, mevcut deprem ile daha büyük bir deprem arasında doğrudan bir nedensellik kurulamayacağını belirtti.
Tüysüz, kendi değerlendirmesine göre yakın dönem için daha büyük bir deprem beklentisi bulunmadığını ifade ederek, önümüzdeki birkaç on yıl içerisinde böyle bir depremin meydana gelmesinin beklenmediği yönündeki görüşünü aktardı.
7 BÜYÜKLÜĞÜNE VARABİLECEK DEPREM ÜRETME POTANSİYELİ
Tüysüz, mevcut depremin büyük bir deprem beklentisi oluşturmadığını belirtirken Bozova Fayı'nın uzunluğuna da dikkat çekti. Yaklaşık 70 kilometrelik fayın 7 büyüklüğüne varabilecek deprem üretme potansiyeli bulunduğunu söyleyen Tüysüz, bunun mevcut depremin ardından mutlaka büyük bir deprem meydana geleceği anlamına gelmediğini vurguladı.
"HASARLI YAPILARA ARTÇILARA KARŞI DİKKAT"
Tüysüz, bölgede yaşayan vatandaşlara da önemli bir uyarıda bulundu. Deprem sonrasında binalarda kolon, kiriş veya diğer taşıyıcı unsurlarda çatlak ve kırık görülmesi halinde yapıların mutlaka yetkililer tarafından incelenmesi gerektiğini belirtti. Artçıların hasarlı yapılardaki mevcut sorunları artırabileceğine dikkat çeken Tüysüz, hasar tespiti yapılmadan bu yapılara girilmemesi gerektiğini söyledi.
"SÜRPRİZ BİR DEPREM DEĞİL"
Şanlıurfa'da meydana gelen 5,4 büyüklüğündeki deprem sonrası Prof. Dr. Süleyman Pampal, CNN Türk canlı yayınında değerlendirmelerde bulundu. Depremin meydana geldiği bölgenin Güneydoğu Anadolu Bindirme Zonu üzerinde bulunduğunu belirten Pampal, bölgede bu büyüklükte ve hatta daha büyük depremlerin beklenebileceğini söyledi.
Şanlıurfa'nın Güneydoğu Anadolu Bindirme Zonu üzerinde yer aldığını belirten Pampal, bölgenin güneyde Arap Levhası ile kuzeyde Anadolu Levhası arasındaki sınırda bulunduğuna dikkat çekti. Pampal, 6 Şubat depremlerinde kırılan yaklaşık 400 kilometrelik Doğu Anadolu Fayı'nın yanı sıra, Hakkari'den Basra Körfezi'ne kadar uzanan Bitlis-Zagros ya da Güneydoğu Anadolu Bindirme Zonu'nun da bölgedeki deprem tehlikesi açısından önemli olduğunu ifade etti.
"Burada bu türden depremler, hatta daha büyük depremler her zaman bekleriz. Yani bizim için sürpriz bir deprem değil. Bundan sonra olursa o da sürpriz sayılmamalı."
5,4'LÜK DEPREM HASAR OLUŞTURABİLİR Mİ?
Depremin derinliğine ilişkin Kandilli ve AFAD verilerinin farklılık gösterdiğinin aktarılması üzerine Pampal, Türkiye'deki depremlerin çoğunun görece sığ odak derinliklerine sahip olduğunu söyledi. 5,4 büyüklüğündeki depremin normal şartlarda büyük hasar oluşturmasının beklenmediğini belirten Pampal, ancak yapı stokunun durumunun etkili olabileceğine dikkat çekti. Özellikle kırsal bölgelerdeki kerpiç ve depreme karşı dayanıksız yapıların risk taşıdığını belirten Pampal, az ve orta hasarlı binalarla karşılaşılabileceğini ifade etti. Pampal, depremin özellikle kırsal kesimdeki yapıların durumuna bağlı olarak hasara yol açabileceğini belirterek şöyle konuştu:
"Normal şartlarda hasar yapıcı bir deprem değildir. Yapılar depreme dayanıklı olduğu varsayıldığı takdirde."
Türkiye'deki yapı stokunun her bölgede bu varsayımı karşılamadığını söyleyen Pampal, köylerde ve kırsal kesimlerde incelemelerin yoğunlaştırılmasının yararlı olacağını belirtti.
ŞANLIURFA'DA ZEMİN FARKI SARSINTIYI DEĞİŞTİREBİLİR
Aynı büyüklükteki bir depremin farklı bölgelerde farklı hissedilip hissedilemeyeceği sorusunu da yanıtlayan Pampal, zemin özelliklerinin sarsıntının hissedilmesinde etkili olabileceğini söyledi. Şanlıurfa'da bazı bölgelerde kireçtaşı ağırlıklı formasyonların bulunduğunu belirten Pampal, özellikle Bozova çevresine dikkat çekti.
"BOZOVA FAYI AKTİF BİR FAY"
Pampal, daha önce Atatürk Barajı'nın yeriyle ilgili yapılan çalışmalarda Bozova Fayı'nın aktif olduğunun tespit edildiğini anlattı. Bu nedenle baraj yerinin kuzeye doğru değiştirildiğini belirten Pampal, Bozova Fayı'nın deprem üretme potansiyeline sahip aktif bir fay olduğunu ifade etti. Pampal, Şanlıurfa ve çevresinde aktif fayların bulunduğunu ve bölgede bu tür depremlerin meydana gelmesinin beklenen bir durum olduğunu vurguladı.
"6 ŞUBAT DEPREMLERİNİN ETKİSİ HALA DEVAM EDİYOR"
Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde meydana gelen 5,4 büyüklüğündeki deprem sonrası Prof. Dr. Osman Bektaş, CNN Türk canlı yayınında değerlendirmelerde bulundu. Bektaş, depremin tek başına büyük bir depremin habercisi olduğuna ilişkin elde veri bulunmadığını belirterek vatandaşlara panik yapmamaları çağrısında bulundu.
2023 yılında meydana gelen 7,8 ve 7,5 büyüklüğündeki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki deprem tehlikesinin arttığını belirten Bektaş, bunun nedeninin bölgedeki stres transferi olduğunu söyledi.
Bektaş, iki büyük depremin ardından faylardaki yüklenmenin yeniden değiştiğini, özellikle deprem merkezini çevreleyen yaklaşık 150-200 kilometrelik alandaki fayların bu stres transferinden etkilendiğini ifade etti.
"DİYARBAKIR, ŞANLIURFA VE HAKKARİ ÇEVRESİNDE BU TÜR DEPREMLER OLAĞAN"
Güneydoğu Anadolu'da meydana gelen bu tür depremlerin bölgenin tektonik yapısı açısından olağan olduğunu belirten Bektaş, özellikle Diyarbakır, Şanlıurfa ve Hakkari çevresine dikkat çekti.
Bektaş, Arap Levhası'nın kuzeye doğru hareketinin devam ettiğini ve Bitlis-Zagros bindirme kuşağındaki hareketliliğin bölgedeki depremsellik açısından önem taşıdığını söyledi.
"5 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ DEPREM, BÜYÜK BİR DEPREMİN HABERCİSİ DEĞİL"
Kandilli Rasathanesi verilerinin gelmesinin ardından depremin büyüklüğünün 5,8, derinliğinin ise 5,4 kilometre olduğuna ilişkin ilk bilgilerin aktarılması üzerine Bektaş, depremin orta büyüklükte olduğunu belirtti. Bektaş, 5 büyüklüğü civarındaki bir depremin ardından mutlaka daha büyük bir deprem meydana geleceği yönünde ellerinde herhangi bir veri bulunmadığını vurguladı.
"Bu büyük bir depremin habercisi sayılmaz. Ben toplumu sakinliğe davet ediyorum, panik yapmaya gerek yok."
"VATANDAŞLARIN PANİK YAPMASINA GEREK YOK"
