Seçim yenilgisi sonrası Kongre harekete geçiyor: Demokratlardan Trump'a soruşturma hazırlığı

ABD'de 3 Kasım'da yapılan ara seçimlerde Demokratların hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluk elde etmesi, Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminde yeni bir siyasi sürecin önünü açtı.

Cumhuriyetçilerin Kongre üzerindeki kontrolünü kaybetmesinin ardından Demokratlar, Trump yönetiminin faaliyetlerini kapsamlı biçimde soruşturmaya hazırlanıyor.

Demokrat siyasetçiler, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde çıkar çatışmaları, kamu kaynaklarının kullanımı ve yönetim yetkilerinin kötüye kullanıldığı iddialarının yeterince denetlenmediğini savunuyor.

Yeni Kongre'nin 3 Ocak 2027'de göreve başlamasıyla Demokratlar, komisyon başkanlıklarını devralarak belge talep etme, tanıkları ifadeye çağırma ve gerektiğinde celp yetkilerini kullanma olanağına kavuşacak.

Soruşturmaların başlıca hedefleri arasında Trump ailesinin ticari ilişkileri, Jeffrey Epstein dosyaları, Savunma Bakanlığı'nın faaliyetleri ve başkanlık afları bulunuyor.

TRUMP AİLESİNİN SERVETİ MERCEK ALTINA ALINACAK

Demokratların öncelikli soruşturma başlıklarından biri, Trump ve ailesinin ikinci başkanlık dönemindeki ticari faaliyetleri olacak.

Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi'nin başına geçmesi beklenen California Milletvekili Robert Garcia, Trump ailesinin kamu göreviyle bağlantılı ticari kazançlarının incelenmesini öncelikleri arasında gösterdi.

Garcia, Trump ve ailesinin ikinci başkanlık döneminde elde ettiği ekonomik kazançları takip eden bir çalışma da yayımladı.

Washington Post'a konuşan Garcia, yönetimde çok sayıda yolsuzluk ve usulsüzlük iddiası bulunduğunu savunarak bunların kapsamlı biçimde araştırılması gerektiğini söyledi.

Demokratlar, Trump'ın damadı Jared Kushner'ın da ticari ve siyasi faaliyetlerini incelemeyi planlıyor.

Kushner'ın bir yandan Trump'a gayriresmi dış politika danışmanlığı yapması, diğer yandan yabancı devletlerle ticari ilişkileri bulunan bir özel sermaye yatırım şirketini yönetmesi çıkar çatışması iddialarının odağında yer alıyor.

Trump ailesinin kripto para sektöründeki yatırımları da soruşturma gündeminde bulunuyor.

Demokratlar, yabancı kişi ve kuruluşların kripto para yatırımları aracılığıyla Trump yönetimi üzerinde nüfuz kurup kurmadığının araştırılmasını istiyor.

EPSTEIN DOSYALARI YENİDEN AÇILACAK

Demokratların gündemindeki bir diğer önemli başlık, cinsel istismar ve insan ticareti suçlamalarıyla gündeme gelen, hayatını kaybetmiş finansçı Jeffrey Epstein'a ilişkin belgeler olacak.

Demokrat siyasetçiler, ABD Adalet Bakanlığı'nın Epstein dosyalarını kamuoyuyla paylaşırken bazı belgeleri usulsüz biçimde gizleyip gizlemediğinin araştırılmasını istiyor.

Soruşturma kapsamında, Epstein Dosyaları Şeffaflık Yasası'nın uygulanması ve belgelerde yapılan karartmaların hukuka uygunluğu incelenebilecek.

Senato'da yeniden çoğunluk lideri olması beklenen Chuck Schumer, şubat ayında Epstein dosyalarıyla ilgili kamuoyundan saklandığı öne sürülen bilgileri araştırmak üzere özel bir çalışma grubu kurmuştu.

Demokratlar, Kongre'deki çoğunluklarını kullanarak Adalet Bakanlığı yetkililerinden belge ve ifade talep etmeyi planlıyor.

Söz konusu girişimler, Trump'ın Epstein ile geçmişteki ilişkilerinin yanı sıra yönetimin soruşturma belgelerini ele alış biçimine de odaklanacak.

YOLSUZLUK İDDİALARI VE HAYAT PAHALILIĞI BİRLİKTE ELE ALINACAK

Demokratlar, Trump yönetimine yönelik soruşturmaların seçmenlerin ekonomik sorunlarını geri plana itmemesi gerektiğinin de farkında.

Senato Yargı Komitesi'nin başına geçebilecek isimlerden Sheldon Whitehouse, seçim öncesinde yaptığı açıklamada yolsuzluk iddiaları ile hayat pahalılığı arasında bağlantı kurulması gerektiğini belirtti.

Beyaz Saray, seçmenlerin yüzde 90'ından fazlasının kamu yönetiminde yolsuzluk bulunduğunu düşündüğünü savunarak soruşturmaların Amerikan ailelerinin karşı karşıya olduğu maliyet sorunlarına çözüm arayışını gölgelememesi gerektiğini söyledi.

Senato Finans Komitesi'nin başına geçmesi beklenen Ron Wyden da soruşturmada ekonomik sorunlara öncelik vermeyi planlıyor.

Komitenin Demokratlardan sorumlu baş soruşturma danışmanı Daniel Goshorn, özel sermaye yatırım şirketlerinin sağlık, konut ve temel ihtiyaç maliyetleri üzerindeki etkilerinin incelenebileceğini açıkladı.

Goshorn, yapay zekâ veri merkezlerinin vergilendirilmesi ve bu alandaki yatırımlara yönelik kamuoyu tepkisinin de komitenin çalışma başlıkları arasında bulunacağını belirtti.

Demokratların yaklaşımı, yolsuzluk ve çıkar çatışması iddialarını seçmenlerin doğrudan hissettiği ekonomik sorunlarla ilişkilendirmeyi amaçlıyor.

BEYAZ SARAY'IN 8 BİN 360 METREKARELİK BALO SALONU DA GÜNDEMDE

Trump'ın başkent Washington'da yürüttüğü bazı projeler de Demokratların denetim planları arasında bulunuyor.

Bunlardan biri, Beyaz Saray'da inşa edilmesi planlanan yaklaşık 8 bin 360 metrekarelik balo salonu.

Projenin finansmanında Trump'ın uzun yıllardır bağışçısı ve destekçisi olan kişilerin katkılarının bulunması, çıkar çatışması iddialarını gündeme taşıdı.

Temsilciler Meclisi Doğal Kaynaklar Komitesi'nin önde gelen Demokrat üyelerinden Jared Huffman, projeye ilişkin gerekli izinlerin alınıp alınmadığını araştırmak istediğini açıkladı.

Huffman, balo salonuna bağış yapan kişi ve kuruluşların Trump yönetiminden ayrıcalıklı muamele görüp görmediğinin de incelenmesi gerektiğini belirtti.

Demokratların soruşturma gündeminde Lincoln Anıtı'nın önündeki yansıtma havuzuna yönelik çalışmalar da bulunuyor.

Soruşturmaların, federal araziler üzerindeki projelerin onay süreçlerine ve özel bağışlarla kamu yatırımları arasındaki ilişkilere odaklanması bekleniyor.

SAVUNMA BAKANI HEGSETH DE HEDEFTE

Demokrat Parti içinde Trump hakkında üçüncü kez azil süreci başlatılması konusunda farklı görüşler bulunuyor.

Trump, ilk başkanlık döneminde iki kez azil suçlamasıyla karşı karşıya kalmış ancak Senato'daki yargılamalarda aklanmıştı.

Bazı Demokratlar, yeni bir azil sürecinin Kongre'nin çalışmalarını uzun süre meşgul edebileceği ve Trump'a siyasi açıdan mağduriyet söylemi geliştirme fırsatı verebileceği görüşünde.

Bu nedenle öncelikle üst düzey kabine üyelerine yönelik soruşturmaların yürütülmesi seçeneği değerlendiriliyor.

Bu isimlerin başında, İran savaşında önemli rol oynayan Savunma Bakanı Pete Hegseth geliyor.

Temsilciler Meclisi Demokrat Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, ekim ayında düzenlenen bir mitingde çoğunluğu kazanmalarının ardından ilk hedeflerinden birinin Hegseth'in görevden ayrılmasını sağlamak olacağını söyledi.

Senatörler Elizabeth Warren, Andy Kim ve Richard Blumenthal da daha önce Hegseth'e mektup göndererek Savunma Bakanlığı'nın Donald Trump Jr. ile bağlantılı şirketlere verdiği kredi ve sözleşmelere ilişkin bilgi istemişti.

Senatörler, bu işlemlerde çıkar çatışması bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulmasını talep etti.

Robert Garcia ise Trump Jr.'ın Rus iş insanı Umar Kremlev ile ilişkilerine dair kayıtları istemişti.

BEYAZ SARAY SORUŞTURMALARA HAZIRLANIYOR

Demokratların Kongre'de çoğunluğu ele geçirmesinin ardından Beyaz Saray'ın da olası soruşturmaya karşı hazırlık yaptığı bildirildi.

Reuters'a konuşan Trump yönetimi yetkilileri, Beyaz Saray hukuk danışmanlarının siyasi atamalarla göreve gelen isimlere ve federal kurum yöneticilerine Kongre'den gelebilecek talepler konusunda bilgilendirme yaptığını belirtti.

Bu toplantılarda belge taleplerine, ifade çağrılarına ve celplere nasıl yanıt verileceğinin ele alındığı aktarıldı.

Yetkililere, yazılı iletişimlerinde dikkatli olmaları yönünde tavsiyelerde bulunulduğu da öne sürüldü.

Beyaz Saray'ın Trump'ın ilk başkanlık döneminde izlediği stratejiye benzer şekilde bazı belge taleplerini geciktirebileceği ve belirli bilgileri başkanlık yetkileri kapsamında gizli tutmaya çalışabileceği değerlendiriliyor.

Demokratların bu olasılığa karşı Trump yönetimiyle ilişkili özel şirketleri, bankaları ve finans kuruluşlarını da soruşturma kapsamına almayı planladığı belirtildi.

Senato Finans Komitesi danışmanı Daniel Goshorn, yönetimin işbirliği yapmaması durumunda bankalardan ve diğer finans kuruluşlarından bilgi talep edilebileceğini söyledi.

Bununla birlikte Kongre soruşturmalarının doğrudan cezai kovuşturma anlamına gelmediği, Adalet Bakanlığı'nın Trump yönetiminin kontrolünde kalmasının olası suçlamaların yargıya taşınmasını zorlaştırabileceği belirtiliyor.

TRUMP'IN AF KARARLARI DA SORUŞTURULABİLİR

Demokratların incelemeyi planladığı bir diğer konu, Trump'ın başkanlık yetkisini kullanarak verdiği af kararları.

Trump, kısa süre önce New York Post tarafından yayımlanan bir podcast yayınında kendisiyle çalışan herkese af çıkarıp çıkarmayacağı sorusuna olumlu yanıt verdi.

ABD Başkanı, 6 Ocak 2021'de Kongre binasına yönelik saldırıyla bağlantılı olarak hüküm giymiş veya yargılanmakta olan yaklaşık 1500 kişiyi ikinci başkanlık döneminin ilk gününde affettiğini hatırlattı.

Trump ayrıca, Cumhuriyetçi adaylara büyük miktarda bağış yapan milyarder Elon Musk'ı da olası hukuki süreçlerden koruyabileceğini ima etti.

Reuters'ın haberine göre Trump, ikinci başkanlık döneminde yolsuzlukla bağlantılı suçlardan yargılanan veya hüküm giyen çok sayıda kamu görevlisi hakkında af kararı verdi.

Demokratlar, bu afların verilmesinde siyasi bağışların veya kişisel ilişkilerin etkili olup olmadığını araştırmayı planlıyor.

Soruşturma gündemindeki isimlerden biri de kara para aklamayı önleme yasalarını ihlal etmekten suçunu kabul eden Binance'in kurucusu ve eski Üst Yöneticisi Changpeng Zhao.

Trump'ın Zhao'ya yönelik af kararı ile zengin kişi ve ailelerin af elde etmek amacıyla yaptığı öne sürülen siyasi ve finansal girişimlerin incelenmesi bekleniyor.

TRUMP ÜÇÜNCÜ KEZ AZİL SÜRECİYLE KARŞILAŞABİLİR Mİ?

Demokratların her iki kanatta çoğunluğu elde etmesi, Trump hakkında yeni bir azil süreci başlatılması olasılığını da gündeme getirdi.

ABD Anayasası'na göre Temsilciler Meclisi, başkan hakkında azil suçlaması yöneltebiliyor. Ancak başkanın görevden alınabilmesi için Senato'da hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekiyor.

Bu nedenle Demokratların çoğunluğu ele geçirmesi, Trump'ın otomatik olarak görevden alınabileceği anlamına gelmiyor.

Trump ise Oklahoma'da düzenlediği bir mitingde daha önceki azil süreçlerine atıfta bulunarak Demokratları bu konuda yenmeye alıştığını söyledi.

Demokrat Parti içinde bazı isimler yeni bir azil girişimini desteklerken, diğerleri önceliğin Kongre denetimine ve seçmenlerin ekonomik taleplerine verilmesi gerektiğini savunuyor.