Türkiye'de 15 yaşını doldurmamış çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesinin yürürlüğe girmesiyle birlikte gözler yaş doğrulama sürecine çevrildi. Ancak kullanıcıları bekleyen tehlike yalnızca yeni kurallar değil. Dolandırıcılar, "Hesabınız kapatılacak" ve "Yaşınızı doğrulayın" mesajlarıyla vatandaşların dijital bilgilerini ele geçirmek için harekete geçebilir.
E-Devlet veya sosyal medya platformlarının giriş ekranlarını birebir taklit eden sahte internet siteleri, kullanıcıların şifrelerini ve doğrulama kodlarını hedef alabiliyor. Üstelik tehlike yalnızca tek bir sosyal medya hesabıyla sınırlı kalmayabiliyor. Peki, sahte bir yaş doğrulama bağlantısına tıklamak hangi hesapları tehlikeye atıyor? Dolandırıcılar SMS doğrulama kodunu nasıl kullanıyor?
SAHTE SAYFALAR GERÇEĞİNDEN AYIRT EDİLEMİYOR
Milliyet.com.tr'ye konuşan Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Dijital İletişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dolandırıcıların e-Devlet ve sosyal medya platformlarının giriş ekranlarını birebir taklit edebildiğini belirtti. Sahte sayfalarda logo, renk, tasarım ve güven veren ifadelerin dahi gerçeğine benzetilebildiğini vurgulayan Kırık, yalnızca sayfanın görünümüne bakarak güvenilirlik kararı verilmemesi gerektiğini söyledi.
Vatandaşların özellikle adres çubuğundaki alan adını kontrol etmesi gerektiğine dikkat çeken Kırık, SMS, WhatsApp ve sosyal medya üzerinden gönderilen yaş doğrulama bağlantılarına doğrudan tıklanmaması gerektiğini ifade etti. E-Devlet'e yalnızca resmî mobil uygulama veya www.turkiye.gov.tr adresi üzerinden giriş yapılması gerektiğini hatırlatan Kırık, dolandırıcıların artık yalnızca parayı değil, dijital kimliği de hedef alığını belirtti.
TEK BİR SMS KODUYLA HESABINIZI ELE GEÇİREBİLİRLER
Sahte bağlantılar üzerinden gerçekleştirilen saldırıların en tehlikeli boyutlarından birinin gerçek zamanlı bilgi hırsızlığı olduğunu belirten Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dolandırıcıların kullanıcı adı ve şifreleri anlık olarak kendi sistemlerine aktarabildiğini söyledi.
Kırık, saldırganların vatandaş bilgilerini sahte ekrana girdiği anda gerçek platformda aynı bilgilerle oturum açmayı deneyebildiğini belirterek şu uyarıda bulundu:
"İşin daha tehlikeli boyutu ise SMS doğrulama kodlarında karşımıza çıkıyor. Saldırgan, vatandaştan gelen doğrulama kodunu da sahte sayfaya girmesini isteyerek hesabın güvenlik aşamasını aşabiliyor. Yani kişi kendisine gelen kodu paylaştığı anda hesabının kontrolünü kaybedebiliyor."
İki aşamalı doğrulamanın önemli bir güvenlik önlemi olduğunu vurgulayan Kırık, doğrulama kodlarının hiç kimseyle paylaşılmaması gerektiğinin de altını çizdi.
SADECE LİNKE TIKLAMAK TELEFONU ELE GEÇİRİR Mİ?
Şüpheli bir bağlantıya tıklayan kullanıcıların en çok merak ettiği konulardan biri de telefonlarının ele geçirilip geçirilmediği. Prof. Dr. Ali Murat Kırık, yalnızca bağlantıyı açmakla telefonun ele geçirilmesinin aynı şey olmadığını belirtti.
Kişi herhangi bir bilgi girmediyse, dosya indirmediyse veya uygulama yüklemediyse riskin daha düşük olduğunu ifade eden Kırık, bazı zararlı bağlantıların ise cihazlardaki güvenlik açıklarından yararlanarak kötü amaçlı yazılım bulaştırmaya çalışabileceğini söyledi.
Kırık, şüpheli bir bağlantı sonrasında şu noktaların kontrol edilmesini önerdi:
- Telefonun pil tüketiminde olağan dışı değişiklikler olup olmadığı,
- İnternet veri kullanımında beklenmeyen artışlar yaşanıp yaşanmadığı,
- Cihazda bilinmeyen uygulamaların bulunup bulunmadığı,
- Olağan dışı bildirimlerin gelip gelmediği,
- Tanınmayan hesap oturumlarının açılıp açılmadığı.
Ayrıca bağlantı üzerinden indirilen dosyaların gelişigüzel açılmaması, telefonun işletim sisteminin ve uygulamalarının güncel tutulması gerektiğini belirten Kırık, her olağan dışı pil tüketiminin casus yazılım anlamına gelmediğini de hatırlattı.
HESABINIZIN ELE GEÇİRİLDİĞİ NASIL ANLAŞILIR?
Bir sosyal medya hesabının başkalarının kontrolüne geçip geçmediğini anlamak için dijital izlerin incelenmesi gerektiğini belirten Kırık, özellikle tanınmayan oturumlara dikkat çekti. Hesaba hangi tarihte, hangi saatte, hangi IP adresinden ve hangi cihaz üzerinden giriş yapıldığının önemli olduğunu ifade eden Kırık, şifre değişiklikleri, e-posta ve telefon numarası güncellemeleri ile güvenlik ayarlarında yapılan değişikliklerin de kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
Bunun yanında kullanıcının bilgisi dışında gönderilen mesajlar, yapılan paylaşımlar, silinen içerikler ve üçüncü taraf uygulamalara verilen izinler de hesabın ele geçirilmiş olabileceğine işaret edebiliyor. Kırık, saldırının telefona kadar uzandığı durumlarda indirilen dosyaların, yüklenen uygulamaların ve tarayıcı geçmişinin de incelenmesi gerektiğini belirtti.
TEK ŞİFRE TÜM HESAPLARINIZI TEHLİKEYE ATABİLİR
Sahte yaş doğrulama sayfasına giren bir kişinin telefonundaki bütün hesapların otomatik olarak ele geçirilmediğini vurgulayan Prof. Dr. Ali Murat Kırık, asıl tehlikenin aynı şifrenin birden fazla platformda kullanılmasıyla ortaya çıkabileceğine dikkat çekti. Saldırganların ele geçirdikleri şifreleri e-posta, sosyal medya ve alışveriş hesaplarında da deneyebileceğini belirten Kırık, özellikle e-posta hesabının güvenliğinin kritik olduğunu söyledi. Çünkü diğer hesapların şifre sıfırlama işlemlerinin çoğunlukla e-posta üzerinden gerçekleştirildiğini hatırlatan Kırık, e-posta hesabının ele geçirilmesinin diğer dijital hesapları da tehlikeye atabileceğini ifade etti.
Kırık, vatandaşlara şu önerilerde bulundu:
- Yaş doğrulama bahanesiyle gönderilen bağlantılara sorgulamadan güvenmeyin.
- Her platformda farklı şifre kullanın.
- İki aşamalı doğrulamayı etkinleştirin.
- SMS doğrulama kodlarınızı kimseyle paylaşmayın.
- Özellikle e-posta hesabınızın güvenliğini sağlayın.
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Dijital İletişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dijital dünyada tek bir hesabın ele geçirilmesinin diğer hesapların da tehlikeye girmesine neden olabileceği uyarısında bulundu.
