Bosna Hersek'te, 1995 yılında Sırp Ordusu'nun gerçekleştirdiği Srebrenitsa Soykırımı'ndan suçlu bulunan Bosnalı Sırp eski General Ratko Mladiç'in cenazesi, Hollanda'dan Sırbistan'a devlet uçağıyla taşındı. Oğlu Darko ve Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic eşliğinde ülkeye getirilen Mladiç'in Sırbistan ve Sırp Cumhuriyeti entitesi bayraklarına sarılı tabutu, askeri törenle karşılandı.
Birleşmiş Milletler'in (BM) Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından 2017'de soykırımdan suçlu bulunarak ömür boyu hapis cezasına çarptırılan ve uzun süren hastalığının ardından 27 Ağustos'ta ölen "Bosna kasabı" lakaplı Mladiç, havalimanındaki askeri törenin ardından polis eskortuyla Belgrad'daki bir askeri hastaneye götürüldü. Konvoy geçerken otoyol üzerinde ve köprüler üzerinde çoğu genç erkeklerden oluşan onlarca kişinin savaş suçlusu Mladiç'i öven pankartlar açtıkları ve meşaleler yaktıkları görüldü.
Sırbistan'da bazı köprülere Mladiç'i öven pankartlar asıldı. Başkent Belgrad'da "Ebedi şan, general" yazılı bir pankart
Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic, 7 Eylül Pazartesi günü toprağa verilmesi planlanan Mladiç'in askeri ve devlet töreniyle defnedileceğini açıklamıştı. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ise törenin "Mladiç'in ailesinin isteklerine uygun" olacağını söylemekle yetinmişti. Hırvatistan hükümeti, Mladiç'in devlet töreniyle gömülmesi halinde Sırbistan'ın AB'ye üyeliğini bloke edeceğini açıklamıştı.
Belgrad'daki köprülere asılan bir başka pankartta, "Evine hoş geldin, general" yazıyor.
Savaş döneminde Müslüman Boşnaklar ve Katolik Hırvatlara yönelik savaş suçlarının başlıca sorumluları arasında yer alan Mladiç'in devlet töreniyle defnedilmesi planları, Bosna Hersek'in yanı sıra Hırvatistan ve Avrupa Birliği'nde tepkilere neden olmuştu. Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Sırbistan'ın savaş suçlusu Mladiç için en üst düzey devlet ve askeri törenle cenaze düzenlemesi halinde Avrupa Birliği'nin (AB) kapılarının Sırbistan'a kapanacağını söylemişti.
AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos da bu planları eleştirerek, "Savaş suçlularının yüceltilmesi, temel Avrupa değerlerine aykırıdır. AB'de ve birliğe üye olmayı hedefleyen ülkelerde buna yer yoktur" demişti.
Bosna Sırplarının lideri Milorad Dodik, Banja Luka'da Mladiç için düzenlenen anma törenine katıldı.
Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, Sırbistan'ın Mladic'e üst düzey cenaze töreni düzenleme kararını şiddetle kınadığını bildirdi. Prevot, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Mladic'in hüküm giymiş bir savaş suçlusu olduğunun altını çizdi. Prevot, bunun Sırbistan’ı insan onuruna saygı, insan hakları ve cezasızlıkla mücadele gibi Avrupa Birliği'nin temel değerlerinden uzaklaştıran bir adım olduğunu belirterek, aynı zamanda AB üyeliğine aday bir ülkeden beklenenlerin tam tersi bir yönde ilerleme olduğunu değerlendirdi.
Mladic'in savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım suçlarından mahkum edildiğini kaydeden Prevot, şu ifadeleri kullandı:
"Mladic, başta Srebrenitsa soykırımı olmak üzere, Avrupa tarihinin en korkunç vahşetlerinden bazılarının sembol isimlerinden biridir. Cenazesi için bu tür onurlandırmaların yapılması, mağdurlara ve ailelerine karşı utanç verici ve saygısızca bir davranıştır. Bu eylemi en güçlü ifadelerle kınıyorum ve bu mesajı bu sabah Avrupa işlerinden sorumlu Sırp mevkidaşıma da ilettim."
Sırbistan, sağlık sorunları yaşayan 84 yaşındaki Mladic'in insanlığa karşı suçlar nedeniyle müebbet hapis cezası çektiği Hollanda'nın Lahey kentindeki cezaevinde 27 Ağustos'ta ölmesinin ardından cenaze törenini üst düzeyde düzenleme kararı aldığını duyurmuştu.
Mladiç'in cenazesi devlet konvoyuyla taşındı.
Ratko Mladic, 1942 yılında Bosna Hersek'in doğusundaki Kalinovik yakınlarındaki Bozanovici köyünde doğdu. Askeri eğitimini Belgrad'da aldı ve Yugoslav Halk Ordusu'nda (JNA) aktif görev yaptı. Mayıs 1992'de Bosna Hersek'te yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığına getirildi ve 1996'ya kadar bu görevde kaldı.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından ilk kez 24 Temmuz 1995'te hakkında iddianame hazırlanan Mladic, Bosna Hersek'teki savaşın ardından Sırbistan'a kaçarak yaklaşık 16 yıl saklandı.
Sırbistan makamlarının Mladic'i bulamadıkları yönündeki açıklamalarına karşın, onun yıllarca devlet kurumlarındaki bazı kişiler tarafından korunduğu iddiaları gündeme geldi. Yerel bir televizyon programında, Mladic'in arandığı dönemde kalabalık ortamlarda insanlarla görüştüğü, eğlendiği ve fotoğraf çektirdiği görüldü.
