AA muhabirinin TARSİM yetkililerinden edindiği bilgilere göre, küresel iklim krizinin tarım sektörüne etkileri gündemdeki yerini koruyor. Sürdürülebilir gıda arzı için, tarımsal üretimin kesintiye uğramaması ve üreticilerin finansal açıdan korunmaları önem taşıyor.
Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi, üretici ve yetiştiricilere, geniş kapsamlı teminat ve yüzde 70'e varan devlet prim desteği imkanıyla güvence sağlıyor.
Sistem kapsamında, ekim ayı itibarıyla, 1,5 trilyon liralık tarımsal varlık teminat altına alınırken, 2,4 milyon poliçe üretildi, 27 milyon dekar alan ve 25,5 milyon büyükbaş ve küçükbaş hayvan sigortalandı.
İklim değişikliğinin neden olduğu afetler nedeniyle bu yıl ülke genelinde tarım arazileri zarar görürken, en fazla hasara neden olan doğal afet, sel ve su baskınları oldu.
Zirai donun neden olduğu hasarlar ise geçen yıldan farklı olarak bölgesel düzeyde gerçekleşti.
Şanlıurfa, Adana ve Mersin'de mayıs ve haziran aylarında dolu olayları etkili oldu. Bu illerde aynı zamanda fırtınaya bağlı olarak hasarlar da meydana geldi. Sel ve su baskını ile dolu ve fırtına gibi nedenlerle tarla bitkileri ve tahıl grubundan mercimek, buğday ve arpa ürünleri, doludan ise şeftali ve nektarin meyveleri etkilendi. Üzüm ve kayısı ürünleriyse düşük şiddette dolu ve dondan hasar gördü.
İhbarların 311 bini bitkisel ürün ve sera sigortalarından
Samsun, Yozgat, Çorum, Tokat, Kars, Edirne ve Manisa'da temmuzda fırtına ve dolu, Samsun, Çorum ve Giresun'da ağustosta sel ve su baskını ile heyelan kaynaklı hasarlar meydana geldi.
Ülkenin birçok bölgesinde özellikle yabani hayvanların verdiği zararlar nedeniyle, mısır ve ayçiçeği hasarı ihbarlarındaki artışlar dikkati çekti.
Yaz aylarında, Antalya, Balıkesir ve Edirne'deki yangınlar nedeniyle bitkisel ürün, seracılık ve arıcılık alanlarında hasarlar meydana geldi.
Amasya, Çorum, Balıkesir, Tokat, Bilecik, Çanakkale ve Aydın'da eylül ve ekim aylarında yabani hayvanlar ve kuşlar, ayçiçeği ve mısır ürünlerine zarar verdi.
Bu dönemde Adana, Tokat ve Amasya'da narenciye ile ayçiçeği ve mısırda dolu ve fırtına kaynaklı, Kahramanmaraş ve Isparta'da elmada dolu kaynaklı hasarlar yaşandığı görüldü.
Söz konusu dönemde, Samsun, Ordu ve Giresun'da fındık alanlarında sel ve su baskını ile heyelan, Şırnak'ta pamukta yağmurun yanı sıra son günlerdeki yağışların etkisiyle ayçiçeğinde sel ve su baskını kaynaklı hasarlar meydana geldi.
Bitkisel ürünleri, seraları ve hayvanları zarar gören sigortalı üretici ve yetiştiricilerden ekim ayı itibarıyla 478 bin hasar ihbarı alındı. Bu ihbarların 311 bini bitkisel ürün ve sera sigortalarından ve geriye kalan 167 bini ise hayvan hayat sigortası branşlarından oluştu.
En çok hasar ihbarı 5 ilden geldi
Bitkisel ürün sigortası kapsamında, en çok hasar ihbarı, buğday, ayçiçeği, arpa, kayısı ve üzüm ürünlerinden, ağırlıklı olarak dolu, sel ve su baskını, yabani hayvanların verdiği zararlar ile don ve fırtına nedenlerine bağlı olarak alındı. En çok ihbar alınan iller ise Malatya, Manisa, Diyarbakır, Amasya ve Tokat oldu.
Hayvan hayat sigortası branşlarındaysa ağırlıklı olarak ölüm, zorunlu kesim ve yavru ölümü nedenlerine bağlı ihbarlar alındı.
Üreticilere 13 milyar lira hasar ödemesi yapıldı
Hasar ihbarlarının alınmasını takiben TARSİM eksperleri tarafından sahada yapılan incelemelerde bitkisel ürünlerinin, hayvanlarının ve seralarının zarar gördüğü tespit edilen, sonrasında hasar dosyası işlemleri tamamlanan sigortalı üreticilere 13 milyar lira ödeme gerçekleştirildi.
Sistemde, bitkisel ürün sigortası branşında hasar ödemeleri, üreticilerin kendi beyanına göre belirlenen poliçe vadesi sonunda en geç 30 gün içinde yapılıyor. İşlemleri devam eden üreticilere ilerleyen günlerde 5,4 milyar lira daha ödeme yapılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.
Tarım sigortalarında 2027 üretim sezonu eylülde açıldı
Desteklerden faydalanabilmek için Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı olmak önem arz ediyor. 2027 üretim yılı ÇKS başvuruları ve devlet destekli bitkisel ürün sigortalarında yeni üretim sezonu 1 Eylül itibarıyla başladı.
Üreticilerin tarım sigortası yaptırarak emeklerini güvence altına alabilmeleri için ilk olarak Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili sistemlerine kayıtlı olmaları veya mevcut kayıtlarını güncellemeleri gerekiyor.
Üreticiler, 31 Aralık 2026'ya kadar Bakanlığın il ve ilçe müdürlüklerinden ya da e-Devlet kapısı üzerinden ÇKS'ye kayıt yaptırabiliyor ya da mevcut kayıtlarını güncelleyebiliyor.
Tarım sigortası yaptırmak isteyen üreticiler, bitkisel ürün sigortası branşında ürün, risk ve lokasyona göre değişen son poliçe kabul tarihleri ile ilgili güncel takvimi TARSİM'in kurumsal internet sitesi üzerinden kolaylıkla takip edebiliyor. Büyükbaş, küçükbaş, kümes hayvanları ve su ürünleri hayat, arıcılık ve ipek böceği sigortaları ile sera sigortasında ise poliçe tanzim işlemleri herhangi bir takvime bağlı olmadan yıl boyunca devam ediyor.
