Tıp dünyasında ezber bozan keşif: Tiroid bezinde yeni hücre tipi tanımlandı

Tıp dünyasında yankı uyandıran ve yaklaşık 150 yıllık ezberleri değiştiren tarihi bir keşfe Türk araştırmacılar imza attı. Endokrin Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Erhan Ayşan ve araştırma grubu, tiroid bezinde parathormon salgılayan yeni bir hücre tipi tanımlayarak dünya tıp literatüründe adeta çığır açtı.

Bugüne kadar tıp fakültesi ders kitaplarında ve temel fizyoloji ile histoloji kaynaklarında tiroid bezinde yalnızca iki hücre tipinin bulunduğu kabul ediliyordu. Bunlar T3 ve T4 salgılayan folikül hücreleri ile yaklaşık 150 yıl önce keşfedilen parafoliküler hücrelerdi. Yapılan yeni kapsamlı araştırmayla birlikte tiroid dokusu içerisinde üçüncü bir hücre tipi tanımlandı.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Erhan Ayşan, "Temel fizyoloji ve histoloji kitaplarında 'Parathormon yalnızca paratiroid bezlerinden salgılanır' bilgisi yer alır. Biz ise tiroid bezi içerisinde parathormon salgılayan yeni bir hücre grubunu tanımladık ve bu hücreleri görüntülemeyi başardık. Bu keşif, tıp eğitiminin temel bilgilerinden birini değiştiriyor" dedi.

Söz konusu keşif, tıp dünyasında uzun yıllardır net bir yanıt bulamayan bazı klinik soruları da aydınlığa kavuşturdu. Başarılı tiroid ameliyatlarında paratiroid bezleri yerinde bırakılmasına rağmen bazı hastalarda parathormon düzeylerinin düşmesi ve tüm paratiroid bezlerinin çıkartıldığı vakalarda hormon seviyelerinin neden sıfırlanmadığı bu sayede anlaşıldı. Prof. Dr. Ayşan, tiroid dokusu ile birlikte tiroid bezi içerisindeki bu yeni hücrelerin de cerrahi süreçte etkili olmasının bu duruma net bir açıklama getirdiğini kaydetti.

Elde edilen bulguların önümüzdeki yıllarda tiroid cerrahisinde yeni bir yaklaşım algoritmasını tartışmaya açacağını belirten Ayşan, organ koruyucu cerrahinin önemine dikkat çekti. Tüm tiroid bezini almak yerine sağlıklı bölümleri hastanın vücudunda bırakan "tiroid koruyucu cerrahi" yönteminin, doğal hormon salgılarını koruyarak hastaların yaşam kalitesini ciddi ölçüde artırabileceği ifade edildi.

Öte yandan bu yeni hücrelerin başta tiroid kanserleri olmak üzere Hashimoto hastalığı, Graves hastalığı ve tiroid iltihaplarındaki rollerinin araştırılacağı belirtildi. Bu konudaki çalışmaların ilerleyen süreçte erken tanı yöntemlerine ve yeni tedavi seçeneklerine kapı aralayabileceği öngörülüyor. Söz konusu başarının bireysel değil; temel bilimler, mühendislik ve klinik bilimlerden oluşan geniş, multidisipliner bir araştırma ekibinin ortak çalışmasıyla elde edildiği vurgulandı.