Trái phiếu chính phủ toàn cầu bị bán tháo, lợi suất tăng vọt do lo ngại lạm phát

Hôm 1/9, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm lần đầu chạm ngưỡng 3% kể từ năm 1996, trong bối cảnh làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu làn rộng. Khi trái phiếu bị bán tháo, nguồn cung tăng khiến giá giảm và đẩy lợi suất tăng, do hai chỉ số này biến động ngược chiều nhau.

Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm - mức tham chiếu quan trọng đối với giá tài sản toàn cầu, vượt ngưỡng kháng cự 4,75%, lên mức 4,78%, cao nhất kể từ đầu 2025. Theo CNBC, các nhà giao dịch đang đánh giá diễn biến tại Trung Đông, sau khi Mỹ tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào Iran.

Ở châu Âu, hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ Pháp và Đức tiếp tục bị bán tháo, bất chấp lợi suất đã lên mức cao nhất 15 năm. Lợi suất trái phiếu Australia kỳ hạn 10 năm cũng ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong 5 tháng.

Làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ toàn cầu diễn ra do căng thẳng Mỹ - Iran nóng trở lại, khiến giá dầu tăng. Giá dầu Brent tương lai đã vượt 91 USD một thùng, còn giá khí đốt chuẩn của châu Âu cũng ở mức cao nhất 3,5 năm, trong bối cảnh lượng dự trữ xuống mức thấp kỷ lục xét theo mùa.

Giá năng lượng leo thang làm gia tăng lo ngại về lạm phát, yếu tố bất lợi với trái phiếu. Ông Tai Hui, chiến lược gia trưởng thị trường châu Á - Thái Bình Dương của J.P. Morgan Asset Management (Hong Kong) cho rằng thế giằng co tại Trung Đông có nguy cơ đẩy giá năng lượng lên cao hơn khi bước vào quý IV.

"Tồn kho giảm cùng nhu cầu nhiên liệu tăng khi Bắc bán cầu bước vào mùa đông đồng nghĩa tác động trực tiếp lên lạm phát sẽ theo chiều hướng tăng", ông nói.

Cùng lúc này, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh khẳng định kiềm chế lạm phát là trọng tâm chính của ngân hàng trung ương, khiến thị trường dự báo xác suất Fed tăng lãi suất cao hơn.

"Tôi cho rằng phần lớn đợt bán tháo trái phiếu này thực chất bắt nguồn từ việc thị trường đánh giá lại chính sách của Fed", Andrew Lilley, chiến lược gia trưởng về lãi suất tại ngân hàng đầu tư Barrenjoey ở Sydney, nhận định. Theo ông, Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 9, khởi đầu cho chu kỳ ít nhất ba lần tăng lãi suất.

Ngoài ra, quy mô vay nợ của chính phủ các nước tăng vọt cũng khiến nhà đầu tư bắt đầu đòi hỏi lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro. "Lợi suất tăng do kỳ vọng ngày càng lớn về việc tăng lãi suất và những quan ngại về tính bền vững tài khóa tại các nền kinh tế phát triển lớn", Shigeto Nagai, Trưởng bộ phận kinh tế Nhật Bản tại Oxford Economics, lý giải.

Với lợi suất 10 năm đạt 3%, chi phí vay của Nhật Bản hiện ngang mức chi phí huy động vốn dài hạn mà chính phủ giả định. Vì vậy, lợi suất tiếp tục đi lên sẽ tạo áp lực thực sự lên tài chính công, vốn đã chịu sức ép bởi chương trình tăng chi tiêu để thúc đẩy tăng trưởng của Thủ tướng Sanae Takaichi.

"Tôi nghĩ giờ đã xuất hiện tâm lý gần như cam chịu, pha lẫn bất lực trước việc lợi suất tiếp tục tăng", Ryutaro Kimura, chiến lược gia cấp cao tại BNP Asset Management ở Tokyo, nhận xét.