Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması: TUSAŞ Liderliğini Korudu

Turkishtime tarafından bu yıl 13’üncüsü hazırlanan “Türkiye Ar-Ge 500” araştırmasının sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. Türkiye’nin en büyük ihracatçıları ve tescilli Ar-Ge merkezine sahip şirketlerinin 2025 yılı performansları baz alınarak oluşturulan listede, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) bir önceki yıla göre yüzde 26,6 artışla 65 milyar 207 milyon TL’yi aşan araştırma-geliştirme bütçesiyle Türkiye’nin en çok Ar-Ge harcaması yapan kurumu olarak liderliğini sürdürdü.

Ar-Ge Harcamalarında Rekor Seviye: Yıllık Artış Yüzde 26,6

Şirketlerin yürüttüğü araştırma bütçeleri, istihdam rakamları ve fikri mülkiyet haklarının mercek altına alındığı çalışmada TUSAŞ, 65 milyar 207 milyon 978 bin 740 TL’lik harcama hacmiyle zirvedeki yerini bırakmıyor. Savunma ve havacılık sektörünün yüksek teknolojiye duyduğu ihtiyaç, şirketin yatırımlarını önceki yıla kıyasla dörtte birden fazla artırmasını beraberinde getiriyor. Bu istikrarlı artış grafiği, yerli hava araçlarının tasarım ve entegrasyon süreçlerinin Ar-Ge tarafındaki finansal temelini de gözler önüne seriyor.

Fikri Mülkiyet ve Patent Kategorilerinde Öne Çıkan Başarılar

TUSAŞ, yalnızca ayrılan bütçeyle değil, tescillenen buluş ve yeniliklerle de listenin üst sıralarında yer buluyor. Şirketin araştırma dönemi boyunca elde ettiği somut çıktılar verilerle şöyle özetleniyor:

Faydalı Model Liderliği: 2025 yılı içerisinde alınan 43 faydalı model tesciliyle bu alanda listenin birinci sırasında konumlanıyor.

Patent Sıralaması: Tescillenen 66 yeni patent ile Türkiye genelinde en fazla patent alan dördüncü şirket ünvanını taşıyor.

Ar-Ge Personeli: Bünyesinde barındırdığı 5 bin 100 Ar-Ge çalışanı ve 1.190 kadın mühendis/araştırmacıyla sektörün en büyük ikinci istihdam merkezini oluşturuyor.

Ar-Ge Çıktıları İhracata Doğrudan Yansıyor

Araştırma kapsamında bu yıl ilk kez paylaşılan “Ar-Ge Ürünleriyle En Fazla İhracat Gerçekleştiren İlk 100” verileri, yapılan yatırımların ekonomik geri dönüşünü ortaya koyuyor. TUSAŞ, 2023-2025 dönemini kapsayan üç yıllık periyotta geliştirdiği Ar-Ge ürünlerinden 58 milyar 932 milyon TL ihracat geliri elde ederek genel sıralamada üçüncü basamakta yer alıyor.

Tüm sektörler bazında bakıldığında ise savunma ve havacılık sanayisi toplamda 245,1 milyar TL’lik Ar-Ge odaklı ihracat hacmine imza atarak, otomotivin ardından Türkiye’nin teknoloji ihracatını sırtlayan ikinci büyük sektör olduğunu kanıtlıyor. İstihdam edilen nitelikli iş gücü ve artan patent sayısı, yerli ve millî havacılık projelerinin sürdürülebilir ihracat döngüsünü beslemeye devam ediyor.