TUSAŞ, “Türkiye’nin Ar-Ge Harcamaları En Yüksek 500 Şirketi” araştırmasında Türkiye’nin en fazla Ar-Ge yatırımı yapan şirketi oldu.
TUSAŞ zirvedeki yerini korudu
Türkiye’de şirketlerin Ar-Ge performansını ortaya koyan Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması’nın 2025 sonuçları açıklandı. Turkishtime tarafından 13’üncü kez hazırlanan araştırmaya göre TUSAŞ, bir önceki yıldaki liderliğini koruyarak listenin ilk sırasında yer aldı.
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii, 2025 yılında 65 milyar 207 milyon 978 bin 740 TL Ar-Ge harcaması gerçekleştirdi. Bu rakamla TUSAŞ, Türkiye’de en yüksek Ar-Ge harcaması yapan şirket olurken, şirketin Ar-Ge yatırımlarının havacılık ve savunma teknolojilerindeki kritik projelere yönelik çalışmaların önemli bir bölümünü oluşturduğu görülüyor.
TUSAŞ’ın kendi 2025 sürdürülebilirlik verileri de toplam Ar-Ge harcamasını 65,2 milyar TL olarak doğruluyor. Şirket aynı yıl 5.971 Ar-Ge çalışanına sahip olduğunu bildiriyor.
İlk dört sırada savunma sanayii şirketleri var
Araştırmanın dikkat çeken noktalarından biri, listenin ilk dört basamağının tamamının savunma ve havacılık şirketlerinden oluşması oldu.
TUSAŞ’ın ardından 48,18 milyar TL Ar-Ge harcamasıyla ASELSAN ikinci sırada yer aldı. ROKETSAN yaklaşık 21,4 milyar TL ile üçüncü, HAVELSAN ise yaklaşık 9,5 milyar TL ile dördüncü oldu.
Listenin beşinci sırasında 8,3 milyar TL ile Ford Otomotiv bulunurken, TEI yaklaşık 6 milyar TL Ar-Ge harcamasıyla altıncı sırada yer aldı.
Böylece TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI’nin toplam Ar-Ge harcaması 150 milyar TL’nin üzerine çıktı. Beş savunma ve havacılık şirketinin gerçekleştirdiği harcama, araştırmaya dahil edilen 500 şirketin toplam Ar-Ge bütçesinin yaklaşık yüzde 58’ine karşılık geldi.
500 şirketin Ar-Ge harcaması 257,9 milyar TL
Türkiye Ar-Ge 500 araştırmasına göre 2025 yılında listeye giren 500 şirketin toplam Ar-Ge harcaması 257 milyar 875 milyon 205 bin TL olarak gerçekleşti.
TUSAŞ’ın tek başına gerçekleştirdiği 65,2 milyar TL’lik yatırım, bu toplamın yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor. Bu durum, özellikle yüksek teknoloji gerektiren havacılık ve savunma projelerinin Türkiye’deki kurumsal Ar-Ge harcamaları içerisindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
TUSAŞ’ın Ar-Ge kadrosu da büyüyor
TUSAŞ’ın Ar-Ge alanındaki konumu yalnızca harcama miktarıyla sınırlı değil. Şirketin 2025 verilerine göre bünyesinde 5.971 Ar-Ge çalışanı bulunuyor.
Bu insan kaynağı; savaş uçakları, insansız hava araçları, helikopterler, uzay sistemleri ve havacılık yapıları gibi farklı alanlarda yürütülen mühendislik ve teknoloji geliştirme çalışmalarının temelini oluşturuyor.
Şirket ayrıca 2025 yılında 3,828 milyar dolar konsolide satış ve 1,543 milyar dolar konsolide ihracat gerçekleştirdiğini açıklıyor. Böylece Ar-Ge yatırımlarıyla geliştirilen teknolojilerin yalnızca Türkiye’deki savunma projelerinde değil, küresel havacılık pazarındaki faaliyetlerde de karşılık bulduğu görülüyor.
Ar-Ge yatırımları savunma sanayiinde yoğunlaşıyor
2025 araştırmasının ortaya koyduğu tablo, Türkiye’deki büyük ölçekli Ar-Ge yatırımlarında savunma ve havacılık sektörünün ağırlığını bir kez daha gösterdi.
Özellikle TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN’ın listenin ilk dört sırasında yer alması; radar, elektronik harp, füze sistemleri, insansız platformlar, havacılık teknolojileri ve yazılım gibi yüksek teknoloji alanlarında yapılan yatırımların Türkiye’nin Ar-Ge ekosistemindeki payının arttığına işaret ediyor.
Araştırmada bu yıl ilk kez “Ar-Ge Ürünleriyle En Fazla İhracat Gerçekleştiren İlk 100” kategorisinin de oluşturulması dikkat çekti. 2023-2025 döneminde Ar-Ge ürünlerinden elde edilen toplam ihracat 843,9 milyar TL olurken, savunma ve havacılık sanayii bunun 245,1 milyar TL’lik bölümünü oluşturdu.
TUSAŞ’ın ikinci kez üst üste Ar-Ge 500 listesinin zirvesinde yer alması, şirketin Türkiye’nin yüksek teknoloji ve havacılık ekosistemindeki Ar-Ge ağırlığını koruduğunu gösteriyor.
