15 milyon öğrenciye bir öğün ücretsiz yemek için kamu harcamalarının yalnızca yüzde 1,5’i yeterken, Türkiye hâlâ ücretsiz okul yemeğini hayata geçirmedi. Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu, “Aç karna sınıfa giren çocuğun eğitim hakkı fiilen askıya alınmaktadır” diyerek hükümete çağrı yaptı.
Türkiye’de milyonlarca çocuk okulda gün boyu eğitim görürken yeterli ve sağlıklı beslenmeye erişemiyor. Okullarda kantin fiyatlarının kamuoyuyla paylaşılmasının sorunun çözümü olmadığını belirten Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu, “Asıl okul bileşeni kantinler değil, yemekhaneler olmalıdır” çağrısında bulundu.
'KARNININ DOYMASI DEĞİL, DENGELİ BESLENMESİ ÖNEMLİ'
Sosyal devletin temel görevinin kamusal eğitimi eşit, parasız, bilimsel, nitelikli ve kapsayıcı hale getirmek olduğu vurgulanan açıklamada, çocukların sağlıklı, yeterli ve güvenli gıdaya erişiminin de temel hak olduğu belirtildi.
Açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi:
Burada önemli olan bireyin karnının doyması değil, yeterli ve dengeli beslenmesidir. Gıdaya erişimdeki adaletsizlikler ancak devletleri yönetenlerin yerinde, sağlam ve kararlı politikalar uygulamasıyla ortadan kaldırılabilir.
KANTİN DEĞİL YEMEKHANE!
2026-2027 eğitim-öğretim yılının açılmasına sayılı günler kala okul kantinlerindeki fiyatların tartışılmasının yetersiz olduğu belirtilen açıklamada, devlet okullarındaki asıl eksikliğe dikkat çekildi.
“Oysa asıl okul bileşeni kantinler değil yemekhaneler olmalıdır” denilen açıklamada, gün boyunca eğitim gören ve okul koridorlarında, bahçelerinde hareket halinde olan çocukların öğle saatlerinde yeterli kalori ve besin değeri içeren gıdalar tüketmesi gerektiği vurgulandı.
MEB’e bağlı özel okullar ve az sayıda devlet okulunda öğrencilere öğle yemeği verilmesine rağmen, devlet okullarının neredeyse tamamında ücretsiz okul yemeği bulunmuyor.
TEMİZ SU DA GÜNDEM DIŞI
Türkiye’de çocukların sağlığı ve geleceği üzerinde ciddi ve kalıcı sonuçlar doğuran beslenme yetersizliğinin çözülmesinin zorunlu olduğu belirtilen açıklamada, siyasi iktidar ve kamu kurumlarının sorumluluğuna dikkat çekildi.
Koalisyon, okul çağındaki çocuklara ücretsiz gıda ve beslenme desteğinin kamusal politikaların önceliği olması gerektiğini belirterek, ücretsiz okul yemeği ve temiz içme suyu programlarının kamu gündeminin dışında kaldığını ifade etti.
118 ÜLKE ÜYE, TÜRKİYE YOK
Uluslararası Okul Yemekleri Koalisyonu’na üye 118 ülkenin, her çocuğun 2030 yılına kadar okulda sağlıklı ve besleyici bir öğün yemeğe ulaşabilmesi için okul yemeği programlarını geliştirme ve yaygınlaştırma hedefiyle hareket ettiği belirtildi.
Ancak Türkiye’nin bu koalisyona üye olmadığına dikkat çekildi.
Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu, çağrısını şu sözlerle yineledi:
“Türkiye, Uluslararası Okul Yemekleri Koalisyonu’na üye olmalıdır. Ücretsiz ve sağlıklı okul yemeği bir sosyal yardım değil, her çocuğun doğuştan sahip olduğu temel bir haktır.”
'AÇ KARNA SINIFA GİREN ÇOCUĞUN EĞİTİM HAKKI ASKIYA ALINIYOR'
Açıklamanın en çarpıcı bölümünde ise Türkiye’deki çocuk yoksulluğuna dikkat çekildi.
“Türkiye’de milyonlarca çocuk hâlâ okula aç gidiyor. Bu durum yalnızca bireysel bir yoksulluk meselesi değil, eğitimde fırsat eşitliğini, çocukların sağlık ve gelişim haklarını doğrudan etkileyen yapısal bir sorundur. Açlık, öğrenmenin önündeki en sessiz ama en yıkıcı engellerden biridir. Aç karnına sınıfa giren bir çocuğun eğitim hakkı kağıt üzerinde var olsa da fiilen askıya alınmaktadır.”
HER 1 DOLAR, 35 DOLARA KADAR GERİ DÖNÜYOR
Uluslararası deneyimlerin, evrensel ve ücretsiz okul yemeği programlarının çocukların okula devamını artırdığını, bilişsel gelişimlerini desteklediğini ve toplumsal eşitsizliklerin kuşaklar arası aktarımını azaltmada etkili olduğunu gösterdiği ifade edildi.
Açıklamaya göre, okul yemeği programlarına yapılan her 1 dolarlık yatırım, ülkelere 7 ila 35 dolar arasında geri dönüş sağlıyor.
Finlandiya’dan Brezilya’ya, Hindistan’dan Kenya’ya kadar çok sayıda ülkede okul yemeği programlarının sosyal devletin temel sorumluluklarından biri olarak uzun yıllardır uygulandığı vurgulandı.
15 MİLYON ÇOCUĞA YEMEK, HARCAMANIN YÜZDE 1,5’İ
Yapılan hesaplamalara göre okul öncesinden lise son sınıfa kadar devlet okullarındaki yaklaşık 15 milyon çocuğa bir öğün ücretsiz yemek sağlanması, kamu harcamalarının sınırlı bir bölümüne karşılık geliyor.
Koalisyonun açıklamasında, bunun 2025 yılı kamu harcamalarının yaklaşık yüzde 1’i düzeyinde olduğu belirtilerek, bu yatırımın sağlık, eğitim ve ekonomik verimlilik açısından çok boyutlu kazanımlar sağlayacağı ifade edildi.
KOALİSYONDAN HÜKÜMETE NET ÇAĞRI
Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu açıklamasını şu çağrıyla tamamladı:
