Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan Mekke Anlaşması İş Birliği Vurgusu

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan, bölgede sürdürülebilir barış ve istikrarın sağlanması amacıyla Mekke Anlaşması çerçevesindeki iş birliğini güçlendirme kararlılığını yineledi. İstanbul'da gerçekleştirilen ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısının ardından yayımlanan ortak açıklamada, üç ülkenin bölgesel sahiplenme anlayışıyla hareket edeceği vurgulandı.

İstanbul'un ev sahipliğinde, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesinin ilk toplantısı gerçekleştirildi. Toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın bölgesel barış ve istikrar için birlikte çalışma kararlılığını teyit ettiği belirtildi.

Açıklamada, krizlerin barışçıl yollarla çözümünü teşvik etmek amacıyla gerilimin azaltılması ve itidalin sağlanmasına yönelik girişimlerin desteklenmeye devam edileceği bildirildi.

Üç ülkenin dayanışmasını güçlendirecek, kolektif caydırıcılık ve savunma kapasitesinin etkinliğini artıracak adımların atılacağı kaydedildi. Ayrıca Mekke Anlaşması kapsamındaki iş birliğinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması konusunda mutabakata varıldığı aktarıldı.

Mekke Anlaşması kapsamında yürütülecek çalışmaları desteklemek amacıyla Suudi Arabistan'da bir Sekretarya kurulacağı açıklandı.

Sekretaryaya ilk olarak Pakistan'dan üç yıllığına görev yapacak bir Genel Sekreterin başkanlık edeceği belirtildi.

Yunanistan'ın önde gelen gazetelerinden Capital, İstanbul'daki toplantıyı “6-7 ülke daha ittifaka katılma hazırlığında” başlığıyla okuyucularına duyurdu.

Gazete, Pakistanlı yetkililerden edinildiğini belirttiği bilgilere dayanarak yeni ülkelerin katılımı için uzun süredir bir çerçeve üzerinde çalışıldığını yazdı.

Haberde, “Pakistanlı yetkililerden edindiğimiz bilgilere göre üç hükümet de yeni üye ülkelerin katılımı için bir çerçeve üzerinde uzun zamandır çalışıyor. Hatta 6-7 ülkenin katılmayı ciddi olarak düşündüğünü söyleyebiliriz. Gelecek günlerde peş peşe açıklamalar duymak şaşırtıcı olmaz. Bu ülkelerden birinin de Bangladeş olacağına dair Atina kulislerinde duyumlar var” ifadelerine yer verildi.

Yunanistan merkezli Philenews'in analizinde ise Mekke Anlaşması'nın üç önemli aktörünün farklı alanlardaki güçlü kapasitelerine dikkat çekildi.

Analizde Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü ve dini-siyasi ağırlığıyla, Pakistan'ın önemli askeri kapasitesi ve nükleer gücüyle öne çıktığı belirtildi. Türkiye'nin ise NATO deneyimi, İttifak'ın ikinci büyük ordusu ve hızla gelişen savunma sanayisiyle dikkat çektiği vurgulandı.

Üç ülkenin birlikte hareket etmesinin bölgesel ölçekte önemli bir güç oluşturabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Philenews, Mekke Anlaşması kapsamında yürütülen iş birliğinin Türkiye'nin stratejik erişimini genişlettiğini de belirtti. Ankara'nın farklı güç merkezleriyle aynı anda ilişkiler geliştirmesinin Türkiye'ye geniş bir diplomatik hareket alanı sağladığı ifade edildi.

Türkiye'nin farklı aktörlerle iş birliği yapabilen çok yönlü dış politika yaklaşımının da öne çıktığı analizde, Mekke'deki tatbikata katılımın Ankara'nın bölgesel etkinliğini artıran adımlardan biri olduğu kaydedildi.

Yunan basınından Afteroffice.gr, “Rota değişikliği: Yeni bir kilit açıldı” başlıklı haberinde Mekke Anlaşması'nın bölgesel güvenlik açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Haberde, “Ankara, Mekke Anlaşması aracılığıyla bölgesel iş birliği ve güvenliğin yeni bir aşamasını tanımlamaya çalışırken, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan yeni düzenlemenin sadece sınırlı bir savunma anlaşması olmadığını, genişleme potansiyeli olan daha geniş bir mimarinin temeli olduğunu belirtti. Tüm bunlar bölgede yeni dönemin kapısının aralandığının işareti” ifadeleri kullanıldı.

İsrail basınından Maariv ise gelişmeyi “İstanbul’dan sevgilerle: Mekke İttifakı yolda! Haritalar baştan çiziliyor” başlığıyla haberleştirdi.

Haberde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke İttifakı'nın duyurulmasının ardından İstanbul'daki toplantının anlaşmayı siyasi bir çerçeveden güvenlik, askeri ve siyasi koordinasyon sağlayan kalıcı bir mekanizmaya dönüştürme yolunda ilk adım olduğu belirtildi.

Maariv, “Yeni çerçevenin stratejik önemi, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü, Türkiye'nin büyük ordusu ve gelişmiş silah sanayisi ile Pakistan'ın askeri ve nükleer yeteneklerinin birleşmesinden kaynaklanmaktadır” değerlendirmesinde bulundu.

Haberde ayrıca İstanbul'daki toplantının, üç ülkenin mevcut uluslararası ittifak ve güvenlik ilişkilerinin yanında daha kapsamlı bir bölgesel güvenlik mekanizması oluşturma iradesini gösterdiği ifade edildi.

İsrail merkezli Kanal 12 de İstanbul'daki toplantıyı “İlk toplantı: İsrail’i endişelendiren ittifak başladı” başlığıyla gündemine taşıdı.

Haberde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan üst düzey yetkililerin ittifak kararının ardından ilk kez bir araya geldiği belirtilerek, toplantının Orta Doğu'daki yeni güvenlik yapılanması açısından önemli bir adım olduğu ifade edildi.

Kanal 12, “Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan üst düzey yetkililer ittifak kararının ardından ilk kez bir araya geldi. Aslında bu toplantı Orta Doğu için ‘her şeyin başlangıcı’ denilebilecek nitelikte. Ancak bölgedeki çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte ittifak, beklenenden daha erken ilk sınavıyla karşı karşıya kalabilir” ifadelerine yer verildi.

Haberde ayrıca ittifakın saldırılara karşı ortak caydırıcılık kapasitesine sahip olduğu vurgulanarak, “İttifakın kilidi savunmadan geçiyor. Üç ülkeden biri yapılacak herhangi bir saldırı tıpkı NATO’nun 5’inci maddesi gibi kolektif savunma ilkesini benimsiyor” değerlendirmesi yapıldı.