Türkiye, Suriye'nin nükleer dosyasının kapatılması için UAEA ile işbirliğini vurguladı
Quick Look
- BM Viyana Ofisi'ndeki Suriye nükleer dosyası brifingi öncesinde, Türkiye'nin Viyana Daimi Temsilcisi Mustafa Kibaroğlu, yeni Suriye hükümetinin eski rejimden kalan nükleer malzemeyi UAEA nezdinde kapatma arzusu olduğunu belirtti.
- Kibaroğlu, UAEA Başkanı Grossi'nin Suriye ziyareti ve şiddetli rapor sonuçlarını memnuniyetle karşıladığını söyleyerek, Suriye'nin uluslararası toplumla normalleşme çabalarını destekleme kararlılığını tekrarladı.
AI-generated summary
Why It Matters
Suriye'nin eski Esed rejimi, NPT kapsamındaki güvence denetimi anlaşması gereği bildirmesi gereken nükleer maddeleri, tesisleri ve faaliyetleriniUAEA'ya bildirmemişti. 18 Ağustos'ta UAEA Başkanı Grossi, Suriye'de birkaç ton nükleer madde bulunduğunu açıkladı ve bu alanın denetçilere açıldığını duyurdu. Daha sonra dağıtılan raporda, müfettişlerin Suriye'deki çeşitli sahalarda doğrulama çalışmaları yürüttüğü ve Esed rejiminin bildirim yapmadığı tespit edildiği belirtildi.
BM Viyana Ofisinde 7-11 Eylül'de yapılacak UAEA Yönetim Kurulu toplantısı öncesi Suriye tarafından "Suriye'nin nükleer dosyasına ilişkin brifing" düzenlendi.
Brifingde, UAEA yetkililerinin Suriye'ye yaptıkları ziyaret ve burada devrik Esed rejiminden kalma nükleer malzemeye ilişkin bulgular ele alındı.
Bilgilendirme toplantısında söz alan Türkiye'nin BM Viyana Ofisi Nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Mustafa Kibaroğlu, "Bu brifing, yeni Suriye hükümetinin eski rejimden miras kalan nükleer dosyayı, UAEA nezdinde kapatma arzusunun açık bir kanıtı." dedi.
Kibaroğlu, artık yeni bir döneme girildiğini dile getirerek, Türkiye'nin, Suriye'nin UAEA ile sürdürdüğü yakın işbirliğine büyük önem verdiğini vurguladı.
UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi'nin 17-18 Ağustos'ta Suriye'ye yaptığı ziyareti de memnuniyetle karşıladıklarını belirten Kibaroğlu, "Türkiye ayrıca Suriye hükümetinin uluslararası toplumla sürdürdüğü normalleşme çabalarını memnuniyetle karşılamakta ve tüm ilgili platformlarda Suriye'ye destek verme kararlılığını sürdürmektedir." diye konuştu.
Kibaroğlu, son raporun, Suriye'nin sorumluluğu uyarınca UAEA'ya nükleer tesis ve malzemeyle ilgili bilgileri sunarak durumunu düzeltmek adına önlemler aldığını gösterdiğini kaydetti.
UAEA Başkanı Grossi, 18 Ağustos'ta Şam'da yaptığı açıklamada, Suriye'nin Deyrizor ilinde devrik Beşşar Esed rejimi döneminden kalan "birkaç ton nükleer madde" bulunduğunu, bu alanın denetçilerine açıldığını duyurmuştu.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından üye ülkelerine dağıtılan ve uluslararası basına sızan raporda, Ajans müfettişlerinin ağustosta Suriye'deki çeşitli sahalarda doğrulama çalışmaları yürüttüğü aktarılmıştı.
Söz konusu raporda, saha ziyaretleri sonucunda Esed rejiminin, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamındaki güvence denetimi anlaşması uyarınca bildirmesi gereken nükleer maddeleri, tesisleri ve faaliyetleri bildirmediğinin tespit edildiği kaydedilmişti.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
Suriye, UAEA ile işbirliği içinde kalan nükleer malzemeleri tam olarak bildirecek ve tesislerini denetim açısından tamamen協力 hale getirecek.
Likely · Within months
UAEA, Suriye'deki doğrulama çalışmalarını genişletecek ve raporları daha sık aralıklarla yayınlayacak.
Possible · Within weeks
Open Questions
- Suriye'nin yeni hükümeti, kalıntı nükleer maddeleri tam olarak nerede ve ne miktarda buluyor?
- UAEA, Suriye'nin nükleer tesislerini tamamen denetleyebilecek mi?
- Suriye'nin nükleer dosyasının kapatılması için hangi具体的 adımlar atılacak?
