Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan Riyad'da Savunma Görüşmeleri İçin Bir Araya Geliyor
Husilerin saldırıları sonrası Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında askeri yetkililer Riyad'da toplanıyor; İran ise ABD yaptırımlarına karşı bölge ülkelerini tehdit ediyor.
Quick Look
- Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Husi saldırılarına karşı Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Riyad'da bir araya geliyor.
- Öte yandan ABD'nin İran'a yönelik yeni yaptırımları bölgede uçuş krizine ve Tahran'ın sert tepkisine yol açtı.
AI-generated summary
Why It Matters
Üç ülke, Ağustos ayında Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamıştı. Anlaşma, taraflardan birine yapılan saldırıyı tüm taraflara yapılmış sayıyor.
Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını yoğunlaştırması üzerine Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan askeri yönetimleri Riyad'a verilecek desteği görüşmek için bir araya geliyor.
Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu'nun Suudi ve Pakistanlı mevkidaşlarıyla görüşmek üzere cuma günü Suudi Arabistan'a gideceğini açıkladı.
Görüşmeler, üç ülkenin Ağustos ayında imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında yürütülüyor.
Taraflardan birine yapılan saldırıyı tüm taraflara yapılmış sayan anlaşma uyarınca Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye dışişleri bakanları daha önce Mekke ve sivil yerleşimleri hedef alan saldırıları kınamış, genelkurmay başkanlarının acil toplanmasını kararlaştırmıştı.
Ankara yönetimi, anlaşma henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanmadığı için şu aşamadaki desteğin ikili düzeyde ve dayanışma ruhuyla sınırlı kalacağını, özellikle teknik alanlardaki askeri ihtiyaçların karşılanmasına odaklanacağını kaydetti.
Savaş sürerken Washington, İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmak amacıyla üçüncü ülke şirketlerini de hedef alan ikincil yaptırımları devreye soktu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran havacılık sektörüne yönelik yeni kısıtlamaları "ekonomik savaş günü" olarak niteledi ve İran'ın dış uçuşlarının yüzde 80 ila 90'ının durduğunu söyledi.
Yeni yaptırımların ardından bölge ülkeleri hava sahalarını ve havalimanlarını İran uçaklarına kapatmaya başladı.
Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman'ın ardından cuma günü Irak'taki Bağdat, Necef ve diğer iki havalimanında İran seferleri askıya alındı.
Gürcistan ve Azerbaycan da Tahran ile yapılan uçuşları durdurduklarını resmen teyit etti. Çin ise tek taraflı yaptırımları yasa dışı olarak niteleyerek Tahran'dan kalkan Mahan Air uçaklarının Guangzhou ve Şanghay seferlerine izin vermeyi sürdürdü.
Tahran'dan İstanbul, Kabil ve Erivan yönüne bazı uçuşlar icra edilse de çok sayıda sefer iptal edildi.
Reuters ajansının aktardığına göre Tahran yönetimi uçuş yasaklarına sert tepki gösterdi.
İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in danışmanı Muhammed Muhbir, bölge ülkelerini ABD ile hizalanmakla suçlayarak, "İran uçuş yapamaz ve havalimanı hizmeti alamazsa, bölgedeki hiçbir ülke de bu imkana sahip olamaz" dedi.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkanı Muhsin Rızai de devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Washington ile işbirliği yapan komşu ülkelerin havalimanlarının artık İran'a uçuş gerçekleştiremeyeceği tehdidinde bulundu.
New York'ta bulunan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD'nin baskılarına karşı halkın direnişinin daha da güçleneceğini vurguladı.
New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temasları sırasında diplomasi kanalları da işletiliyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, arabulucular vasıtasıyla Washington'a ateşkes şartlarını içeren bir öneri sunduklarını açıkladı.
Taslağa göre Lübnan dahil tüm cephelerdeki çatışmalar yedi gün içinde duracak, ABD liman ablukasını kaldıracak, dondurulan İran fonlarını serbest bırakacak ve petrol yaptırımlarından feragat edecek.
Arakçi, şartların yerine getirilmesi durumunda Hürmüz Boğazı'nın son gün yeniden açılacağını ve ardından nükleer müzakerelerin başlayabileceğini söyledi.
AFP ajansına konuşan ve ismi belirtilmeyen üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran'ın ABD'nin yanıtını değerlendirdiğini belirtirken, olası uzlaşma beklentisi uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının gerilemesini sağladı.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
Genelkurmay başkanlarının Riyad'da teknik askeri destek kararı alması.
Likely · Within days
Open Questions
- Türkiye Büyük Millet Meclisi anlaşmayı onaylayacak mı?
- ABD, İran'ın ateşkes önerisine nasıl bir yanıt verecek?





