„Prezydent Zełenski oficjalnie ogłosił rozpoczęcie operacji znanej jako M&M's. (...) Jedno ze źródeł, które początkowo powiedziało mi o planie, potwierdziło mi dziś rano, że chodzi właśnie o nią” - napisał Shuster na X.
Według amerykańskiego magazynu operacja miała nosić kryptonim „M&M's”, ponieważ zakładała użycie nawet tysiąca niewielkich, tanich i niemal identycznych bezzałogowców w ciągu jednej nocy.
Autor publikacji Simon Shuster podaje, że pomysł zakładał utrudnienie lub trwałe wstrzymanie lotów cywilnych z moskiewskich portów lotniczych. Chodziło zwłaszcza o połączenia obsługiwane przez przewoźników, którzy nadal latają do Rosji, m.in. Turkish Airlines i Emirates.
W ocenie osób cytowanych przez „The Atlantic”, ograniczenie podróży zagranicznych mogłoby zwiększyć niezadowolenie wśród rosyjskich elit biznesowych i politycznych, a w konsekwencji wywrzeć presję na Władimira Putina w sprawie negocjacji pokojowych.
Rosyjskie lotniska były już wielokrotnie czasowo zamykane w związku z zagrożeniem atakami dronów. Według danych rosyjskich władz lotniczych, przywołanych przez magazyn, między końcem czerwca a końcem lipca ubiegłego roku podobne ograniczenia wprowadzono 114 razy w różnych częściach kraju.
Jak opisuje „The Atlantic”, Wołodymyr Zełenski miał mieć poważne wątpliwości wobec projektu. Obawiał się przede wszystkim ryzyka trafienia samolotu cywilnego oraz śmierci pasażerów i personelu lotniskowego.
Drony same decydowałyby o ataku?
Według publikacji przygotowania do operacji zostały zatrzymane w lipcu, po odwołaniu ówczesnego ministra obrony Mychajły Fedorowa, głównego odpowiedzialnego za rozwój ukraińskiego programu dronowego.
Jedno ze źródeł „The Atlantic” przekazało, że projekt mógłby zostać wznowiony przez nowy zespół, ale wymagałoby to kolejnych miesięcy przygotowań.
Plany operacyjne budziły spore wątpliwości etyczne, moralne i prawne. Zastosowane w trakcie operacji drony miały korzystać z systemów umożliwiających samodzielną nawigację i rozpoznawanie terenu. Decyzja o ataku mogłaby zostać podjęta bez bezpośredniego potwierdzenia przez człowieka.
Anonimowy przedstawiciel kancelarii ukraińskiego prezydenta stanowczo zakwestionował doniesienia o planie. Nazwał je „całkowitym nonsensem”.
M&M's wznawia pracę?
Tymczasem 1 września Wołodymyr Zełenski publicznie ostrzegł zagraniczne linie lotnicze oraz ubezpieczycieli przed zagrożeniami w rosyjskiej przestrzeni powietrznej. Ukraiński minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha poinformował z kolei, że Kijów przekazał Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego (ICAO) zawiadomienie dotyczące bezpieczeństwa rosyjskiego nieba.
Władimir Putin ocenił te działania jako groźby wobec lotnictwa cywilnego. Moskwa zapowiedziała, że będzie gotowa na poradzenie sobie z sytuacją na rosyjskim niebie.
Na obawy Zełenskiego, związane z możliwym zagrożeniem dla lotów cywilnych, odpowiedzieli urzędnicy stojący za przygotowaniem planu - podał Shuster. Zaproponowali obejścia. Zasugerowali na przykład, że Ukraina ostrzeże cywilne linie lotnicze, aby unikały rosyjskich lotnisk i ewakuowały swoje samoloty przed nadejściem roju ukraińskich dronów.
„Jeśli powiedzą sobie: Wiecie co, to staje się zbyt ryzykowne. Po co w ogóle tam latać? ” – powiedziało źródło „The Atlantic”. „To miałoby już spory wpływ na rosyjskie elity. To są ich główne powiązania ze światem zewnętrznym”.
