Yaş Sebze ve Meyve Piyasasında Fahiş Fiyat Operasyonu: 33 Gözaltı

Tarladan markete fiyat yolculuğunun mercek altına alındığı soruşturmada, hallerin büyük tedarikçi firmalarının sahte belgelerle ve arzı düşük göstererek fiyatları manipüle ettiği belirlendi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 41 şüpheli yönetici için gözaltı kararı verildiğini ve 22 ilde arama başlatıldığını duyurdu.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıklamaları şöyle:

"Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde; üreticimizin emeğini, vatandaşımızın bütçesini ve piyasanın adil işleyişini korurken, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağlayan ve ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz.

Bu çerçevede İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülen soruşturmada, “tarladan markete fiyat yolculuğu” mercek altına alındı. Ticaret Bakanlığımızdan Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığımızdan Çiftçi Kayıt Sistemi verileri temin edildi; Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca kapsamlı rapor hazırlandı. Yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi şartlarda ulaştığı incelendi.

Yapılan incelemelerde, hallerin büyük tedarikçileri konumundaki bazı firmaların piyasadaki hâkimiyetlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri; sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve bu yöntemlerle yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları yönünde tespitlere ulaşıldı.

Bu kapsamda; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütülen soruşturmada, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi; 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı.

Soruşturmayı büyük bir titizlikle yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımıza, operasyonları gerçekleştiren İstanbul İl Emniyet Müdürlüğümüze; soruşturmaya veri, analiz ve raporlarıyla katkı sunan Hazine ve Maliye Bakanlığımıza, Tarım ve Orman Bakanlığımıza ve Ticaret Bakanlığımıza teşekkür ediyoruz.

Tarladan sofraya uzanan zincirin hiçbir aşamasının üreticimizin emeği ve vatandaşımızın bütçesi üzerinden haksız kazanç kapısına dönüştürülmesine müsaade edilmeyecektir!"

33 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI

"Tarladan markete fiyat yolculuğu" soruşturmasında hakkında gözaltı kararı verilen 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisinden 33'ü yakalandı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen "yaş sebze-meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına" yönelik soruşturma yürütüldüğü belirtildi.

Açıklamada, soruşturma kapsamında, Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin, Antalya büyükşehir belediyeleri hal müdürlüklerine yazılan müzekkereler neticesinde şüpheliler hakkındaki yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerini içeren raporların soruşturma dosyasına eklendiği belirtildi.

Vergi Denetim Kurulunca müzekkereye istinaden yapılan çalışma kapsamında 1029 çiftçinin beyanına başvurulduğu aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Çiftçilerin ürünlerini hangi bedelle ve ne şekilde tedarikçilere temin ettiklerine yönelik beyanları neticesinde ve tedarikçi durumundaki şüphelilerin ürün alış ve satış kapsamında yapılan defter ve belgelerin incelemesi neticesinde düzenlenen 14 Temmuz ve 3 Eylül tarihli raporlarda, yaş sebze ve meyve sektöründe faaliyet gösteren tedarikçi konumundaki mükelleflerin, çiftçilerden satın aldıkları yaş sebze ve meyve ürünlerini gerçek alış fiyatından fazla gösterecek şekilde sahte müstahsil makbuzu düzenleyerek, piyasadaki hakim konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan az göstererek, maliyetleri olduğundan yüksek göstererek veya tedarik zincirinin gereksiz uzatılması gibi yöntemlere yukarı yönlü fiyat manipülasyonu yapmak suretiyle fahiş fiyat uygulamasına sebebiyet verdikleri tespit edildi."

Yaş sebze ve meyve sektöründe fahiş fiyat uygulamasına sebebiyet verdiği tespit edilen tedarikçi konumundaki 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildiği aktarılan açıklamada, 22 ayrı ilde iş yeri ve ikamet adresi olmak üzere 109 adreste arama kararı verildiği belirtildi.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekipleri, düzenlenen operasyonda hakkında gözaltı kararı verilen 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisinden 33'ünü yakaladı.

Ekiplerin, 8 firari şüpheliyi yakalamaya yönelik çalışmaları sürüyor.

ÖLÜ KİŞİLER ADINA MAKBUZ DÜZENLENMİŞ

Soruşturma kapsamında firmaların alış ve satış belgeleri, çiftçi beyanları ve Hal Kayıt Sistemi verileri incelendi. Üreticiden ürün alımında düzenlenen müstahsil makbuzlarındaki bilgilerin, çiftçilerin beyanlarıyla örtüşmediği belirlendi. Hazırlanan rapora göre; firma yetkilisi A.D.'nin 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 arasında, daha önce hayatını kaybeden 49 kişi adına toplam 2 milyon 524 bin 987 lira 35 kuruş tutarında 87 müstahsil makbuzu düzenlediği belirtildi. A.D. tarafından adlarına makbuz düzenlenen bazı kişiler, tarımsal faaliyetlerinin bulunmadığını, kendisine ürün satmadıklarını ve belgelerden haberdar olmadıklarını beyan etti.

ALIŞ FİYATLARI YÜKSEK GÖSTERİLDİ

Yetkilisi İ.D. olan firmaya ilişkin incelemede ise çiftçilerin satış fiyatlarıyla makbuzlara yazılan alış fiyatları arasında fark bulunduğu belirlendi. Firmaya kapya biber satan C.S., ürünün kilogramını 8-9 liradan sattığını söyledi. Raporda, firmanın bu alış için düzenlediği makbuzlarda kilogram fiyatını 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterdiği, ürünü ise ortalama 17,98 liradan sattığı kaydedildi. Alış fiyatının yüksek gösterilmesiyle satış fiyatının makul olduğu izlenimi oluşturulmasının ve elde edilen karın gizlenmesinin amaçlandığı değerlendirildi.

70 TON YERİNE 171 TON ÜRÜN GÖSTERİLDİ

İ.D.’nin yetkilisi olduğu firmaya ürün satan A.K. de kilogramını en fazla 11,50 liradan sattığı kapya biberin makbuzlarda ortalama 18,70 lira gösterildiğini belirtti. Aynı firmanın adına 1 milyon 236 bin 522 liralık makbuz düzenlediği E.B. ise kapya biberi hiçbir zaman üretmediğini ve satmadığını beyan etti. Aynı firmaya salçalık domates satan H.A., kilogramını 2-3 liradan toplam 70 ton ürün sattığını, ancak adına 171 bin 544 kilogram ürün için ortalama 4,87 liradan makbuz düzenlendiğini söyledi. Raporda, İ.D.’nin yetkilisi olduğu firmanın ayrıca hayatını kaybeden 6 kişi adına müstahsil makbuzu düzenlediği belirtildi.

SATIŞLAR İLE HAL KAYITLARI ÖRTÜŞMEDİ

Yetkilisi Y.Ç. olan firmaya ilişkin incelemede de hayatını kaybeden 27 kişi adına müstahsil makbuzu düzenlendiği tespit edildi. Bu firmanın 2026’nın ilk 3 ayında faturayla yaklaşık 13,5 milyon kilogram ürün satmasına rağmen Hal Kayıt Sistemi’ne yaklaşık 8,4 milyon kilogramlık satış bildirdiği belirlendi. Firmanın aynı dönemdeki sanayi tipi portakal satışlarının kayıtlı alımlarını yaklaşık 2,2 milyon kilogram aştığı, dönem başı stokunun da bu farkı karşılamadığı rapora yansıdı.