Yunan Basınından İsrail-Türkiye Çatışması Senaryosu: Suriye'den Başlayıp Doğu Akdeniz'e ve Kıbrıs'a Yayılabilecek Gerilim

MİLLİYET.COM.TR / Türkiye ile İsrail arasındaki gerilim, Suriye'den Doğu Akdeniz'e uzanan geniş bir coğrafyada yeni bir güvenlik denklemine işaret ederken, Yunan basınında olası bir çatışmanın nasıl gelişebileceğine ilişkin dikkat çekici bir senaryo ortaya konuldu.

‘BÜYÜK KRİZİ TETİKLER’

Atina merkezli Militaire, Dim. Stathakopoulos imzalı analizinde iki ülkenin doğrudan bir savaş kararı almasına gerek kalmadan, sahada yaşanabilecek tek bir askeri olayın giderek büyüyen bir krizi tetikleyebileceğini yazdı.

Analize göre İsrail ile Türkiye arasındaki gerilim, tarafların resmi olarak savaş ilan etmesinden ziyade, karşılıklı askeri hamlelerin kontrol edilemez hale gelmesiyle sıcak çatışmaya dönüşebilir.

‘TEHLİKE ZİNCİRİ BAŞLAR’

Militaire, bir Türk uçağının veya askeri tesisinin İsrail tarafından hedef alınmasının “tehlike zincirini” başlatabilecek gelişmeler arasında gösterirken “Türkiye'nin buna karşılık vermesiyle başlayacak misilleme süreci, yeni İsrail saldırıları ve ardından yeni Türk karşılıklarını beraberinde getirerek çatışmanın giderek genişlemesine neden olabilir” ifadesini başlattış.

Yunanistan merkezli yayın organına göre asıl kritik nokta ise bu çatışmanın nerede başlayabileceği kadar, başladıktan sonra hangi bölgelere yayılabileceği. Militaire'nin değerlendirmesinde ilk ve en muhtemel temas noktası özellikle bir bölge üzerinden işaret ediliyor.

‘EN MUHTEMEL NOKTA’

Militaire'ye göre İsrail ile Türkiye arasında doğrudan bir çatışmanın ilk ve en muhtemel noktası Suriye olabilir. Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığını sürdürdüğü ve ülkeyi kritik bir güvenlik alanı olarak değerlendirdiği belirtilen analizde, İsrail'in ise güvenliğine tehdit olarak gördüğü Suriye'de Türkiye'nin askeri varlığını istemediği iddia edildi.

‘KONTROL EDİLMESİ ZOR TIRMANIŞ’

Stathakopoulos'a göre iki ülkenin askeri gerçekliğinin aynı sahada kesişmesi, savaş kararı alınmadan da doğrudan bir çatışma ihtimali yaratıyor. Yunan analist, özellikle bir Türk uçağının, askeri tesisinin İsrail tarafından hedef alınmasının Ankara'nın misillemesine yol açabileceğini ve böylece kontrol edilmesi zor bir tırmanışın başlayabileceğini ifade etti.

‘BİR SONRAKİ ADRES’

Ancak Militaire'nin çizdiği senaryoda tehlike Suriye'de sona ermiyor. Yunan yayın organına göre karşılıklı saldırıların genişlemesi halinde çatışmanın bir sonraki adresi Doğu Akdeniz olabilir ve bu noktada Kıbrıs, bütün denklemi değiştirebilecek bir unsur olarak öne çıkabilir.

'KRİTİK HAT'

Yunan basınındaki analize göre Kıbrıs'ın kuzeyindeki önemli Türk askeri varlığı, İsrail-Türkiye çatışmasının Doğu Akdeniz'e taşınması halinde kritik bir önem kazanabilir.

Haberde “Burada Tel Aviv için asıl endişe verici unsurun Türk askerlerinin adadaki varlığından ziyade, bölgedeki askeri altyapının İsrail'e karşı yürütülecek operasyonlarda kullanılıp kullanılmayacağıdır” denildi.

Fakat Militaire'nin dikkat çektiği üzere böyle bir saldırının sonuçları, Suriye'de yaşanabilecek bir çatışmadan çok daha karmaşık hale gelebilir.

‘5.MADDE ÇIKMAZI’

Militaire'nin analizinde bir sonraki kritik eşik NATO olarak gösterildi. İsrail'den gelecek bir saldırının Türkiye'nin güvenliğini, toprak bütünlüğünü veya siyasi bağımsızlığını tehdit ettiği değerlendirilirse Ankara'nın NATO'nun 4. maddesi kapsamında müttefiklerle istişare talep edebileceği belirtiliyor.

Ancak Yunan yayın organına göre saldırının Türkiye'ye yönelik gerçek bir silahlı saldırıya dönüşmesi halinde bu kez NATO'nun 5. maddesi gündeme gelebilir. Militaire burada özellikle önemli bir ayrıntının altını çizerek “5. madde, Türkiye'ye saldırı düzenlenmesi halinde NATO'nun otomatik olarak İsrail'e karşı savaşa gireceği anlamına gelmez” iddiasında bulundu.

‘SON DERECE AĞIR BİR SINAV’

Yunan analizinde, kolektif savunma mekanizmasının saldırıya uğrayan müttefike yardım edilmesini öngördüğü, ancak her NATO üyesinin gerekli gördüğü tedbirleri kendisinin belirlediği hatırlatıldı. Bu tedbirler askeri güç kullanımını içerebileceği gibi gözetleme, istihbarat, hava savunması, kritik altyapının korunması ve diğer savunma faaliyetleri şeklinde de olabilir.

Militaire ayrıca müttefik liderlerin Ankara’nın ev sahipliğinde düzenlenen NATO Zirvesi’nde kolektif savunmaya yönelik “sarsılmaz” bağlılıklarını yeniden teyit ettiğini hatırlatarak “Türkiye-İsrail çatışması sırasında işletilmesi, NATO açısından yalnızca askeri değil, son derece ağır bir sınav da yaratabilir” denildi.

YUNANİSTAN'IN ÖNÜNDE İKİ ZORLU İLİŞKİ

Analize göre bu sınavın en zor adreslerinden biri ise Yunanistan olacak. Militaire, Atina'nın bir taraftan NATO çatısı altında Türkiye'nin müttefiki olduğunu, diğer taraftan İsrail ile ilişkilerini son dönemde geliştirdiğini vurgulayarak “İki ülke arasındaki savunma işbirliğinin geldiği noktaya örnek olarak yaklaşık 3 milyar euro değerindeki Aşil Kalkanı Anlaşması gösterilebilir. Bu anlaşma Atina-Tel Aviv hattının ulaştığı seviyenin önemli göstergelerinden biridir” iddiasında bulundu.

‘HESAPLAR ŞİMDİDEN YAPILMALI’

Son olarak Stathakopoulos'un analizindeki en dikkat çekici değerlendirmelerinden biri, İsrail ile Türkiye arasında genel bir savaş çıkması için iki ülkenin resmi olarak “savaş kararı” almasının gerekmeyebileceği yönünde.

Yunan yayın organına göre Atina'nın bu senaryoya ilişkin hesaplarını şimdiden yapmış olması gerekiyor.