ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), eylül ayına ilişkin tüketici enflasyonu verilerini açıkladı.
Buna göre, TÜFE eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 0,6 yükseldi. Aylık enflasyon ağustosta yüzde 0,4 artmıştı. Yıllık TÜFE de eylülde yüzde 3,7'ye çıkarak ağustostaki yüzde 3,4 seviyesinin üzerine çıktı.
Reuters tarafından yapılan ekonomist anketinde, eylül ayında aylık enflasyonun yüzde 0,6, yıllık enflasyonun ise yüzde 3,6 artması bekleniyordu. Aylık enflasyon beklentilere paralel gelirken yıllık enflasyon tahminlerin 0,1 puan üzerinde gerçekleşti.
Eylülde enerji fiyatlarındaki yükseliş, tüketici enflasyonundaki artışta etkili oldu. Benzin fiyatları aylık bazda yüzde 9,1 yükselerek genel TÜFE'deki aylık artışın yarısından fazlasını oluşturdu.
Enerji endeksi eylülde yüzde 5,2 arttı. Bu endeksteki artış ağustos ayında yüzde 2,1 seviyesindeydi. Böylece enerji fiyatlarındaki yükselişin hızı bir ayda belirgin biçimde arttı.
Benzin fiyatları mevsim etkilerinden arındırılmamış hesaplamada eylülde yüzde 6,5 yükseldi. Enerji endeksi yıllık bazda ise yüzde 20,4 artış gösterdi. Benzin fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 34,2'ye ulaştı.
Elektrik fiyatları eylülde aylık yüzde 0,2 yükselirken doğal gaz fiyatları yüzde 0,3 geriledi.
Gıda endeksi eylülde aylık bazda değişmedi. Gıda endeksi önceki iki ayın her birinde yüzde 0,1 artmıştı.
Evde tüketilen gıda fiyatları eylülde yüzde 0,1 geriledi. Altı temel market gıda grubunun üçünde fiyatlar düşerken diğer üç grupta artış kaydedildi. Et, kümes hayvanları, balık ve yumurta grubunda fiyatlar yüzde 0,5 azaldı. Sığır eti fiyatlarındaki düşüş yüzde 1 oldu.
Süt ve süt ürünleri fiyatları yüzde 0,9 gerilerken süt fiyatları yüzde 2 azaldı. Alkolsüz içecek fiyatları ise yüzde 0,9 yükseldi.
Ev dışında tüketilen gıda fiyatları eylülde yüzde 0,2 arttı. Bu grupta tam hizmet veren restoranlardaki fiyatlar yüzde 0,3, sınırlı hizmet veren restoranlardaki fiyatlar yüzde 0,2 yükseldi.
Gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 2,5 artış gösterdi. Evde tüketilen gıdalardaki yıllık artış yüzde 1,8, ev dışında tüketilen gıdalardaki artış ise yüzde 3,5 olarak hesaplandı.
Gıda ve enerji fiyatları hariç tutularak hesaplanan çekirdek TÜFE, eylülde aylık bazda yüzde 0,3 arttı. Çekirdek enflasyon ağustosta da yüzde 0,3 yükselmişti.
Yıllık çekirdek enflasyon ise ağustostaki yüzde 2,4 seviyesinden eylülde yüzde 2,6'ya çıktı.
Çekirdek enflasyonun aylık artış hızı değişmezken yıllık oranın yükselmesi, fiyat baskılarının yalnızca enerji kalemleriyle sınırlı olmadığını gösteren veriler arasında yer aldı.
Çekirdek endeks kapsamında barınma fiyatları eylülde yüzde 0,4 arttı. Bu gruptaki artış ağustosta yüzde 0,3 seviyesindeydi. Ev sahiplerinin eşdeğer kira endeksi yüzde 0,3, kiralar ise yüzde 0,2 yükseldi.
Otel ve ev dışı konaklama fiyatları eylülde yüzde 2 artarken ağustosta yüzde 2,4'lük yükseliş kaydedilmişti.
İkinci el otomobil ve kamyon fiyatları yüzde 0,7, eğitim fiyatları yüzde 0,6, hava yolu ulaşım ücretleri yüzde 1,2 arttı. Giyim fiyatlarında yüzde 0,3 artış görüldü.
Sağlık hizmetleri fiyatları eylülde yüzde 0,3 yükselirken ağustosta yüzde 0,2 gerilemişti. İletişim fiyatları ise ağustostaki yüzde 2,3'lük artışın ardından eylülde yüzde 0,2 düştü.
Enerji endeksindeki yıllık artış eylülde yüzde 20,4 oldu. Bu artışta, son bir yılda yüzde 34,2 yükselen benzin fiyatları önemli rol oynadı.
Doğal gaz fiyatları yıllık bazda yüzde 5, elektrik fiyatları ise yüzde 4,4 arttı.
Barınma fiyatları son 12 ayda yüzde 3,2 yükseldi. Hava yolu ulaşım ücretlerindeki yıllık artış yüzde 22,4 olurken eğitim fiyatları yüzde 3,8 arttı. Eğlence fiyatlarında yıllık artış yüzde 2,8, sağlık hizmetlerinde ise yüzde 1,5 olarak kaydedildi.
Gıda fiyatları yıllık yüzde 2,5 artarken, çekirdek TÜFE'deki yıllık artış yüzde 2,6 oldu.
Eylül ayı enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası açısından yakından takip ediliyor. Enerji fiyatlarının etkisiyle manşet enflasyonun yükselmesi ve yıllık TÜFE'nin beklentileri aşması, fiyat baskılarının seyrine ilişkin değerlendirmelerde önem taşıyor.
Bununla birlikte çekirdek TÜFE'nin aylık yüzde 0,3 artışla önceki ayla aynı seviyede kalması, gıda ve enerji dışındaki fiyat hareketlerinin ayrıca değerlendirilmesini gerektiriyor.
Fed'in faiz kararlarında enflasyonun yanı sıra istihdam ve ekonomik aktivite verileri de etkili oluyor. Eylül ayı TÜFE verilerinin, bankanın enflasyonun kalıcılığına ve faiz politikasının geleceğine ilişkin değerlendirmelerinde dikkate alınması bekleniyor.
