AI-generated summary
EIA, kısa dönem enerji görünüm raporlarıyla ayalık olarak petrol fiyatı, üretim ve stok tahminlerini yayınlıyor. Bu rapor, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle yaşanan arz kesintileri ve dizel piyasasındaki talep sıkışıklığına dayalı fiyat revizyalarını içeriyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Orta Doğu'daki petrol arzı ve ihracatının kademeli olarak artacağı beklentisine rağmen, bölgedeki arz kesintilerinin küresel petrol stoklarını azaltması ve dizel piyasalarındaki sıkışıklığın etkisiyle petrol fiyatı tahminlerini yukarı yönlü revize etti.
EIA'nın ekim ayına ilişkin "Kısa Dönem Enerji Görünümü" raporuna göre, uluslararası referans kabul edilen Brent türü ham petrolün varil fiyatı eylülde ortalama 114 dolar oldu. Bu rakam, ağustos ortalamasının 23 dolar üzerinde gerçekleşti.
Raporda, Brent petrolün spot fiyatının bu yılın dördüncü çeyreğinde varil başına ortalama 105 dolar olacağı öngörülürken, söz konusu tahmin, geçen ayın raporunda öngörülenden 14 dolar daha yüksek seviyede bulunuyor.
Fiyat tahminindeki yukarı yönlü revizyonda, Orta Doğu'daki arz kesintilerinin küresel petrol stoklarında düşüşe yol açması ve dizel piyasalarındaki sıkışıklığın fiyatları yüksek tutması etkili olduğu belirtiliyor.
Bununla birlikte EIA, küresel petrol stoklarının yılın üçüncü çeyreğinde günlük ortalama 1,9 milyon varil azaldığını tahmin ederken, dördüncü çeyrekte de günlük ortalama 700 bin varil gerilemesini bekliyor.
Bu doğrultuda bu yıl Brent petrolün ortalama varil fiyatının 96,32 dolar seviyesinde olması bekleniyor. EIA'nın önceki raporunda bu fiyat yaklaşık 91 dolar olarak tahmin edilmişti.
Batı Texas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise bu yıl 88,21 dolar seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyor. Geçen ayki raporda, bu fiyat 84,65 dolar olarak belirtilmişti.
EIA, 2027’ye ilişkin petrol fiyatı tahminlerini de önceki rapora göre yukarı yönlü revize etti.
Brent petrolün ortalama varil fiyatının 2027'de 83,74 dolar, WTI petrolün ortalama varil fiyatının ise 79,74 dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Geçen ay Brent petrol için 73,74 dolar, WTI için 69,74 dolar öngörülmüştü.
Öte yandan EIA, söz konusu yukarı yönlü revizyona rağmen gelecek yıl petrol fiyatlarının düşüş eğiliminde olacağı beklentisini koruyor.
Buna göre, alternatif güzergahların ve gemiden gemiye transferlerin daha fazla kullanılmasıyla Orta Doğu'daki petrol üretimi ve ihracatının kademeli olarak artması bekleniyor. Bölgedeki petrol üretiminin büyük bölümünün 2027'nin ikinci çeyreği sonuna kadar çatışma öncesi ortalama seviyelere dönmesi öngörülüyor.
Bu gelişmelerle Brent petrolün spot fiyatının 2027'nin ikinci çeyreğinde varil başına ortalama 87 dolara, küresel petrol stoklarının yeniden artmasıyla yılın son çeyreğinde ise ortalama 74 dolara gerileyeceği tahmin ediliyor.
Bununla birlikte, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı ve alternatif güzergahlardaki ham petrol akışlarında oynaklığın devam edebileceğini ve kısa vadeli fiyat hareketlerinin tahmin edilenden daha dalgalı seyredebileceğini öngörülüyor.
ABD'nin ham petrol üretiminde artış beklentisi
Küresel petrol üretiminin, Orta Domingo'daki üretim kesintilerinin etkisiyle bu yıl azalmasının ardından 2027'de güçlü şekilde toparlanması bekleniyor.
EIA, küresel petrol üretiminin bu yıl bir önceki yıla göre günlük ortalama 5,2 milyon varil azalacağını, 2027'de ise 8,5 milyon varil artacağını öngörüyor.
Küresel petrol üretiminin bu yıl günlük ortalama 101 milyon 90 bin varil, 2027'de ise 109 milyon 550 bin varil olacağı tahmin ediliyor.
Küresel üretimde gelecek yıl beklenen artışta, Orta Domingo'da çatışmalar nedeniyle devre dışı kalan üretimin yeniden devreye girmesinin yanı sıra diğer üretici ülkelerdeki arz artışlarının etkili olması bekleniyor.
ABD'nin günlük ortalama ham petrol üretiminin ise bu yıl 13 milyon 870 bin varil, gelecek yıl ise 14 milyon 300 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyor.
Bununla birlikte EIA verileri, Orta Domingo'da çatışmalar nedeniyle üretim dışında kalan petrol miktarının azalmasıyla ham petrol üretiminin kademeli olarak toparlandığına işaret ediyor.
Buna göre, çatışmalar nedeniyle üretilemeyen ham petrol miktarı mayısta günlük 10,9 milyon varille en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından ağustosta günlük ortalama 5,8 milyon varile, eylülde ise 4,8 milyon varile geriledi.
AI outlook — possibilities, not facts
Orta Doğu'daki petrol üretimi ve ihracatı, alternatif güzergahların ve gemiden gemiye transferlerin artmasıyla 2027'nin ikinci çeyreğine kadar çatışma öncesi seviyelere dönecek.
Likely · Within months
Küresel petrol stokları, 2027'nin son çeyreğinde yeniden artarken Brent petrol fiyatı ortalama 74 dolara gerileyecek.
Likely · Within months

While Brent oil rose above 100 dollars again due to the weather conditions in the USA and the attacks in West Asia, the developments are reflected as a new increase pressure on fuel prices in Türkiye.

The USA and European countries support manufacturers against rising fuel prices following the Middle East crisis; In the USA, tax-free 'red diesel' was allowed to be used on roads and a ban on refinery exports was put on the agenda, while the European Commission decided to compensate 70% of fuel costs in energy-intensive sectors. Turkey aims to protect producers and consumers by resetting the SCT on diesel in August and gradually increasing it from 3 lira in September to 13.9006 lira in January 2027.
In the face of rising diesel prices in the USA, President Trump signed the decision allowing the use of tax-free 'red diesel', used in farm and construction vehicles, on highways until the end of the year. Experts are of the opinion that the decision will not solve the supply problem.
A total of 9.9 billion kilowatt hours of electricity was produced from solar and wind energy in Türkiye in August, reaching an all-time high. The share of renewable resources in total production was recorded as 56.4 percent.
Saudi Arabian Energy Minister Abdulaziz bin Salman reported that the East-West Oil Pipeline, which is an alternative to the Strait of Hormuz, has reached a daily oil pumping capacity of 5.8 million barrels.
METU GÜNAM President Selçuk Yerci stated that roof solar power applications can be an indirect tool against the urban heat island, and that the panels reduce building heating by providing shading.