ABD ve İsrail liderleri Iran'a saldırmayı tehdit etti, bölgede gerilim artıyor
Quick Look
- ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nı ABD'nin kontrolü altında tutma ve adı değiştirme fikrini öne sürdü, İran'a 'istedikleri zaman' yeniden saldırmaya hazır olduklarını belirtti.
- İsrail Başbakanı Netanyahu da İran yönetimini devirmeyi vaat etti.
- ABD'nin Iran'a yönelik saldırıları, Katar, Kuveyt ve Mısır tarafından bölgenin güvenliğini tehdit eden tehlikeli bir tırmanış olarak nitelendirildi.
AI-generated summary
Why It Matters
ABD Başkanı Trump, daha önce Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı olarak gördüğünü söylemişti. İsrail Başbakanı Netanyahu, İran ile savaşın henüz bitmediğini ve İran yönetimini devireceklerini iddia etti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine saldırı başlattığını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından Hürmüz Boğazı’ndaki duruma ilişkin paylaşım yaptı. Trump, Hürmüz Boğazı’nın ABD’nin kontrolü altında olduğuna yönelik söylemlerini yineleyerek, "Artık burayı ABD kontrolü altında tuttuğumuza göre adını Trump Boğazı olarak değiştirmeli miyiz? Tıpkı Amerika gibi, eskisinden çok daha popüler olurdu" ifadelerini kullandı.
Trump’ın açıklaması, Beyaz Saray’ın sosyal medya hesabı üzerinden de "Kulağa hoş geliyor" ifadeleriyle yeniden paylaşıldı.
ABD Başkanı, daha önce yaptığı açıklamalarda Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı olarak gördüğünü söylemişti.
TRUMP: İSTEDİĞİMİZ ZAMAN YENİDEN SALDIRIRIZ
ABD Başkanı Trump, Oval Ofis'te basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı. Trump, İran'a yönelik son "tehditlerini" yineleyerek, İran'a "istedikleri zaman" yeniden saldırmaya hazır olduklarını ifade etti.
Dün ABD ordusunun Hürmüz Boğazı bölgesindeki İran hedeflerine yönelik saldırılarının "çok başarılı" olduğunu savunan Trump, "Dün gece onları çok sert vurduk. Onlar ise hafif bir karşılık verdiler ama dün gece onlara çok sert vurdum." dedi.
Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen ABD'nin kontrolünde olduğunu savundu.
Çok sayıda petrol tankerinin günlük olarak boğazdan geçmeye devam ettiğini söyleyen Trump, "Bunu büyük ölçüde sorunsuz bir şekilde yapıyoruz. Arada bir insansız hava aracını vurup düşürüyorlar ancak boğazdaki kontrolümüz çok net." değerlendirmesini yaptı.
ABD Başkanı ayrıca Hürmüz Boğazı'nın adını "Trump Boğazı" olarak değiştirme yönündeki son açıklamasının sorulması üzerine, "Sadece öyle bir fikir ortaya attım." ifadesini kullandı.
Trump, "İran nükleer silaha sahip olamayacak. Bu işin çok uzun sürmeyeceğini düşünüyorum, daha ne kadar dayanabileceklerini bilmiyorum." diye konuştu.
NETANYAHU: İRAN'DA YÖNETİMİ DEVİRECEĞİZ
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran ile savaşın henüz bitmediğini ve "İran'da yönetimin düşeceğini" öne sürdü.
İsrail'de yayın yapan i24 televizyon kanalına konuşan Netanyahu, İran ile çatışmaların yeniden başlayabileceği imasında bulundu.
"İran ile işimiz henüz bitmedi." diyen Netanyahu, zayıfladığını savunduğu İran yönetimini devireceklerini iddia etti.
Netanyahu, "Yönetimim altındaki tüm sistemlerimiz (İran'da) rejimi devirmek ve onu yenmek için çalışıyor." ifadelerini kullandı.
İRAN'A SALDIRILAR YENİDEN BAŞLADI
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün akşam saatlerinde, İran'da Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine saldırı başlattığını açıklamış, İran da ABD'nin saldırılarına karşı bölge ülkelerindeki ABD üslerine füze ve insansız hava araçlarıyla misilleme başlattığını duyurmuştu.
3 ÜLKEDEN İRAN’A TEPKİ
Katar, Kuveyt ve Mısır, İran'ın Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt'i hedef alan saldırılarını gerilimi azaltma çabalarını zorlaştıran, bölgenin güvenlik ve istikrarını sağlamaya yönelik diplomatik çabaları baltalayan "tehlikeli bir tırmanış" olarak niteledi.
Katar Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, yeniden başlatılan saldırıların hedef alınan ülkelerin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü açık bir şekilde ihlal ettiği belirtildi.
İran'ın saldırılarıyla uluslararası hukuk, BM Şartı ve iyi komşuluk ilkelerini çiğnediği aktarılan açıklamada, saldırılardan ve sonuçlarından yasal olarak tamamen İran'ın sorumlu olduğu ifade edildi.
Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt ile dayanışma mesajı verilen açıklamada, bu ülkelerin egemenlikleri, güvenlikleri ve toprak bütünlüklerini korumak için aldıkları önlemlerin de desteklendiği kaydedildi.
Bölgenin güvenliği ve istikrarını tehdit eden saldırıların bir an önce durdurulması ve gerilimin tırmandırılmasına yol açacak adımlardan kaçınılması çağrısında bulunuldu.
Diyalog ve müzakerelere geri dönülmesi ve diplomatik çabalarla elde edilen kazanımlara bağlı kalınması gerekliliği vurgulandı.
Kuveyt Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, İran'ın ülkedeki birçok noktayı hedef alan saldırılarının Kuveyt'in egemenliğini açık bir şekilde ihlal ettiği, güvenliği ile istikrarını tehdit ettiği vurgulandı.
İran'ın gece saatlerinde düzenlediği saldırıların "çirkin" olarak nitelendiği açıklamada, İran saldırılarının devam etmesinin "uluslararası hukukun ve BM Şartı'nın hükümlerinin ciddi bir ihlali ve BM Güvenlik Konseyi'nin 2817 sayılı Kararının açık bir şekilde çiğnenmesi" olduğu vurgulandı.
Açıklamada, İran'ın saldırılarının bölgenin güvenliği ve istikrarını tehdit ettiği, gerilimin azaltılmasını ve tırmandırılmasının önlenmesini amaçlayan diplomatik çabaları baltaladığı belirtildi.
Kuveyt'in "uluslararası hukuk hükümlerine uygun olarak egemenliğini korumak, güvenliğini ve ulusal çıkarlarını güvence altına almak, halkının ve sakinlerinin güvenliğini sağlamak için gerekli tüm önlemleri alma" hakkının saklı olduğu kaydedildi.
Mısır Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada da İran’ın Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’e saldırıları, "bölgedeki güvenlik ve istikrarı tehdit eden tehlikeli bir tırmanış" şeklinde nitelendirildi.
Açıklamada bu saldırıların kardeş ülkelerin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiği belirtilerek, Kahire’nin bu ülkelere desteğini sürdürdüğü ve güvenlik ve emniyetlerine zarar veren saldırıları kabul etmediği vurgulandı.
Mısır’ın saldırıların yeniden başlamasının bölge ülkelerinin güvenliği ve seyrüsefer serbestisi üzerindeki olası sonuçları konusunda defalarca uyarıda bulunduğu anımsatıldı.
Gerginliğin devam etmesinin, "çatışma ve istikrarsızlığın kısır döngüsünden başka şekilde sonuçlanmayacağı ve bunun bölgesel ve uluslararası güvenliği tehdit edeceği" belirtildi.
Mısır, "askeri tırmanışın derhal durdurulması, azami ölçüde itidalli davranılması, devletlerin egemenliğine, uluslararası hukukun ilkelerine; iyi komşuluk kurallarına saygı gösterilmesi, diyalog ve diplomasinin öncelenmesi" çağrısında bulundu.
İRANLI YETKİLİ, ABD ORDUSUNUN "SİVİLLERİ ASLA HEDEF ALMAYIZ" İDDİASINI REDDETTİ
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin dünkü saldırılarında düğün merasimindeki sivillerin de hayatını kaybetmesinin ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın "ABD ordusu sivilleri hedef almaz" şeklindeki açıklamasına tepki gösterdi.
Bekayi, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins'in "ABD ordusu sivilleri hedef almaz" şeklindeki açıklamasına yanıt verdi.
ABD'nin 2002'de Afganistan'ın Kakarak, 2004'te Irak’ın Mukaradeeb ve 2008'de Afganistan'ın Deh Bala ile Wech Baghtu bölgelerinde düğün merasimlerine yönelik saldırılarını hatırlatan Bekayi, ödüllü Amerikan dizisi Homeland'de ABD güçlerinin Pakistan'da bir düğüne saldırısını tasvir ettiğine de dikkati çekti.
Bekayi, "Gerçek o kadar korkunç ki Amerikan propagandası bile bugün Hawkins'in yaptığı iddiaya hiç cesaret edemedi. Sirik bir hikaye değil. Siviller gerçek. Kurbanlar gerçek." ifadelerini kullandı.
İran, ABD'nin dünkü saldırısında Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinin Kuhestek bölgesinde bir düğün evini hedef aldığını, saldırıda 4 yaşındaki bir çocuk dahil en az 4 kişinin hayatını kaybettiğini, 68 kişinin yaralandığını duyurmuştu.
CENTCOM Sözcüsü Hawkins, saldırıya ilişkin açıklamasında, "ABD ordusu sivilleri asla hedef almaz" ifadelerini kullanırken, İran, saldırıyı "savaş suçu" olarak nitelendirmişti.
ABD ordusu, 28 Şubat'ta da Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentinde bir ilkokulu vurmuş ve saldırıda 168 kişinin hayatını kaybettiği açıklanmıştı.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
ABD, İran'a yönelik askerî saldırıları devam ettirecek veya artırabilir.
Likely · Within weeks
İran, ABD ve İsrail hedeflerine bölgede asymmetrik saldırılaryla yanıt verebilir.
Possible · Within weeks
Katar, Kuveyt ve Mısır, bölgedeki gerilimi azaltmak için acil diplomatiki toplantılar çağırabilir.
Possible · Within days
Open Questions
- ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı yeniden adlandırmak için resmi bir adım attı mı?
- İran'ın sivil hedefleri vurduğu iddiasının kanıtları nelerdir?
- Spielbericht tehdidi artarsa, bölgesel petrol tedarik zinciri nasıl etkilenir?
- Katar, Kuveyt ve Mısır'nın diplomatik çabaları gerilimi azaltmaya yetecek mi?


