AI thay đổi sản xuất phim ngắn Trung Quốc, giảm chi phí nhưng đe dọa việc làm diễn viên

Từ chỗ hỗ trợ vài công đoạn, AI ngày càng tham gia sâu, thay thế vai trò của diễn viên và êkíp lĩnh vực phim ảnh Trung Quốc.

Trung Quốc hiện dẫn đầu thị trường microdrama, dòng phim ngắn định dạng dọc, thường được ví như "truyền hình dành cho thế hệ TikTok". Loại hình này nở rộ những năm gần đây nhờ ưu thế về tốc độ sản xuất, chi phí thấp và phù hợp với thói quen xem nội dung trên điện thoại. Các tập phim thường thời lượng ngắn, sử dụng những tình tiết có khả năng giữ chân khán giả xoay quanh câu chuyện tình yêu, trả thù, tráo đổi thân phận hay mâu thuẫn gia đình.

Theo công ty nghiên cứu thị trường DataEye, hơn 220.000 phim ngắn được tạo bằng AI xuất hiện trên nền tảng Douyin trong nửa đầu năm nay, thu hút khoảng 500 tỷ lượt xem. Công nghệ này được dùng ở nhiều thể loại, gồm hoạt hình và các tác phẩm tái hiện nhân vật người thật. Trong quý I, các nhà làm phim Trung Quốc phát hành khoảng 128.000 phim ngắn, gấp hơn ba lần tổng số của cả năm trước. Khoảng 95% trong số này được tạo bằng trí tuệ nhân tạo.

Công nghệ giúp rút ngắn quy trình sản xuất, tạo điều kiện để các êkíp sáng tạo nội dung với chi phí thấp. Mô hình microdrama vốn đề cao tốc độ và khả năng sản xuất số lượng lớn nội dung. Khi nhiều công cụ hỗ trợ làm phim bằng AI phát triển, nhiều người tận dụng nó để tiếp tục rút gọn quy trình. AI có thể tham gia từ khâu tạo nhân vật, bối cảnh đến hình ảnh chuyển động, giúp êkíp tiết kiệm thời gian và tăng sản lượng.

Theo CNN, với các công cụ tạo video thế hệ mới, một dự án dài khoảng 120 phút có thể được nhóm năm người hoàn thành trong khoảng một tuần, với chi phí khoảng 15.000 nhân dân tệ (hơn 58 triệu đồng). Mức này thấp hơn một phần mười ngân sách tối thiểu cho một tác phẩm người đóng tại Trung Quốc.

Nhờ AI, nhiều công đoạn như tuyển diễn viên, dựng trường quay, quay phim, phục trang và hậu kỳ có thể được rút gọn hoặc thay thế bằng quy trình kỹ thuật số. Qua đó, nhà sản xuất có thể thực hiện nhiều dự án hơn với cùng mức đầu tư.

Xu hướng này xuất hiện rõ nét khi các công cụ mới được đưa vào sử dụng, điển hình là Seedance 2.0 của ByteDance. Ứng dụng này có khả năng tiếp nhận đồng thời bốn dạng dữ liệu đầu vào gồm hình ảnh, video, âm thanh và văn bản. Từ vài dòng lệnh hoặc dữ liệu tham chiếu, mô hình có thể tạo video dài 60 giây với nhiều góc quay, chuyển động phù hợp quy luật vật lý, ánh sáng và âm thanh đồng bộ.

AI khiến việc làm phim trở nên dễ dàng nhưng cũng làm cuộc chạy đua sản xuất phim khốc liệt. Theo DataEye, trong 221.900 phim ngắn và phim truyện tranh AI mới trên Douyin nửa đầu năm, chỉ 1.055 tác phẩm vượt 100 triệu lượt xem, tương đương 0,48%. Khi hàng trăm nghìn tác phẩm cùng cạnh tranh sự chú ý, lợi thế không còn nằm ở tốc độ hay chi phí sản xuất mà ở khả năng tạo ra câu chuyện đủ sức thu hút khán giả.

Chi phí sản xuất giảm khiến một số nhà làm phim chuyển từ quay người thật sang sử dụng công nghệ, làm thu hẹp cơ hội việc làm của diễn viên và êkíp. Theo Financial Times, tại Hoành Điếm, trung tâm sản xuất phim lớn của Trung Quốc, nhiều diễn viên mất việc hoặc phải chuyển sang nghề khác khi các công cụ tạo video thế hệ mới được đưa vào sử dụng.

Bên cạnh đó, việc AI tham gia sâu vào lĩnh vực phim ngắn đặt ra yêu cầu mới đối với quản lý nội dung, khiến loại hình này chịu sự giám sát chặt chẽ tại Trung Quốc. Theo Cục Quản lý Phát thanh và Truyền hình quốc gia Trung Quốc, các nền tảng phải chủ động kiểm soát nội dung có khả năng gây hại, còn những video không đáp ứng yêu cầu có thể bị buộc gỡ bỏ.

Từ tháng 4, Trung Quốc tăng cường quản lý hoạt động sản xuất và phát hành phim ngắn, nhất là với tác phẩm AI. Các quy định mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 9 sẽ tiếp tục siết kiểm duyệt, trong đó yêu cầu nội dung và cốt truyện đáp ứng các tiêu chuẩn do cơ quan chức năng đề ra.

Trên CNN, diễn viên Quân Lâm - làm việc ở phim trường Hoành Điếm - cho rằng AI khó thay thế con người bởi mang tính công thức và chưa thể truyền tải đầy đủ những cung bậc cảm xúc. Trên nền tảng xem phim Hongguo, phim có diễn viên thật vẫn thường xuyên góp mặt trong top 10 nội dung được xem nhiều, cùng các tác phẩm AI và hoạt hình. Điều này cho thấy nhu cầu đối với phim người đóng vẫn tồn tại trước việc công nghệ tái định hình cách sản xuất và phân phối nội dung.

Tuy nhiên, Quân Lâm nói những diễn viên trẻ chưa có vị trí vững chắc trong nghề như cô là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất trước làn sóng này.

"AI chắc chắn không thể thay thế người thật, nhưng nó có thể lấy đi công việc của tôi", cô cho biết.