Anthropic'in Yapay Zeka Modeli Claude, Yeni Bir Enzim Sistemi Keşfetti

Anthropic tarafından geliştirilen Claude yapay zeka biyoloji keşfi alanında önemli bir adım atarak daha önce tanımlanmamış bir enzim sistemi ortaya çıkardı. Bakterileri enfekte eden virüslerin DNA dizilerini inceleyen model, bilim dünyasında dikkat çeken yeni bir bulguya imza attı.

Array-associated reverse transcriptases (ART) olarak adlandırılan bu sistem, CRISPR yapısına benzerlik gösteren uzun DNA tekrar dizileri içeriyor. Sistemin keşfi, yapay zekanın biyolojik araştırmalarda nasıl bir yardımcı araç olarak kullanılabileceğini gözler önüne seriyor.

Anthropic, 2026 ilkbaharında temel biyoloji araştırmalarını yürütmek üzere özel bir yaşam bilimleri grubu kurdu. Şirket, San Francisco Körfez Bölgesi’nde oluşturduğu moleküler biyoloji laboratuvarında Claude’un büyük veri kümelerini analiz etmesini sağlıyor.

Araştırma sürecinde yaklaşık 950 Claude ajanı, 21 saat boyunca paralel şekilde çalışarak genomik verileri taradı. Bu süreçte toplam 210 milyon token kullanılarak 200 binden fazla ters transkriptaz örneği incelendi.

Claude, bu devasa veri yığını arasından 3.500 yeni sistem adayı belirledi ve daha ayrıntılı analiz için en dikkat çekici 20 adayı seçti. İnsan araştırmacıların haftalarca sürebilecek genom madenciliği çalışmasını, yapay zeka ajanları çok daha kısa bir sürede tamamladı.

Model, genin çevresindeki ham DNA dizilerini tararken düzenli aralıklarla tekrarlanan uzun dizileri fark etti. Yapıyı bilinen sistemlerle karşılaştıran Claude, bilimsel literatürü tarayarak daha önce rapor edilmemiş bir biyolojik sistem adayı için rapor oluşturdu.

Keşfedilen adaylar, laboratuvar ortamında fiziksel deneylere tabi tutulmak üzere insan bilim insanlarına sunuldu. Proteinler standart laboratuvar organizmalarında ifade edilerek biyokimyasal özellikleri araştırıldı.

ART sistemi üç temel parçadan oluşuyor: bir ters transkriptaz, hemen yanında bulunan bir partner gen ve uzun DNA tekrar dizileri. Bu yapı, bakterileri enfekte eden virüsler olan bakteriyofajlarda ağırlıklı olarak bulunuyor.

Sistemdeki ters transkriptazın kendisi daha önceki çalışmalarda tanımlanmıştı. Claude’un katkısı, bu enzimin yanında bulunan kodlamayan DNA dizileri ve işlevi bilinmeyen proteinin aynı sistemin parçaları olduğunu ortaya koymak oldu.

DNA tekrarlarının düzeni CRISPR sistemlerine benziyor ancak ART’ın doğrudan bir gen düzenleme aracı olup olmadığı henüz net değil. Sistemin hangi moleküler işlemleri gerçekleştirdiği ve biyolojik işlevi üzerindeki çalışmalar devam ediyor.

MIT ve Broad Institute profesörü Feng Zhang, ön baskıyı inceleyerek ters transkriptazlarla ilişkili RNA tekrar dizilerinin bilimsel açıdan dikkat çekici olduğunu belirtti. Araştırmacılar, bu sistemin kesme veya kopyalama gibi DNA işlemlerinde rol oynayıp oynamadığını anlamaya çalışıyor.

Anthropic CEO’su Dario Amodei, araştırmanın büyük bölümünün Claude tarafından yürütüldüğünü ancak fiziksel deneylerin insanlar tarafından yapıldığını vurguladı. Laboratuvarda şu an için yapay zeka tarafından yönetilen fiziksel bir deney süreci bulunmuyor.

Amodei, gelecekte güvenlik önlemleri sağlandığında yapay zekanın laboratuvar cihazlarını kontrol edebileceğini ifade ediyor. Bu çalışma, temel biyolojiden ilaç keşfine kadar uzanan geniş bir araştırma zincirinin ilk aşamasını temsil ediyor.

Yapay zekanın biyolojik keşifleri hızlandırması, yeni ilaç hedeflerinin bulunması ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi açısından umut verici görülüyor. Araştırma ekibi, aynı yöntemi genomik dışındaki alanlara da genişletmeyi hedefliyor.