Yapay zekâ yatırımlarının tetiklediği küresel bellek sıkıntısı Apple’ı alternatif tedarikçilere yöneltti. Şirketin, ABD’nin “Çin ordusuyla bağlantılı şirketler” listesine aldığı CXMT tarafından üretilen bellek çiplerini iPhone ve MacBook modellerinde kullanmak üzere test ettiği öne sürüldü.
Apple’ın Çinli yarı iletken üreticisi ChangXin Memory Technologies, kısa adıyla CXMT tarafından geliştirilen DRAM bellek çiplerini test etmeye başladığı iddia edildi.
Konuya yakın kaynaklara göre iki şirket arasında ilk görüşmeler gerçekleştirildi. Çiplerin, başlangıç aşamasında yalnızca Çin’de satılan bazı iPhone ve MacBook modellerinde kullanılması değerlendiriliyor.
Ancak testlerin başlaması, Apple ile CXMT arasında kesin bir tedarik anlaşması yapıldığı anlamına gelmiyor. Apple’ın kalite, performans, güvenlik ve üretim kapasitesi testlerinden sonra farklı bir tedarikçiyle devam etmesi de mümkün.
BUNLAR iPHONE’UN İŞLEMCİLERİ DEĞİL
Haberde adı geçen CXMT çipleri, iPhone’lardaki A serisi veya Mac’lerdeki M serisi ana işlemcilerin yerini almayacak.
DRAM olarak adlandırılan bu bileşenler, telefon ve bilgisayarların uygulamaları çalıştırırken kullandığı geçici çalışma belleğini sağlıyor. Ancak cihaz performansını ve maliyetini doğrudan etkileyen en önemli parçalardan biri olarak kabul ediliyor.
CXMT ise Çin’in en büyük yerli DRAM üreticisi konumunda bulunuyor. Şirket, Samsung, SK Hynix ve Micron’ın ağırlıkta olduğu küresel bellek pazarında payını hızla artırmaya çalışıyor.
ABD’DE TEPKİ ÇEKTİ
Apple’ın olası CXMT iş birliği Washington’da tepkiyle karşılandı. ABD Savunma Bakanlığı, CXMT’yi Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın 1260H maddesi kapsamında “Çin askerî şirketi” olarak tanımlanan kuruluşlar listesine aldı.
Bu liste Apple gibi özel şirketler için tek başına genel bir ticaret yasağı oluşturmuyor. Bununla birlikte CXMT’ye yönelik yeni ihracat kontrolleri veya ticari kısıtlamalar uygulanması, Apple’ın planını doğrudan etkileyebilir.
Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerden oluşan bir grup da 29 Temmuz’da Apple CEO’su Tim Cook’a bir mektup göndererek şirketten CXMT ve YMTC üretimi bellekleri hiçbir Apple ürününde kullanmamayı taahhüt etmesini istedi.
Senatörler, Apple’ın bir Çinli üreticiyi onaylamasının diğer teknoloji şirketleri için de referans oluşturacağını savundu. Mektupta ayrıca Apple’ın ürün planları ve teknik bilgileriyle Çinli tedarikçilere ne ölçüde erişim vereceği soruldu.
Apple ile CXMT’nin herhangi bir teknoloji sırrı paylaştığına ilişkin doğrulanmış bir bulgu ise bulunmuyor. Milletvekillerinin dile getirdiği bu konu, olası bir anlaşmaya yönelik güvenlik endişesi niteliği taşıyor.
APPLE NEDEN ÇİNLİ ÜRETİCİYE YÖNELİYOR?
Olası anlaşmanın arkasında küresel bellek tedarikinde yaşanan büyük sıkıntı bulunuyor. Yapay zekâ veri merkezleri, yüksek bant genişlikli bellek olarak bilinen HBM çiplerine yönelik talebi hızla artırdı.
Samsung, SK Hynix ve Micron gibi üreticiler de sınırlı üretim kapasitelerinin daha büyük bölümünü yüksek kâr sağlayan yapay zekâ ve kurumsal veri merkezi ürünlerine ayırmaya başladı. Bunun sonucunda telefonlar ve kişisel bilgisayarlar için kullanılan geleneksel DRAM ve NAND çiplerinin tedariki daraldı.
Araştırma şirketi IDC, üretim kapasitesinin tüketici elektroniğinden yapay zekâ sistemlerine kaydırılmasının fiyatları artırdığını ve sıkıntının 2027’ye kadar uzayabileceğini belirtiyor. Şirketin analizine göre üreticiler maliyetleri karşılamak için cihaz fiyatlarını yükseltmek, bellek kapasitesini azaltmak veya her iki yöntemi birden uygulamak zorunda kalabilir.
iPHONE VE MAC FİYATLARI ETKİLENEBİLİR
Apple, büyük sipariş hacmi ve uzun vadeli sözleşmeleri sayesinde küçük üreticilere göre tedarik krizlerine karşı daha avantajlı durumda. Ancak şirket de yükselen bellek maliyetlerinden tamamen korunamıyor.
Apple’ın CXMT’yi alternatif tedarikçi olarak onaylaması, şirketin mevcut üreticilerle yaptığı görüşmelerde elini güçlendirebilir ve Çin’de satılan cihazların maliyetini düşürebilir. Buna karşılık Washington’ın yeni kısıtlamalar getirmesi veya Kongre baskısının artması halinde plan rafa kaldırılabilir.
Şimdilik CXMT çiplerinin hangi modellerde kullanılacağına, anlaşmanın ne zaman başlayacağına veya Çin dışındaki ürünlere genişletilip genişletilmeyeceğine ilişkin kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.
