
İran kaynaklı enerji krizi Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya'da enflasyonu yükseltirken Avrupa Merkez Bankası üzerinde faiz artırım baskısını artırdı.
AI-generated summary
İran'daki savaş nedeniyle enerji sevkiyatı yavaşladı ve Avrupa'da enerji fiyatları yükseldi. Bu durum, AMB'nin yüzde 2'lik enflasyon hedefinin üzerinde seyreden tüketici fiyatlarını etkiledi.
İran savaşı nedeniyle pik yapan enerji maliyetleri, Avrupa'nın önde gelen ekonomilerinde enflasyonu eylül ayında beklentilerin üzerine taşıdı.
Körfez bölgesinden ham petrol ve işlenmiş yakıt sevkiyatının yavaşlaması Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya'da fiyat artışlarını hızlandırırken, piyasaların Avrupa Merkez Bankasından (AMB) yeni faiz artırımı beklentilerini de güçlendirdi.
Almanya, Fransa ve İtalya'da dizel fiyatları son haftalarda rekor seviyelere ulaştı.
Doğalgaz ve benzin fiyatlarındaki eşzamanlı artış, enerji faturasını kıta genelinde yeniden kabarttı.
Küresel piyasalarda güçlenen Amerikan doları ise emtia fiyatlarının dolar cinsinden belirlenmesi sebebiyle Avrupa para biriminin satın alma gücünü zayıflatarak enerji ithalatını daha da pahalı hale getirdi.
Almanya Federal İstatistik Ofisinin (Destatis) öncü verilerine göre, Avrupa'nın en büyük ekonomisinde yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,3'e çıkarak Aralık 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Tüketici fiyatları bir önceki ay yüzde 2,9 oranında artmıştı.
AFP ajansının haberine göre Fransa Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (Insee), ülkede tüketici fiyatlarının eylülde yıllık bazda yüzde 3 arttığını bildirdi.
Ağustos ayında yüzde 2,4 olarak kayda geçen bu oran, Şubat 2024'ten bu yana görülen en hızlı yükselişe işaret etti.
Fransa'nın AB uyumlu yıllık enflasyonu ise ağustostaki yüzde 2,6 seviyesinden eylülde yüzde 3,4'e çıktı.
İtalya İstatistik Ofisinin (Istat) yayımladığı veriler, enflasyonun ağustostaki yüzde 3,3 seviyesinden eylülde yüzde 4,2'ye fırladığını ortaya koydu.
Ülkenin AB uyumlu yıllık enflasyon verisi ise ağustos ayındaki yüzde 3,2'den eylülde yüzde 4,1'e tırmandı.
İspanya'da ise enflasyon oranı ağustostaki yüzde 4,6 düzeyinden eylülde yüzde 5,0'a ulaştı.
Açıklanan tüm veriler, AMB'nin resmi hedefi olan yüzde 2'nin oldukça üzerinde seyrediyor.
Enflasyonu dizginlemek amacıyla gösterge faiz oranını bu ayın başlarında yüzde 2,5'e yükselten ve yaz aylarında iki artışa giden AMB, yeni bir parasal sıkılaştırma baskısıyla karşı karşıya.
Finans piyasaları, gelecek bir yıl içinde dört faiz artışı daha yapılabileceğini fiyatlıyor.
Oxford Economics kıdemli Avrupa ekonomisti Rory Fennessy, kış yaklaşırken ve Ortadoğu'daki gerilimin çözüleceğine dair işaretler zayıfken enerji fiyatlarında yakın zamanda bir düzeltme beklenmediğini söyledi.
Reuters'a konuşan Fennessy, eylül ayında enflasyonun yukarı yönlü sürpriz yapmasının, AMB Yönetim Konseyindeki şahin kanadın daha agresif sıkılaştırma talebini güçlendireceğini savundu.
Fennessy ayrıca, işlenmemiş gıda ve enerjiyi hariç tutan çekirdek enflasyonun henüz belirgin biçimde kıpırdamadığını, fakat enerji maliyetlerindeki yeni sıçramanın çekirdek göstergeleri 2027 başlarına kadar yukarı çekebileceğini belirtti.
Buna karşılık AMB Başkanı Christine Lagarde, pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu yılki enflasyon dalgasının Euro Bölgesi genelinde henüz tehlikeli ikinci tur etkilere yol açmadığını belirterek ılımlı bir politika yanıtının uygunluğunu koruduğunu kaydetti.
Almanya'da çekirdek enflasyonun eylülde üst üste üçüncü ayda da yüzde 2,4 seviyesinde sabit kalması bu görüşü destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Kamu bankası KfW Başekonomisti Dirk Schumacher, bu verinin AMB üzerindeki acil faiz artırımı baskısını hafifleteceğini ifade etti.
Capital Economics Başekonomisti Jack Allen-Reynolds ise yüksek enerji maliyetlerinin dolaylı etkilerinin ekonomiye yayılmaya başladığını, ancak bu durumun AMB içi dengeleri hemen değiştirmeye yetmeyeceğini vurguladı.
Allen-Reynolds, karar vericilerin ekim toplantısında faizleri sabit tutup güncellenmiş ekonomik tahminlerin açıklanacağı aralık ayında yeniden artırıma gitmesini bekliyor.
AI outlook — possibilities, not facts
AMB'nin aralık ayında faiz artırımına gitmesi.
Likely · Within months

According to ACI EUROPE's air traffic report for August, Istanbul Airport served 8.6 million passengers and became the busiest airport in Europe during the summer period. Sabiha Gökçen Airport increased by 9.5% in passenger traffic, becoming the fastest growing airport in its category. Air cargo traffic at Istanbul Airport increased by 18.1% and ranked first in Europe.
BMW Group aims to save 1 billion euros by laying off 8 thousand people following profit warnings and share losses. The company has changed its strategy in the Chinese market and plans to increase its profit margin by 2028 by discontinuing compact models and focusing on local production.

'Sister Airports' memorandum of understanding was signed between Istanbul Sabiha Gökçen (HEAŞ and ISG) and Cologne Bonn Airport, covering the sharing of operational information, technology and experience. The agreement aims to strengthen air transportation and corporate cooperation between the two countries.
The Russian government extended the export ban on diesel, ship fuel and kerosene until October 31 in order to maintain stability in the domestic market. The gasoline export ban will continue until January 31, 2027.
Annual inflation in Germany exceeded expectations, rising to 3.3 percent in September. The rise triggered by the 14.9 percent increase in energy prices increases the pressure on the European Central Bank (ECB) to increase interest rates.
Minister of Trade Ömer Bolat announced that exports increased by 4 percent in the first 8 months of the year, reaching 184.9 billion dollars and breaking a record. Bolat stated that efforts to protect domestic production and increase value-added exports will continue to achieve year-end targets.