Çinli otomotiv üreticisi BYD'nin Türkiye'deki yatırım planına ilişkin belirsizlik devam ederken, şirket yönetiminden yeni bir mesaj geldi.
Paris Otomobil Fuarı'nda BYD Başkan Yardımcısı Stella Li ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede, Manisa'da kurulması planlanan üretim tesisinin akıbetini sorduk.
Li, Türkiye yatırımıyla ilgili sorumuza yeni ülkelerde yatırım yapmak için ileriye dönük çalışmalarının sürdüğünü belirterek yanıt verdi.
Bu açıklama, haziran ayında Türkiye yatırımının askıya alındığının duyurulmasının ardından BYD cephesinden gelen yeni değerlendirme olması açısından dikkat çekiyor.
1 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM PLANI
BYD, Temmuz 2024'te Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile imzaladığı yatırım anlaşmasıyla Türkiye'de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım yapacağını açıklamıştı.
Manisa'da kurulması planlanan tesisin yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip olması ve elektrikli ile şarj edilebilir hibrit otomobiller üretmesi öngörülüyordu.
Proje kapsamında ayrıca sürdürülebilir mobilite teknolojilerine yönelik bir Ar-Ge merkezi kurulması ve 5 bin kişiye kadar doğrudan istihdam sağlanması planlanıyordu.
Üretimin 2026 sonunda başlaması hedeflenmişti.
Yatırım kararı açıklandığında proje, Türkiye'nin son yıllardaki en önemli otomotiv yatırımlarından biri olarak öne çıkmıştı.
YATIRIMA ÖZEL TEŞVİK
BYD'nin yatırım kararıyla birlikte Türkiye'de şirkete yönelik kapsamlı bir teşvik yapısı da oluşturulmuştu.
Yatırım sürecinde Manisa'daki arazi tahsisi için çalışmalar yürütülürken, BYD'nin Türkiye'deki üretim yatırımına ilişkin teşviklerden yararlanması planlanmıştı.
Şirketin Türkiye'deki yatırım planı kapsamında Çin'den ithal edilen otomobillere uygulanan ilave gümrük vergisine ilişkin de önemli bir avantaj gündeme gelmişti.
MANİSA YATIRIMI ASKIDA
Ancak Manisa'daki yatırım planında beklenen ilerleme sağlanamadı.
BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, Haziran 2026'da yaptığı açıklamada Türkiye'deki fabrika planının askıya alındığını, şirketin Avrupa'daki önceliğinin ise Macaristan olduğunu söyledi.
Li additionally Türkiye'de üretimin ne zaman başlayacağına ilişkin bir takvim bulunmadığını belirtti.
Bunun ardından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı da BYD'nin teşviklerden yararlanma sürecinin 2026'nın başında askıya alındığını açıkladı.
Bakanlık, buna karşın yatırım anlaşmasının, şirketin yükümlülüklerinin ve devlete sunduğu teminatların geçerliliğini koruduğunu bildirdi.
Yatırımın tamamlanmaması halinde ise alınan teşviklerin ilgili mevzuat ve taahhütler kapsamında geri ödenmesi gerektiğini belirtti.
BYD AVRUPA'DA YENİ FABRİKA ARIYOR
Türkiye yatırımının askıya alınmasının ardından BYD'nin Avrupa'daki üretim stratejisi de yeni bir aşamaya girdi.
Şirketin Macaristan'daki yatırımı Avrupa operasyonlarında öncelikli konumda bulunurken, BYD ikinci bir Avrupa üretim tesisi için farklı seçenekleri değerlendirmeye başladı.
Haziran ayında Stella Li, mevcut bir üretim tesisinin devralınmasının da seçenekler arasında olduğunu açıklamıştı.
Paris Otomobil Fuarı'nın açıldığı gün ise Li'den Avrupa'daki yeni yatırım arayışına ilişkin yeni bir mesaj geldi.
Fransız BFM kanalına konuşan Li, Fransa'nın BYD'nin yeni yatırım için değerlendirdiği ülkeler arasında bulunduğunu belirtti.
Bu gelişme, BYD'nin Avrupa'da üretim kapasitesini genişletme planının devam ettiğini gösteriyor.
TÜRKİYE YATIRIMI İÇİN YENİ BİR SAYFA MI?
Paris'te Stella Li'ye yönelttiğimiz soru bu nedenle önem taşıyor.
Türkiye'deki proje askıya alınmış olsa da BYD'nin Avrupa'da yeni üretim merkezleri arayışını sürdürmesi, Manisa yatırımının tamamen kapanmış bir konu olup olmadığı sorusunu yeniden gündeme getiriyor.
Li'nin Paris'teki "çalışmalarımızı sürdürüyoruz" mesajı ise Türkiye yatırımının yeniden başlayacağı anlamına gelmiyor. Ancak şirketin yeni ülkelerde yatırım fırsatlarını değerlendirdiğini ortaya koyuyor.
Özellikle BYD'nin Avrupa'da üretim kapasitesini artırma arayışının hızlandığı, Fransa seçeneğinin de gündeme geldiği bir dönemde Türkiye'deki yatırımın geleceği daha da merak edilir hale geliyor.
