Dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh Alzheimer không nên bỏ qua

Dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh Alzheimer không nên bỏ qua

Thường xuyên hỏi lại thông tin, khó diễn đạt, lặp lại cùng một câu chuyện nhiều lần có thể là dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh Alzheimer.

Alzheimer là bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, nguyên nhân phổ biến nhất gây sa sút trí tuệ ở người cao tuổi. Bệnh thường xuất hiện sau tuổi 65, nguy cơ tăng theo tuổi. BS.CKII Nguyễn Thị Phương Thảo, Khoa Thần kinh Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chỉ ra một số dấu hiệu sớm của bệnh này.

Thường xuyên quên thông tin mới: Não bộ không thể ghi nhận và lưu lại thông tin mới khiến người bệnh phải hỏi đi hỏi lại, quên những cuộc trò chuyện hoặc sự việc vừa xảy ra. Người bệnh phải phụ thuộc nhiều vào giấy ghi chú hoặc người thân để nhớ những việc cần làm.

Khó thực hiện những công việc quen thuộc: Người bệnh gặp khó khăn khi nấu ăn, quản lý tiền bạc, sử dụng thuốc hoặc thực hiện công việc vốn đã thành thạo, do tổn thương não làm mất khả năng lưu giữ thông tin mới ở trí nhớ ngắn hạn. Một số người có thể không còn nhớ trình tự thực hiện các bước của một công việc quen thuộc.

Khó tìm từ hoặc theo dõi cuộc trò chuyện: Người bệnh thường xuyên quên tên đồ vật, khó diễn đạt suy nghĩ, quên mất nội dung định nói hoặc không theo kịp nội dung cuộc nói chuyện, lặp lại cùng một câu chuyện nhiều lần.

Nhầm lẫn về thời gian và địa điểm: Quên ngày tháng, không biết mình đang ở đâu hoặc bị lạc tại những nơi vốn quen thuộc cũng là những dấu hiệu của bệnh Alzhemer. Bởi bệnh làm tổn thương và tiêu hủy các tế bào thần kinh cũng như các kết nối trong vỏ não.

Thay đổi tính cách: Người bệnh trở nên thờ ơ, lo lắng, nghi ngờ, dễ kích động hoặc có những quyết định không phù hợp với trước đây.

Khó nhận biết không gian và hình ảnh: Một số người gặp khó khăn trong việc ước lượng khoảng cách, định hướng không gian hoặc nhận biết vị trí đồ vật, từ đó ảnh hưởng đến khả năng đi lại, lái xe và sinh hoạt.

Bác sĩ Phương Thảo cho biết thêm, khi mắc bệnh Alzheimer, tình trạng quên có xu hướng lặp lại và tiến triển, khác với đãng trí tuổi già. Ngoài bệnh Alzheimer, suy giảm nhận thức còn có thể do nhiều nguyên nhân khác như trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, tác dụng của thuốc hoặc các bệnh lý thần kinh khác.

Khi nhận thấy người thân có biểu hiện suy giảm trí nhớ rõ hơn như thường xuyên lặp lại câu hỏi, gặp khó khăn với những công việc quen thuộc, xuất hiện thay đổi bất thường về hành vi, gia đình nên đưa người bệnh đi khám. Để chẩn đoán bệnh Alzheimer không chỉ dựa vào triệu chứng, bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử, trao đổi với người thân, đánh giá nhận thức và khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày của người bệnh để xác định mức độ suy giảm.

Người bệnh có thể cần được chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc cắt lớp vi tính (CT) não nhằm đánh giá tổn thương cấu trúc não, tình trạng teo não và loại trừ một số nguyên nhân khác gây suy giảm nhận thức.

Trong những trường hợp cần xác định bệnh lý Alzheimer, bác sĩ có thể sử dụng các biomarker amyloid và tau trong dịch não tủy, chụp PET/CT não hoặc các xét nghiệm biomarker trong máu. Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý xét nghiệm cần được thực hiện khi có chỉ định phù hợp, người bệnh không nên tự xét nghiệm hoặc tự chẩn đoán bệnh dựa vào kết quả.

Bên cạnh điều trị bằng thuốc, người bệnh nên duy trì hoạt động thể chất, hoạt động trí tuệ và giao tiếp xã hội, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu, duy trì giấc ngủ và chế độ dinh dưỡng hợp lý. Chẩn đoán, điều trị kịp thời giúp người bệnh có thêm cơ hội được điều trị, kiểm soát các yếu tố nguy cơ, lập kế hoạch chăm sóc, chủ động hơn trong những quyết định liên quan đến sức khỏe và cuộc sống.

Hiếu Nguyễn