Dört ihtimal gündemde. İnfazdan sağ kurtulan idam mahkumunu neler bekliyor?

ABD'nin Tennessee eyaletinde 1995 yılındaki bir cinayet nedeniyle idam cezasına çarptırılan 50 yaşındaki Christa Pike, zehirli iğneyle infaz girişiminden sağ kurtuldu.

Avukatları, iki doz pentobarbital enjekte edilmesine rağmen hayatını kaybetmeyen ve komadan uyanan Pike'ın durumunun ağır olduğunu, müvekkillerinin hastanede öfkeli ve zihinsel karmaşa içinde yaşam mücadelesi verdiğini açıkladı.

Pike, bir hafta önce Riverbend Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde gerçekleştirilen infaz girişiminin ardından bilinci kapalı halde Nashville'deki bir hastaneye kaldırıldı.

Avukatları, Tennessee'de bu yıl yaşanan ikinci hatalı infaz girişiminin ardından pazartesi gününe kadar Pike'ın beyin ölümünün gerçekleştiğini ve yaşam destek ünitesinin kapatılacağını düşündüklerini aktardı.

KOMADAN UYANDI, KONUŞMAYA BAŞLADI

Reuters ajansına yaptığı açıklamada, müvekkilinin salı günü beklenmedik biçimde uyandığını belirten avukat Randall Spivey, "Ben, ekibi ve sağlık personeli dahil herkes büyük bir şaşkınlık yaşadı; Christa uyandı ve konuşmaya başladı" dedi.

Pike'ın yutkunamadığını, yemek yiyemediğini, zatürre geçirdiğini ve aşırı derecede şişen kollarını hareket ettiremediğini kaydeden Spivey, kalıcı hareket kaybı yaşayıp yaşamayacağının henüz bilinmediğini söyledi.

Pike'ın hastane yatağına zincirlenmiş halde tutulduğunu ifade eden Spivey, müvekkilinin zihinsel karışıklığa rağmen çevresindekilerle iletişim kurabildiğini dile getirdi.

Spivey, "Şu anda her şeye karşı öfkeli ve kafası karışık. Eyaletin kendisini idam etmeye çalıştığının gayet farkında. Neler olduğunu öğrenmek istedi, çeşitli kişileri ve kurbanın ailesini sordu" diye konuştu.

Pike, 1995 yılında henüz gençken 19 yaşındaki okul arkadaşı Colleen Slemmer'ın işkence edilerek öldürülmesi olayındaki rolü nedeniyle idam cezası almıştı.

Avukatları, Pike'ın ABD'de "tamamlanmış bir infaz girişiminden" sağ kurtulduğu bilinen ilk kişi olduğunu belirterek, yaşananların ABD Anayasası'nın zalimane ve olağandışı cezaları yasaklayan maddesini ihlal ettiğini savunuyor.

Gelişmelerin ardından Davidson Bölgesi Hakkaniyet Mahkemesi Yargıcı I'Ashea Myles, Tennessee yetkililerine başarısız infaz girişimine ait tüm delillerin saklanması talimatını verdi.

Karar; şırıngaları, ilaç ambalajlarını, parti numaralarını, kateterleri, serum hortumlarını, sedye bağlarını, olay tutanaklarını, tanık ifadelerini ve şifreli yazışmaları kapsıyor.

Avukatların aktardığına göre, Pike'ın talebi üzerine tamamı kadınlardan oluşan infaz ekibi, iki saatten uzun süren süreçte en az yedi iğne kullandı ve çıkarılan iğnelerden biri 90 derece büküldü.

Yargıç Myles, davanın infazı engellemek için ocak ayında açıldığını ancak kimsenin Pike'ın hayatta kalacağını öngörmediğini belirterek "Bu dava, en hafif tabirle benzersiz" değerlendirmesini yaptı.

Avukatların infazda kalan ilaç kalıntılarından kimyasal analiz için örnek alma talebi konusunda ise henüz karar verilmedi.

Tennessee Ceza İnfaz Kurumu delil koruma kararının gereksiz olduğunu, kanunen zaten delilleri koruma yükümlülüğü taşıdıklarını ve talep edilenlerin çoğunu paylaşmaya hazır olduklarını savundu.

Tennessee Valisi Bill Lee, Pike vakası ve mayıs ayında Tony Carruthers isimli mahkumun infazında damar yolu açılamaması üzerine yılın geri kalanındaki tüm idamları askıya aldı.

Pike'ın diğer avukatı Luke Ihnen, duruşmanın şeffaflık amacı taşıdığını belirterek mahkemelerin ve kamuoyunun eyaletin sözlerine doğrudan güvenmemesi gerektiğini söyledi.

Ihnen, Vali Lee'den cezayı müebbet hapse çevirmesini ve bir daha infaz girişiminde bulunulmamasını talep etti.

Pike'ın avukatları daha önce müvekkillerinin dar damarları ve sağlık sorunları nedeniyle zehirli iğneye alternatif bir yöntem istemişti.

Tennessee dahil birçok ABD eyaleti, Avrupa'nın işkence ve infazlarda kullanılabilecek ürünlerin ticaretine getirdiği yasak sebebiyle büyük ilaç şirketlerinden infaz ilacı temin etmekte zorlanıyor.

Bu nedenle eyaletler, kimliklerini gizli tutma sözü vererek denetimi sınırlı küçük eczanelere toplu olmayan özel üretimler yaptırıyor.

Öte yandan Tennessee Valisi Bill Lee, Tennessee Islah Dairesi Müdürü Frank Strada'nın bu ayın ilerleyen günlerinde görevinden ayrılacağını açıkladı.

Vali Lee, cumartesi günü yaptığı yazılı açıklamada kararı gerekli bir adım olarak nitelendirdi. Lee, "Müdür Strada dürüstlükle hizmet etti. Bu zor dönemde Tennessee halkının çıkarlarını ilk sıraya koyma iradesini takdirle karşılıyorum. Görevden ayrılma kararını kabul ettim; liderlik devrinin sorunsuz ilerlemesi taahhüdü için de kendisine teşekkür ediyorum" dedi. Strada'nın yerine geçecek isim henüz duyurulmadı.

Tennessee'de üç yıl önce göreve başlayan Strada, daha önce Arizona Cezaevi Dairesinde üst düzey yönetici olarak çalışıyordu.

Strada'nın Arizona'daki görev süresi boyunca da birden fazla infazda benzer sorunlar yaşanmıştı.

Yaşananları aydınlatmak üzere bağımsız bir inceleme yürütülürken Strada, istifasını "Tennessee halkının yararı doğrultusunda" verdiğini kaydetti.

Kurumunun Pike vakasındaki adımlarını savunan Strada, "Bu incelemenin son derece yerinde ve gerekli olduğuna inanıyorum; tam olarak ne yaşandığının belirlenmesine yardımcı olmak için elimden gelen her şeyi yapacağım" değerlendirmesinde bulundu.

Süreci Nashville'deki cezaevinde izleyen anne May Martinez, NBC News kanalına yaptığı açıklamada olayı "Tam bir fiyaskoydu. Onu idam etmeye çalıştılar ve ölmedi" sözleriyle anlattı.

Martinez, yerel televizyon kanalı WSMV'ye verdiği demeçte ise eyalet yetkililerinin kızının katilini yeniden idam etmeye kalkışmayacağı yönündeki görüşünü paylaştı.

Pike'ın geleceğine dair kişisel beklentisinin ne olduğu yönündeki soru üzerine Martinez, sürecin kendi kontrolünde olmadığını vurguladı.

Eyalet yönetiminin kararlarına işaret eden anne, "Benim ne düşündüğümün bir önemi yok. Onlar yapacaklarını yapacaklar" ifadelerini kullandı.

Martinez'in torunu Morgan Seeley de WSMV'ye yaptığı açıklamada, başarısız infaz girişiminin ardından büyükannesinin günlerce yemek yemeyi reddettiğini ve gözyaşları içinde konuşmakta zorlandığını aktardı.

Seeley, büyükannesinin hislerine ilişkin olarak, "O adalet istiyordu. Pike'ın cezaevinde kalması bir adalet değildi" dedi.