Küresel pazarlardaki gümrük vergisi tartışmaları, bazı büyük pazarlardaki korumacı politikalar, yüksek üretim maliyetleri ve Çin pazarındaki yapısal değişimler, Alman otomotiv endüstrisini olumsuz etkilemeyi sürdürüyor.
Sektörün geleceğine yönelik artan bu makroekonomik belirsizlikler ve üreticilerin peş peşe yayımladığı kar uyarıları, borsada işlem gören otomotiv şirketlerinin hisse performanslarında tarihi düşüşleri beraberinde getiriyor.
Üreticilerin açıkladığı satış rakamları, finansal sonuçlar ve kar öngörülerindeki aşağı yönlü revizyonlar da Frankfurt Borsasındaki bu düşüş eğilimini doğrudan etkiliyor.
Almanya ve Avrupa Birliği (AB) genelinde belirsizliğini koruyan siyasi ve hukuki çerçeve nedeniyle içten yanmalı motorlara uzun süre bağımlı kalan Alman üreticiler, dönüşüm sürecinin getirdiği zorluklarla mücadele ediyor.
Üreticiler, yüksek üretim maliyetleri ve daralan kar marjlarının yanı sıra ABD’nin gümrük tarifeleri, Orta Doğu’daki krizler ve yükselen enerji fiyatlarının baskısını da bilançolarında doğrudan hissediyor.
Hisseler yıl başından beri eridi
Çin pazarında yerel üreticilerin payının artması ve yoğun rekabet, Alman otomotiv markalarının küresel teslimat rakamlarını doğrudan etkiledi. Yılın ilk yarısında Çin pazarındaki binek araç satışlarında Mercedes-Benz'de yüzde 28, Volkswagen'de yüzde 26 ve BMW'de yüzde 20 düşüş kaydedildi.
Bu süreçte küresel ölçekte yaklaşık 154 bin kişiden oluşan iş gücünün yüzde 5’ine tekabül eden 8 bin idari ve AR-GE pozisyonunu 2027 sonuna kadar tasfiye edeceğini duyuran BMW AG'nin ikinci çeyrek net karı yüzde 35 azalarak 1,2 milyar avroya geriledi. Gelişmelerin ardından şirketin borsadaki hisse kaybı, yılbaşından beri yüzde 43,33'e ulaştı.
Küresel pazarlardaki daralma ve operasyonel maliyetler nedeniyle kar marjı öngörüsünü yüzde 1 seviyesine kadar revize eden Volkswagen AG'nin hisseleri ise bu yıl yüzde 36 eridi. İstihdam azaltma programının kapsamını iki katına çıkaran Volkswagen, 100 bin çalışanın işine son vermeyi ve Almanya'daki 4 fabrikayı kapatmayı planlayarak küçülme sürecini işletiyor.
Çin pazarındaki koşullar nedeniyle şirketin üçüncü çeyrek binek araç teslimatları küresel bazda yüzde 8, toplam araç satışları ise yüzde 6 azalarak 491 bin 600'e geriledi. Mercedes-Benz Group, sert rekabet sebebiyle bu ülkede 700 milyon avrodan fazla varlık sildi. Şirketin çekirdek otomobil bölümünün faaliyet karı, yüzde 25 eriyerek 909 milyon avroya düşerken hisseleri, yılbaşındaki seviyesine oranla yüzde 35 geriledi.
Lüks spor otomobil üreticisi Porsche AG de tasarruf tedbirleri kapsamında Almanya'daki istihdamını 2035 yılına kadar 5 bin kişi azaltmayı planlarken şirketin ocak-eylül dönemindeki küresel teslimatları yüzde 16 azalarak 178 bin 532'ye düştü. Porsche'nin borsa kaybı ise yılbaşına göre yüzde 9,79 olarak kayıtlara geçti.
Sektör krizde çırpınıyor
Alman otomotiv sektöründeki bu finansal sıkışma, öncü ekonomik verilere de doğrudan yansıyor.
Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) tarafından yayımlanan güncel İş Ortamı Anketi'nin sonuçlarına göre, ağustos ayında eksi 22 puan olan Alman otomotiv sektörü iş ortamı endeksi, eylül ayında keskin düşüşle eksi 35 puana geriledi.
Şirketlerin mevcut durum değerlendirmeleri, yılın ilk yarısında görülen en düşük seviyenin de altına inerken ağustos ayında sert düşen iş beklentileri eylül ayında da düşük seviyesini korudu.
Ifo Endüstriyel Organizasyon ve Yeni Teknolojiler Merkezi Uzmanı Anita Wölfl, "Otomotiv endüstrisi, kriz bataklığında çırpınmaya devam ediyor." değerlendirmesinde bulundu.
Kriz ortamı diğer öncü göstergelere de yansıdı. Temmuz ve ağustos ayları arasında geçici toparlanma gösteren ihracat ve istihdam beklentileri eylül ayında yeniden düşüşe geçti. Şirketlerin sipariş stokları önceki aya göre daha düşük değerlendirilirken üçüncü çeyrek kazançlarının ikinci çeyreğe kıyasla belirgin şekilde gerildiği görüldü.
Yüksek üretim maliyetleri, yapısal krizi ve istihdam kayıplarını derinleştiriyor
Otomotiv sanayisi, Almanya'da toplam katma değerin yüzde 5'ini, istihdamın ise yüzde 3'ünü oluştururken gelir açısından ülkenin en büyük sanayi sektörü konumunu koruyor. Sanayide çalışanların yaklaşık yüzde 14'ünü barındıran ve 2025 yılında toplam ihracatın yüzde 16,2'sine denk gelen 280 milyar avroluk dış satıma imza atan sektörde tedarikçiler hariç yaklaşık 725 bin kişi istihdam ediliyor ancak küresel pazarlardaki daralmanın etkisiyle sektördeki istihdam, önceki yıla göre yüzde 6,2 gerilemiş durumda.
Yönetim danışmanlığı şirketi Oliver Wyman’ın analizine göre, Almanya'da bir otomobilin üretimindeki ortalama işçilik maliyeti 3 bin 307 dolar seviyesindeyken bu rakam Çin'de 597 dolar, Meksika'da ise 305 dolar olarak hesaplanıyor. Ortaya çıkan bu maliyet uçurumu, üretim ağını uzun süredir küresel ölçekte organize eden Alman otomotiv sanayisinde yurt dışına kayışı hızlandırıyor.
Alman Otomobilciler Birliği (VDA) verileri, Almanya'da üretilen otomobil sayısının 2016 yılından bu yana yüzde 28 gerilediğini ve son dönemde Alman markalı her 10 araçtan 7’sinden fazlasının artık ülke dışında üretildiğini ortaya koyuyor. Pazarın olduğu bölgede üretim yapmak, lojistik maliyetlerini ve kur risklerini azaltsa da Almanya içindeki fabrikaların sadece marka imajına güvenmek yerine yüksek verimlilik odaklı çalışmasını zorunlu kılıyor.
Kimya ve makineyle birlikte 19. yüzyıldan bu yana Alman mühendisliğinin 3 temel direğinden biri olan otomotiv sektöründeki bu kötü gidişat, ekonomik sınırları da aşıyor.
Ülkenin küresel simgeleri Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW’nin karşı karşıya kaldığı bu yapısal kriz, yalnızca binlerce çalışanın geçim kaynağını ve ülke ekonomisini sarsmakla kalmıyor, aynı zamanda Alman ulusal kimliğini, toplumsal huzuru ve kırılgan siyasi dengeleri de doğrudan etkileyerek aşırı sağcı siyasi hareketleri besliyor.
