Guterres, Gazze ve Batı Şeria'da İsrail politikalarını eleştirdi, BM Güvenlik Konseyi reformu çağrısı yaptı
Quick Look
- BM Genel Sekreteri António Guterres, Gazze ve Batı Şeria'daki İsrail eylemlerini eleştirirken, BM Güvenlik Konseyi reformunun acil gerekliliğini vurguladı.
- İsrail'in Gazze barış planını reddettiğini ve Batı Şeria'da adım adım ilhak sürecini sürdürdüğünü belirtti.
- Güvenlik Konseyi'nin jeopolitik bölünmeler nedeniyle etkisiz kaldığını söyleyen Guterres, Orta Doğu geriliminin azaltılması, Ukrayna-Rusya çatışmasındaki sivil acılar ve Hürmüz-Babülmendep boğazlarının deniz güvencesinin yeniden tesis edilmesi gerektiğini de ima etti.
AI-generated summary
Why It Matters
BM Genel Sekreteri António Guterres, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumunun başlamasıyla ilgili basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Konu, Gazze ve Batı Şeria'daki durum, BM Güvenlik Konseyi yapısının etkisizliği ve uluslararası çatışmaların giderilmesiydi.
Guterres, BM Genel Kurulu'nun 81. oturumunun başlamasının ardından düzenlediği basın toplantısında gazetecilerin sorularını cevapladı.
Filistinlilerin Gazze ve Batı Şeria'da yaşadığı acıların "asla unutulmaması" gerektiğini aktaran Guterres, İsrail'in Gazze barış planının uygulanmasını kabul etmediğini, Batı Şeria'nın ise Filistinlilerin topraklarını gasbeden İsrailliler üzerinden "ilhak baskısı" süreciyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
BM Genel Sekreteri, "Batı Şeria'nın adım adım ilhak edilmesi durdurulmalıdır." dedi.
Bir soru üzerine Gazze Barış Kurulunun, sürecin ilerletilmesi konusunda İsrail yönetimi nedeniyle zorluklar yaşadığını vurgulayan Guterres, "Nitekim sözde birinci ve ikinci aşamaları ilerletmek için yapılan son girişimler yine İsrail'in muhalefetiyle karşılaştı." diye konuştu.
Guterres, BM olarak söz konusu planın ilerletilmesine odaklandıklarını belirterek, "Hamas'ın kademeli olarak silahsızlandırıldığı ve İsrail'in Gazze'den kademeli olarak çekildiği; tam insani erişimin sağlandığı ve Gazze ile Batı Şeria arasında bir bağlantı kurulması için koşulların oluşturulduğu" bir durum için çaba ortaya koyduklarını ifade etti.
BM Genel Sekreteri, "Böylece, iki devletli çözüm perspektifini canlı tutma gerekliliğini göz ardı eden bir Gazze çözümüyle karşı karşıya kalmamayı güvence altına almayı amaçlıyoruz." ifadesini kullandı.
BMGK'nin "felce uğramış" yapısını eleştirdi
BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) mevcut yapısına ve dünyadaki sorunların çözümünde çok uluslu kurumların etkisiz kalmasına dikkati çeken Guterres, "Jeopolitik bölünmelerimiz var ve bu bölünmeler içinde, uluslararası hukuku bizzat ihlal eden ancak Güvenlik Konseyi'nde yer alan güçler bulunuyor; bildiğimiz üzere bu durum Güvenlik Konseyi'ni felce uğratıyor." dedi.
Guterres, bu nedenle BMGK bünyesinde reform yapılmasının "mutlak bir öncelik" olması gerektiğini söyledi.
Konunun bir güç meselesi olduğunu belirten Guterres, "Mesele, dünyamızda gücün dağılım ve kullanım biçiminin çok taraflı kurumların etkili bir şekilde hareket etmesine olanak tanımamasıdır." diye konuştu.
Guterres, BM üyesi devletlerin liderlerine, verilen sözlerin tutulması, BM şartının gereklerinin yerine getirilmesi ve uluslararası hukuka uyulması çağrısı yaptı.
Orta Doğu'daki gerilimin düşürülmesinin birinci, ikinci ve üçüncü öncelik olması gerektiğini vurgulayan Guterres, tüm tarafların, sivillere zarar veren her türlü eyleme son vermesi ve insani yardım operasyonlarının güvenli ve engelsiz bir şekilde yürütülmesini sağlaması gerektiğini belirtti.
Guterres, Hürmüz ve Babülmendep Boğazları ile çevresindeki seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin, uluslararası hukuka uygun olarak bütünüyle yeniden tesis edilmesini ve tarafların birbirine saygı göstermesini istedi.
Son zamanlarda yeniden alevlenen Ukrayna-Rusya savaşına da dikkati çeken Guterres, "Bu süreçte siviller büyük acılar çekiyor, küresel çapta zincirleme etkiler ortaya çıkıyor ve çatışmanın sona ereceğine dair bir işaret görünmüyor." dedi.
Guterres, iki ülke arasında "adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışa giden ilk adım olarak derhal ateşkes sağlanması" çağrısını yineledi.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
BM Güvenlik Konseyi reformu konusunda tartışmaların intensleşeceği ve bazı üye ülkelerden spesifik tekliflerin geleceği bekleniyor.
Likely · Within weeks
İsrail'in Gazze barış planı uygulamaması, uluslararası toplum tarafından daha fazla eleştiri ve возможно sanctions ile karşılaşabilir.
Possible · Within months
Open Questions
- BM Güvenlik Konseyi reformu nasıl uygulanacak?
- İsrail'in Gazze barış planı reddeti sonrası dış tepkiler neler olacak?
- Batı Şeria'daki ilhak baskısı uluslararası hukuk açısından nasıl değerlendirilecek?

