Iraklı yetkili: ABD’nin Irak'taki askeri varlığı sona erdi

Iraklı bir hükümet kaynağı, ABD’nin ülkedeki askeri varlığının sona erdiğini ve tüm muharip birliklerle destek unsurlarının Irak topraklarından ayrıldığını bildirdi.

Açıklamanın doğrulanması halinde, ABD’nin 2003’teki Irak işgaliyle başlayan ve farklı biçimlerde 20 yılı aşkın süredir devam eden askeri varlığında yeni bir dönem kapanmış olacak.

Ancak ABD yönetimi, 28 Eylül itibarıyla çekilmenin tamamen tamamlandığını resmen duyurmuş değil. Washington daha önce sürecin 30 Eylül’e kadar bitirilmesinin planlandığını açıklamıştı.

Washington ile Bağdat arasında varılan mutabakata göre ABD öncülüğündeki koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun 30 Eylül 2026’da sona ermesi öngörülüyordu.

Irak makamları son haftalarda bu tarihin “kesin ve nihai” olduğunu vurgulamış, 30 Eylül itibarıyla uluslararası koalisyon karargâhının da kapatılacağını açıklamıştı.

Iraklı yetkililer ayrıca ülkede yabancı askeri üs kalmadığını ve güvenliğin tamamen Irak güçlerinin kontrolünde olduğunu belirtmişti.

IRAK’TA YAKLAŞIK 2 BİN 500 ABD ASKERİ BULUNUYORDU

ABD’nin Irak’taki askeri varlığı son yıllarda önemli ölçüde azaltılmış, yaklaşık 2 bin 500 Amerikan askeri ülkede kalmıştı.

Bu birliklerin önemli bir bölümü Irak güvenlik güçlerine eğitim, danışmanlık ve istihbarat desteği sağlarken, kalan unsurlar özellikle Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi sınırları içindeki üslerde konuşlanmıştı.

ABD, son aşamada Erbil’deki birliklerini ve savunma sistemlerini de çekmeye başlamıştı. Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, 30 Eylül’e kadar Erbil’deki tüm ABD personeli ve savunma sistemlerinin ülkeden ayrılacağını açıklamıştı.

ABD ve müttefikleri, 2003 yılında Irak’ı işgal ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirdi.

Amerikan muharip birliklerinin büyük bölümü 2011’de ülkeden çekildi. Ancak terör örgütü IŞİD’in Irak ve Suriye’de geniş bir bölgeyi ele geçirmesinin ardından ABD askerleri 2014’te Bağdat yönetiminin talebiyle yeniden Irak’a döndü.

ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, Irak güçlerine IŞİD’e karşı operasyonlarda destek verdi. Örgütün Irak’taki “hilafet” ilan ettiği toprakların tamamı 2017’de geri alındı.

ABD-IRAK İLİŞKİLERİNDE YENİ DÖNEM

Askeri çekilme, Washington ile Bağdat arasındaki güvenlik ilişkilerinin tamamen sona ereceği anlamına gelmiyor.

Irak hükümeti, çekilme sonrasında koalisyon ülkeleriyle istihbarat paylaşımı, askeri eğitim ve silah programları gibi alanlarda işbirliğinin devam edeceğini açıklamıştı.

ABD de çekilmeyi, Irak güvenlik güçlerinin ve Peşmerge’nin artan kapasitesiyle bağlantılı bir “geçiş süreci” olarak tanımlıyor.

ABD askerlerinin çekilmesi, Irak’taki İran yanlısı silahlı grupların geleceğine ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde gerçekleşiyor.

Bağdat yönetimi, ülkedeki tüm silahların devlet kontrolüne alınması gerektiğini savunurken, bazı İran yanlısı gruplar silahsızlanmaya direniyor. Reuters’a göre bu gruplardan bazıları, ABD’nin askeri ve siyasi etkisinin tamamen sona ermesini şart koşuyor.

ABD güçleri ve İran’a yakın silahlı gruplar son yıllarda çok sayıda kez karşı karşıya gelmiş, Irak’taki Amerikan üsleri roket ve insansız hava aracı saldırılarının hedefi olmuştu.