İtalya'da seçim sistemi değişti: Parlamentodan yeni yasaya onay

Ülkede bir süredir gündemde olan tartışmalı seçim yasası reformu için parlamentodaki onay süreci bugün tamamlandı. Temsilciler Meclisi'nde daha önce temmuz ayında görüşülüp onaylanan ancak geçen ay parlamentonun üst kanadı Senato'daki oylamada bazı maddelerinde değişiklikler yapılarak onaylanan reform, bugün bir kez daha Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'nda oylandı.

Söz konusu yeni seçim yasası tasarısı, 400 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde yapılan gizli oylamada, 164 "ret" oyuna karşılık, 227 "evet" oyuyla kabul edildi ve yasalaştı.

Yasa tasarısına ilişkin oylama sırasında, muhalefetteki sol partilerin milletvekilleri, "Dolandırıcılık yasasına hayır" ve "Sahtekarlık yasası" yazılı dövizler açarak, yeni yasayı protesto etti.

Meloni hükümetini oluşturan sağ partiler, yeni seçim yasasının, siyasi istikrar getireceği tezini işlerken, muhalefet partileri ise seçim sistemini kökten değiştirme hamlesi olarak tanımladıkları bu yasaya tepki göstererek, iktidar ittifakının, gelecek yıl yapılacak genel seçimleri kaybetme korkusuyla ve bu ihtimali en aza indirme amacıyla bu yasayı getirdiğini savundu.

TERCİHLİ OYLAMA SİSTEMİ GERİ GELDİ

Başbakan Meloni, seçim reformunun Temsilciler Meclisi’nde nihai onayı almasının ardından ABD merkezli X şirketinin hesabından bir paylaşımda bulundu.

Yeni seçim yasasının nihai onayıyla, İtalyanların tekrar sandık başına gittiklerinde partilerini, koalisyonlarını, başbakan adaylarını ve milletvekillerini seçebileceklerini belirten Meloni, "Merkez sağ, 30 yılı aşkın süredir eksik olan tercihli oylama sistemini yeniden getirerek, vatandaşlara temsilcilerini doğrudan seçme gücünü geri veriyor. Aynı zamanda, siyasi yönü ne olursa olsun, herhangi bir hükümetin istikrarını ve parlamenter uyumunu teşvik etmek için tasarlanmış kurallar getiriyoruz. Çünkü seçimleri kazananlar yönetebilmeli ve seçilenler kendilerini seçen seçmenlere karşı sorumlu olmalıdır." ifadelerini kullandı.

Yeni yasanın, istikrarlı hükümet, daha fazla katılım ve daha fazla süreklilik anlamına geldiğini dile getiren Meloni, merkez sağın bölünmesini umanlara bugün bu oylamayla yanıt verdiklerini kaydetti.

MUHALEFETTEN YENİ KURALLARA ELEŞTİRİ

Ana muhalefetteki Demokratik Parti (PD) lideri Elly Schlein oylama öncesinde yaptığı konuşmada, "Meloni, seçimden sadece birkaç ay önce oyunun kurallarını değiştiriyor. Gerçek şu ki; kaybetmekten korkuyorsunuz. Sloganınız önce koltuklar. Seçim yasasını değiştirin, her türlü durumda biz kazanacağız." dedi.

5 Yıldız Hareketi (M5S) lideri Giuseppe Conte, "Tercihli oy sistemini büyük tantanalarla getirdiniz ancak bunlar göstermelik tercihler. İtalyanları kandırmayalım. Bir sonraki dönem parlamento üyelerinin yüzde 80'inden fazlası, parti liderleri tarafından belirlenecek ve İtalyanların özgür iradesiyle seçim yapmasına imkan tanınmadan parlamentoya gönderilecek." değerlendirmesini yaptı.

İTALYA'DA YENİ SEÇİM SİSTEMİ

Meloni liderliğindeki sağ koalisyon hükümetinin hazırladığı yeni seçim sistemi getirecek yasa, halihazırda uygulanan ve dar bölge çoğunluk sistemi ile nispi temsil sisteminin bir arada kullanıldığı mevcut sistemin yerine, en fazla oyu alan ittifaka, parlamentoda çalışabilir bir çoğunluğa sahip olmasını sağlamak amacıyla, oyların en az yüzde 42'sini alması koşuluyla ek milletvekilliği veren bir nispi temsil sistemi getirecek.

Hiçbir ittifakın yüzde 42'lik barajı aşamaması veya Temsilciler Meclisi ile Senato seçimlerinde farklı sonuçların ortaya çıkması halinde ise tamamen nispi temsil sistemine geçilecek.

Yeni seçim yasası, oyların en az yüzde 42'sini kazanan ittifaka, Temsilciler Meclisi'nde 70 milletvekili, Senato'da da 35 senatör ile parlamentoda yüzde 55'lik bir çoğunluk kazandırmayı öngörüyor.

Yeni yasa ayrıca, seçmene tercihli oy hakkı tanınmasının (seçmen oy kullanırken pusulada en fazla 3 tercih yapabileceği 6 adaydan oluşan bir listeye oy verecek) yanı sıra bir seçmen listesinin seçime girebilmesi için en az 6 bin imza toplanmasını şart koşuyor ve bazı seçmenlerin (Bir aile yakınına bakım sağlamak için kendi seçim bölgesi dışında bulunanların) kendi seçim bölgesi dışında oy kullanabilmesi hakkını da tanıyor.

Başbakan Meloni ve koalisyon ortaklarına göre, yeni seçim yasası sayesinde hükümetlerin 5 yıl görev yapmasını, dolayısıyla daha istikrarlı yönetimler getirmesini, seçimlerden sonraki uzun koalisyon oluşturma müzakerelerinin azaltılmasını ve seçimi kim kazanırsa onun parlamentoda rahat bir çoğunlukla yönetime gelmesini sağlayacak.

Muhalefetteki sol partiler ise yeni seçim yasasında öngörülen bu düzenin, oy ve sandalye dengesini bozacağı ve parlamentoda temsil ilkesini zayıflatacağı gerekçesiyle karşı çıkıyordu.