James Webb Teleskobu ile Keşfedilen Sıradışı Kara Delik, Oluşum Teorilerini Zorluyor

Bilim insanları, James Webb Uzay Teleskobu kullanılarak yapılan gözlemlerde, mevcut kara delik oluşum teorilerine meydan okuyan sıra dışı bir süper kütleli kara delik keşfetti. Araştırmacılar, yaklaşık 50 milyon Güneş kütlesine sahip kara deliğin, içinde bulunduğu galaksiden daha önce oluşmuş olabileceğini düşünüyor. Keşif, kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair uzun yıllardır kabul gören anlayışın yeniden değerlendirilmesine yol açabilecek bir gelişme olarak görülüyor.

Araştırmmanın odağındaki nesne, Büyük Patlama’dan yalnızca yaklaşık 700 milyon yıl sonraya tarihlenen Abell2744-QSO1 adlı bir gök cismi. Yaklaşık bin 300 ışık yılı genişliğindeki bu küçük yapı, “Little Red Dot” (Küçük Kırmızı Nokta) olarak sınıflandırılıyor. İlk gözlemler, bu yapının yaklaşık 40 milyon Güneş kütlesine sahip bir kara delik barındırdığını göstermişti. Ancak yeni ölçümler, kara deliğin kütlesinin yaklaşık 50 milyon Güneş kütlesi olduğunu ortaya koydu.

Astrofizikte uzun süredir kabul gören modele göre süper kütleli kara delikler, yıldızların çökmesiyle oluşan daha küçük kara deliklerin zaman içinde madde yutarak ve birleşerek büyümesiyle ortaya çıkıyor. Ancak yeni bulgular, bu düzenli büyüme modelinin her durumda geçerli olmayabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, söz konusu kara deliğin, galaksisinin toplam kütlesinin olağan dışı derecede büyük bir bölümünü oluşturduğunu belirtti. Bu durum, yakın evrendeki galaksilerde gözlemlenen kara delik-galaksi ilişkileriyle uyuşmuyor.

Araştırmanın başyazarlarından Roberto Maiolino, keşfi “paradigma değişimi” olarak nitelendirerek, “Bu, kara deliklerin nasıl oluştuğu ve büyüdüğüne ilişkin klasik senaryoların tamamen yeniden değerlendirilmesi anlamına geliyor.” dedi.

Araştırmacılar, kara deliğin çevresindeki gaz üzerindeki kütleçekim etkisini doğrudan ölçtü. Bilim insanları, bunun Büyük Patlama’dan sonraki ilk milyar yıl içinde bir kara deliğin kütlesine ilişkin yapılan ilk doğrudan ölçüm olduğunu belirtiyor. Yeni ölçümler, erken evrende dev kara deliklerin varlığına dair önceki gözlemleri doğrularken, bu cisimlerin beklenenden çok daha hızlı oluşmuş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Araştırmacılar, keşfin erken evren ve kara delik oluşumuna ilişkin yeni sorular ortaya çıkardığını vurguluyor.