NATO'dan yeni girişim hakkında yazılı açıklamada yapıldı.
Açıklamada, girişimin temmuzda Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi Savunma Sanayisi Forumu'nda başlatılan ve 5 yılda İHA karşıtı kabiliyetlere 40 milyar doların üzerinde yatırım yapılmasını öngören Drone Edge programının bir parçası olarak hayata geçirildiği belirtildi.
İHA karşıtı sistemlere yönelik pazar yerinin müttefik ülkelerin acil operasyonel ihtiyaçlarına uygun çözümlere erişimini kolaylaştırmayı amaçladığı vurgulanan açıklamada, "Bu kapsamda müttefik ülkeler, söz konusu çözümleri ilave bir ihale sürecine gerek kalmadan doğrudan NATO kataloğu üzerinden tedarik edebilecek." ifadesi kullanıldı.
Açıklamada, pazar yeri kapsamında NATO İletişim ve Bilgi Ajansının (NCIA), 5 şirket tarafından geliştirilen 16 çözümü değerlendirme sürecinden geçirerek seçtiği aktarıldı.
Çözümlerin NATO bünyesinde, ulusal yenilikçilik faaliyetleri ve tatbikatlar sırasında edinilen deneyimler temel alınarak belirlendiği kaydedilen açıklamada, seçilen kabiliyetlerin müttefik ülkelerde ve Ukrayna'da halihazırda kullanıldığı bildirildi.
Açıklamada, bu çözümler arasında sabit, taşınabilir ve hareket halindeyken kullanılabilen sistemlerin bulunduğunun altı çizildi.
NATO İHA Karşıtı Sistemler Uzmanlık Merkezi'ne ev sahipliği yapan NCIA'nın 1'den fazla şirketle yapılan çerçeve sözleşmelerinden sorumlu olacağı belirtilen açıklamada, "1,5 yıl geçerli olacak sözleşmeler kapsamında NATO, en yeni teknolojilerin, müttefik ülkelerin kullanımına sunulmasını sağlamak amacıyla düzenli rekabet süreçleri yürütmeyi planlıyor." denildi.
Açıklamada, NATO'nun seçilen çözümlerin ülkeler veya NATO komutanlıklarınca daha ileri testlerden geçirilmesi için 3,1 milyon avroluk kaynak ayırdığı bilgisi paylaşıldı.
"Amaç en kısa sürede kabiliyetleri kullanıma sunmak"
Anadolu Ajansının (AA) da aralarında bulunduğu bir grup medya kuruluşuna, girişime ilişkin Brüksel'deki NATO Karargahı'nda açıklamada bulunan NATO Karargahı Savunma Yatırımları, Yenilikçilik ve Silahlanma Dairesi, Yenilikçilik ve Teknoloji Adaptasyonu Birimi Başkanı Claudio Palestini, "Pazar yerinin amacı; kabiliyetlerin mümkün olan en kısa sürede kullanıma sunulmasını hızlandırmak. Ancak yaşanan teknolojik devrimle birlikte geliştirilen yeni sistemleri de dahil edebilmek için düzenli olarak pazara yeniden başvurmamız gerekecek." dedi.
Palestini, söz konusu sözleşmelerin, "Yenilikçi Çözümler Kataloğu" olarak adlandırılan çevrim içi bir platformda yer aldığını aktararak, şunları söyledi:
"Tek bir tıklamayla bir form açılıyor. Müttefik ülkeler, bu formda ihtiyaçlarını belirtiyor ve sistem, ilgili ürünün tedarik sürecini başlatıyor. Buradaki amaç, İHA karşıtı sistemlerin tedarikinde bir tür elektronik ticaret (e-ticaret) deneyimi sunmak. Böylece müttefik ülkeler, oldukça basit bir sistem üzerinden ihtiyaç duydukları kabiliyetleri tedarik edebilecek."
Buradaki temel amacın; tüm bu sözleşmelerin imzalanmasından önce rekabet sürecini öne çekmek ve zaman kazanmak olduğunu söyleyen Palestini, ülkelerin hem kiralama hem de satın alma seçeneği bulunduğunu aktardı.
Palestini, böylelikle müttefiklerin çok kısa süreli ihtiyaçlarını karşılamak için kiralama ya da daha uzun vadeli ihtiyaçları doğrultusunda satın alma seçeneğiyle hareket etme esnekliği kazandığını vurguladı.
Diğer önemli hususun da fiyat olduğunun altını çizen Palestini, şu ifadeleri kullandı:
"Rekabet sürecinin sonuçları, fiyat esas alınarak belirleniyor. Böylece herhangi bir sürprizle karşılaşılmıyor. Fiyatlar, NCIA'nın şirketlerden aldığı teklifler doğrultusunda belirleniyor. Ülkeler satın alma işlemini gerçekleştirdiklerinde sistemlerin özellikleri, performansı, fiyatı ve teslimat süresi konusunda önceden kesin bilgiye sahip oluyor."
"90 ila 180 günde teslimat mümkün olacak"
NATO Haberleşme ve Bilgi Ajansı (NCIA) Ortak İstihbarat, Gözetleme ve Keşif Birimi Baş Bilim İnsanı Cristian Coman da normalde tedarik süreçlerinin çok uzun sürmesinin sorun teşkil ettiğine işaret etti.
Coman, "Normal şartlarda, bugün bir sistemin tedarik edilmesine yönelik görev aldığımızda, rekabet sürecinin tamamlanarak sözleşmenin imzalanması en az 9 ila 12 ay sürüyor. Bunun yerine rekabet sürecini önceden başlatmamıza imkan verecek bir mekanizma oluşturmamız gerekiyordu. Girişim, bunu hedefliyor." açıklamasında bulundu.
Süreç kapsamında tüm NATO ülkelerine açık, adil ve rekabete dayalı bir değerlendirme yürütüldüğünü aktaran Coman, girişime 100'e yakın şirketin ilgi gösterdiğini belirtti.
Ülkelerin pazar yeri üzerinden sözleşme imzalandığında sözleşme koşullarına bağlı 90 ila 180 gün arasında değişen bir teslimat takviminin devreye girdiğini belirten Coman, "Yani yaklaşık 3 ila 6 ay içinde ilgili kabiliyet kullanıma hazır hale geliyor. Böylece çözümlerin tedarik edilmesi ve kullanıma sunulması önemli ölçüde hızlandırılıyor." diye konuştu.
Coman, sözleşmeler hazır olduğu için kritik süreçleri önemli ölçüde kısaltabildiklerini kaydetti.
