Người bệnh đang lọc máu cần hỏi ý kiến bác sĩ điều trị trước khi đi du lịch, đặt lịch lọc máu tại nơi đến, chuẩn bị đầy đủ thuốc và hồ sơ y tế.
BS.CKII Hồ Tấn Thông, Đơn vị Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết người bệnh lọc máu vẫn có thể đi làm, học tập, thậm chí đi du lịch nếu sức khỏe ổn định và được bác sĩ điều trị đồng ý. Tuy nhiên, người bệnh cần chuẩn bị kỹ hơn so với người khỏe mạnh, đặc biệt không thể tự ý bỏ một hoặc nhiều buổi lọc máu khiến lượng dịch, nồng độ kali và các chất thải tích tụ trong cơ thể gây nguy hiểm.
Đặt lịch lọc máu tại nơi đến
Người bệnh cần chuẩn bị cho chuyến đi trước vài tuần. Nếu đi vào mùa cao điểm hoặc dự định ra nước ngoài cần liên hệ với cơ sở lọc máu tại nơi đến khoảng 6-8 tuần. Thông báo cho bác sĩ và cơ sở lọc máu đang điều trị về kế hoạch chuyến đi, đồng thời nhờ hỗ trợ tìm một trung tâm lọc máu tại điểm đến và chuyển các thông tin cần thiết.
Người bệnh cũng cần chuẩn bị hồ sơ y tế, trong đó có thông tin bệnh sử, các xét nghiệm gần đây, đơn thuốc, loại đường vào mạch máu, thông số và lịch lọc máu đang thực hiện giúp cơ sở lọc máu tại nơi đến tiếp nhận và điều trị phù hợp.
Kiểm soát chặt chẽ chế độ ăn uống
Cần tuân thủ chế độ ăn và lượng nước uống được bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo trong kỳ nghỉ. Người bệnh không nên ăn mặn do làm tăng khát nước và giữ nước, hạn chế một số thực phẩm giàu kali (trái cây khô, chuối, cam, nho...) hoặc photpho (thức ăn có chứa chất bảo quản, đồ hộp, một số hải sản, nội tạng...). Người bệnh cần tìm hiểu trước nơi ăn uống, ưu tiên những món phù hợp với chế độ dinh dưỡng cho người lọc máu hoặc chuẩn bị sẵn một số thực phẩm phù hợp với chế độ ăn nếu di chuyển dài ngày.
Người bệnh không nên uống bia rượu, cà phê hay nước ngọt thay nước lọc. Chất cồn và caffeine gây lợi tiểu, mất nước tế bào, khiến máu cô đặc dễ làm tắc cầu tay tạo đường vào lọc máu và gia tăng độc tố. Lượng nước đưa vào cơ thể mỗi ngày (bao gồm cả nước canh, súp, nước trái cây) phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ.
Bảo vệ đường vào mạch máu và mang theo thuốc
Trong chuyến đi, người bệnh phải bảo vệ tối đa đường vào mạch máu (cầu tay AVF hoặc catheter). Tránh mang vác hành lý nặng hoặc để dây đeo vali, balo đè lên tay có cầu thận, không đo huyết áp hay lấy máu ở tay này. Nếu đang đặt catheter, người bệnh tuyệt đối không bơi lội hoặc làm ướt băng gạc để tránh nhiễm trùng huyết.
Mang theo đầy đủ thuốc đang sử dụng, tốt nhất để trong hành lý xách tay khi đi máy bay và nên có lượng dự phòng cho tình huống chuyến đi kéo dài hơn dự kiến. Người bệnh cũng nên mang theo đơn thuốc, số điện thoại liên hệ của bác sĩ, cơ sở lọc máu đang điều trị.
Ngoài ra, người bệnh nên nghỉ ngơi hợp lý trong chuyến đi, không di chuyển quá sức, tránh các hoạt động mạnh, kéo dài, có thể gây mệt mỏi ảnh hưởng đến lịch lọc máu.
Bác sĩ Thông cho biết hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang vận hành mô hình chạy thận "xuyên biên giới" giúp người bệnh có thể duy trì lịch chạy thận đều đặn khi đi du lịch trong nước hoặc từ nước ngoài về Việt Nam và ngược lại. Quy trình được phối hợp chặt chẽ từ xa trước chuyến bay 2-4 tuần (hoặc 4-6 tuần vào mùa cao điểm du lịch hoặc cần hội chẩn xuyên quốc gia).
Để đảm bảo lịch lọc máu xuyên suốt, người bệnh cần chủ động thu thập hồ sơ y tế từ cơ sở lọc máu hiện tại bao gồm tóm tắt bệnh án, phác đồ chạy thận chi tiết (loại màng lọc, tốc độ dòng, thời gian) và các kết quả xét nghiệm máu gần nhất, đặc biệt là kết quả tầm soát viêm gan B, viêm gan C và HIV. Sau đó, liên hệ và gửi các giấy tờ này đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hoặc bệnh viện ở nơi sẽ đến 2-4 tuần (hoặc 4-6 tuần) trước chuyến bay để bác sĩ hội chẩn và xếp lịch lọc máu phù hợp.
Khi người bệnh đến bệnh viện, bác sĩ khoa Nội thận - Lọc máu sẽ khám, kiểm tra đường vào mạch máu và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc nhanh. Sau khi hoàn tất thủ tục kiểm tra an toàn, người bệnh được lọc máu theo chu kỳ cố định giúp đảm bảo sức khỏe suốt kỳ nghỉ.
Hà Thanh
