Những sai lầm cần tránh khi bảo quản cơm nguội để phòng ngộ độc

Để cơm ở nhiệt độ phòng quá lâu, bảo quản lượng lớn, giữ trong tủ lạnh quá lâu, hâm không nóng đều và nhiều lần là những sai lầm cần tránh khi bảo quản cơm nguội.

Cơm được bảo quản không đúng cách có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Một số thói quen khi làm nguội, cất giữ và hâm lại cơm vì vậy cần được lưu ý.

Để cơm ở nhiệt độ phòng quá lâu

Gạo có thể chứa bào tử bacillus cereus, một loại vi khuẩn có khả năng tồn tại sau quá trình nấu. Khi cơm chín không được bảo quản đúng cách, đặc biệt để lâu ở nhiệt độ không phù hợp, vi khuẩn có thể phát triển và tạo độc tố.

Theo Medical News Today, nguy cơ không nằm ở việc cơm được hâm nóng hay ăn nguội mà chủ yếu liên quan đến cách cơm được xử lý và bảo quản sau khi nấu. Vì vậy, không nên để cơm ở nhiệt độ phòng quá lâu trước khi cho vào tủ lạnh.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), nên đưa thức ăn thừa vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu. Nếu nhiệt độ môi trường trên khoảng 32 độ C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng một giờ. Nên tránh để nguyên nồi cơm trên bàn cho đến tối hoặc qua đêm rồi mới cất vào tủ lạnh.

Bảo quản một lượng lớn cơm

Nhiều người có thói quen để một lượng lớn cơm trong nồi, chờ nguội hẳn rồi mới cất vào tủ lạnh. Cách này có thể khiến phần cơm bên trong duy trì ở nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn phát triển trong thời gian dài. Trang Medical News Today chỉ ra, với lượng cơm lớn, nên chia thành các phần nhỏ, dàn trong hộp nông để cơm nguội nhanh hơn, sau đó đậy kín và bảo quản trong tủ lạnh. Cách này giúp hạn chế thời gian cơm nằm trong khoảng nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Bảo quản trong tủ lạnh quá lâu

Cho cơm vào tủ lạnh không có nghĩa có thể giữ trong thời gian tùy ý. Thời gian bảo quản an toàn còn phụ thuộc vào cách làm nguội, nhiệt độ tủ lạnh và tình trạng của thực phẩm.

Theo USDA, nhiều loại thức ăn thừa có thể được bảo quản trong tủ lạnh 3-4 ngày nếu được làm lạnh và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, với cơm, một số hướng dẫn an toàn thực phẩm đưa ra thời gian ngắn hơn. Chẳng hạn, Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA) khuyến cáo cơm đã làm lạnh nên được sử dụng trong vòng 24 giờ.

Do đó, với cơm, nên ưu tiên sử dụng trong thời gian ngắn và trước khi ăn, không nên chỉ dựa vào mùi, màu sắc hoặc độ nhớt để đánh giá độ an toàn. Thực phẩm có thể chứa vi khuẩn hoặc độc tố mà không có dấu hiệu hư hỏng rõ ràng. Nếu nghi ngờ cơm đã được bảo quản không đúng cách, nên bỏ thay vì cố tận dụng.

Hâm cơm nhưng không nóng đều

Hâm nóng cơm có thể tiêu diệt nhiều loại vi khuẩn, nhưng không nên xem đây là bước có thể khắc phục mọi vấn đề do bảo quản sai cách. Theo USDA, thức ăn thừa nên được hâm đến ít nhất 74 độ C. Với cơm hâm bằng lò vi sóng, cần chú ý để nhiệt phân bố đều, bởi một số vị trí có thể vẫn lạnh trong khi phần khác đã rất nóng.

Có thể chia cơm thành phần nhỏ, thêm một lượng nước phù hợp và đậy bằng nắp dùng được trong lò vi sóng, có thể mở hoặc thông hơi để hơi nước thoát ra. Trong quá trình hâm, nên đảo hoặc xoay cơm để nhiệt lan đều hơn. Sau khi hâm, nên kiểm tra nhiều vị trí trong phần cơm thay vì chỉ dựa vào việc bên ngoài đã nóng. Nếu có nhiệt kế thực phẩm, có thể dùng để kiểm tra nhiệt độ bên trong đạt ít nhất 74 độ C.

Hâm đi hâm lại nhiều lần

Mỗi lần được lấy ra khỏi tủ lạnh rồi để ở nhiệt độ phòng, cơm có thể tiếp xúc với điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nếu không được xử lý phù hợp. Vì vậy, nên chia cơm thành từng phần vừa đủ cho mỗi bữa ngay từ khi bảo quản, chỉ lấy phần cần ăn ra để hâm.

Theo Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA), cơm không nên được hâm lại quá một lần và cần được làm nóng kỹ trước khi ăn. Nếu đã hâm một lượng cơm lớn nhưng ăn không hết, không nên tiếp tục cất lại để hâm lần sau. Tốt hơn là lấy vừa đủ lượng cơm cần dùng cho mỗi bữa, giữ phần còn lại trong tủ lạnh và hạn chế việc đưa cơm ra vào nhiều lần.

Cơm nguội không phải cứ làm lạnh hoặc hâm lại là mất an toàn. Nguy cơ chủ yếu phụ thuộc vào cách cơm được làm nguội, bảo quản và xử lý sau khi nấu. Do đó, thay vì quá lo lắng về việc ăn cơm hâm lại, nên chú ý các bước từ sau khi nấu: không để cơm ở nhiệt độ phòng quá lâu, làm nguội và bảo quản phù hợp, sử dụng trong thời gian hợp lý, kiểm tra dấu hiệu bất thường và hâm nóng kỹ trước khi ăn.

Những biện pháp này không bảo đảm loại bỏ mọi nguy cơ nhưng có thể giúp giảm khả năng cơm trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.