Odtajniono 618 stron raportu. Kanada i USA ukrywały nazistów po II wojnie światowej?

W ostatnich dniach światło dzienne ujrzały niepublikowane dotąd fragmenty raportu historyczki Alti Rodal, które rzucają nowe światło na powojenną politykę imigracyjną Kanady.

Z dokumentów wynika, że w latach powojennych Kanada, pod naciskiem Stanów Zjednoczonych, przyjmowała nazistowskich zbrodniarzy wojennych jako legalnych imigrantów. Informacje te zostały ujawnione dzięki działaniom żydowskiej organizacji Bnai Brith, która od lat walczy o ujawnienie prawdy na temat obecności zbrodniarzy wojennych na kanadyjskiej ziemi.

Raport „Nazistowscy zbrodniarze wojenni w Kanadzie. Historyczny i polityczny kontekst od lat 40. do czasów współczesnych” liczy aż 618 stron i został niemal w całości odtajniony na mocy wyroku sądu z 1 września 2026 roku. Z dokumentu wynika, że kanadyjska policja federalna (RCMP) podejrzewała co najmniej 35-40 osób o posługiwanie się sfałszowanymi dokumentami, które zostały przygotowane w Stanach Zjednoczonych.

Według historyków, za całą operacją stał tajny program wojskowy USA, później powiązany z CIA. Program ten miał na celu przesiedlenie nazistowskich zbrodniarzy wojennych, którzy w zamian za uniknięcie odpowiedzialności mieli służyć pomocą podczas zimnej wojny.

W latach 50. RCMP odrzuciła 52 wnioski imigracyjne, w których posługiwano się amerykańskimi dokumentami, jednak według raportu, USA przeprowadzały przez kanadyjski system imigracyjny „znaczne grupy” osób.

Raport Alti Rodal powstał na zlecenie specjalnej komisji pod przewodnictwem sędziego Julesa Deschenesa, która od 1985 roku badała obecność zbrodniarzy wojennych w Kanadzie. Komisja sporządziła listę około 900 osób, które mogły być nazistowskimi zbrodniarzami wojennymi i po wojnie zamieszkały w Kanadzie. Przez lata rząd kanadyjski odmawiał ujawnienia niejawnych części raportu, powołując się na interes państwa oraz relacje międzynarodowe.

Dopiero w 2024 roku udostępniono część raportu, a na początku września 2026 roku sąd nakazał odtajnienie dokumentu w niemal pełnym zakresie. Rząd federalny nie odwołał się od tej decyzji, co umożliwiło opinii publicznej zapoznanie się z szokującymi szczegółami.

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych wątków ujawnionych w raporcie jest rola Stanów Zjednoczonych w całej operacji. Z dokumentów wynika, że to właśnie amerykańskie służby wywierały presję na Kanadę, by ta przyjmowała nazistowskich zbrodniarzy jako legalnych imigrantów. Celem było wykorzystanie ich wiedzy i doświadczenia w kontekście narastającego napięcia zimnowojennego.

Tajny program przesiedleń, powiązany z CIA, umożliwił wielu zbrodniarzom wojennym uniknięcie odpowiedzialności i rozpoczęcie nowego życia w Kanadzie. W zamian za to mieli oni wspierać amerykańskie działania wywiadowcze i wojskowe.