Pogrzeb Ratko Mladicia w Belgradzie: Kontrowersje wokół pochówku „rzeźnika Bałkanów”

Ratko Mladić, zwany rzeźnikiem Bałkanów, pozostaje postacią otaczaną czcią przez wiele osób w Serbii oraz w autonomicznej Republice Serbskiej w Bośni, mimo skazania go za udział w masakrze w Srebrenicy w 1995 roku oraz w oblężeniu Sarajewa.

Ludzie z serbskimi flagami i zdjęciami Mladicia w tradycyjnej serbskiej czapce wojskowej przybyli przed cerkiew, by zapalić świece już w poniedziałek rano, na kilka godzin przed planowanym pochówkiem.

Zapewniono bezpłatne przejazdy autobusowe z Bośni i większości miast w Serbii dla wszystkich, którzy chcieli oddać hołd.

Trumna z ciałem Mladicia została wystawiona wewnątrz cerkwi, a sześciu mężczyzn – głównie weteranów wojennych z Serbii i Bośni – na zmianę pełniło przy niej wartę. Wewnątrz przebywali żona, syn i wnuki Mladicia, przyjmując kondolencje.

Czas pokaże; czas jest najlepszym sędzią, który ujawni, kto jest jakim człowiekiem i komu co się należy – mówił agencji Reutera mieszkaniec Belgradu Jovan Vincić, który przybył pod cerkiew.

W miniony czwartek rządowy samolot władz Serbii przywiózł do Belgradu ciało Mladicia. Na pokładzie samolotu znajdowali się syn Mladicia, Darko, wnuczka Anastasija, serbski minister sprawiedliwości Nenad Vujić oraz dwóch towarzyszy broni byłego dowódcy wojskowego bośniackich Serbów. Trumna z ciałem Mladicia była przykryta dwiema flagami - Serbii oraz Republiki Serbskiej, czyli jednej z części autonomicznych Bośni i Hercegowiny.

Ciało Mladicia powitano z najwyższymi honorami wojskowymi. Budynek lotniska był wypełniony funkcjonariuszami służb bezpieczeństwa, zespołami medycznymi oraz przedstawicielami mediów.

Mladić zmarł 27 sierpnia w Hadze w wieku 84 lat. Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii skazał go w 2017 r. na dożywocie, a w 2021 r. wyrok został utrzymany w postępowaniu apelacyjnym. Uznano go za winnego zbrodni ludobójstwa popełnionej latem 1995 r. w Srebrenicy w Bośni i Hercegowinie na ok. 8 tys. bośniackich muzułmanów, a także prześladowań i przymusowych wysiedleń na terenie całej BiH, terroryzowania ludności cywilnej podczas oblężenia Sarajewa oraz przetrzymywania sił pokojowych ONZ jako zakładników w 1995 roku.

Mladić od lat chorował, a w ostatnich tygodniach rodzina oraz władze Serbii i Republiki Serbskiej starały się o przeniesienie go do Belgradu. Wnioski o to były konsekwentnie odrzucane.

Komisarz ds. rozszerzenia UE Marta Kos zaznaczyła w ubiegłym tygodniu, że gloryfikowanie zbrodniarzy wojennych jest sprzeczne z podstawowymi wartościami europejskimi i nie może mieć miejsca w Unii Europejskiej, ani w krajach aspirujących do członkostwa w niej.