
AI-generated summary
Islandia jest członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) od 1994 roku oraz strefy Schengen, co zapewnia jej dostęp do jednolitego rynku UE i swobodny przepływ osób, ale nie obejmuje uczestnictwa w unii celnej ani wspólnej polityce rolnej i rybackiej. Kraj zachowuje pełną niezależność w polityce pieniężnej (posiada własną walutę - koronę islandzką), rybołówstwie, rolnictwie i bezpieczeństwie. Obecne negocjacje dotyczą potencjalnego rozpoczęcia procesu akcesyjnego do pełnego członkostwa w UE, co wymagałoby przyjęcia acquis communautaire, w tym ewentualnego przyjęcia euro i podporządkowania się wspólnej polityce rybackiej.
Rekordowa frekwencja w Reykjaviku
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez komisarz wyborczą Sigridur Kristinsdottir, do piątku głos oddało już ponad 57 tysięcy osób spośród 272 tysięcy uprawnionych. Przedterminowe głosowanie rozpoczęło się 27 lipca, a niektóre punkty wyborcze pozostają otwarte nawet do godziny 21.
Największą aktywność wyborczą odnotowano w Reykjaviku i okolicach – tam frekwencja przekroczyła już 28 procent.
Sondaże nie dają jasnej odpowiedzi
Islandczycy są mocno podzieleni. Ostatnie badania opinii publicznej pokazują, że przewaga zwolenników i przeciwników negocjacji z UE jest minimalna i zmienia się z dnia na dzień. W badaniu ośrodka Maskina z wtorku za kontynuacją rozmów opowiedziało się 51,3 proc. ankietowanych, a przeciw było 48,7 proc. Z kolei sondaż Gallupa z czwartku wskazuje odwrotny trend – 51,6 proc. respondentów sprzeciwia się negocjacjom, a 48,4 proc. je popiera.
W czwartek wieczorem w publicznej telewizji RUV doszło do ostrej wymiany zdań między premierką Kristrun Frostadottir z Partii Socjaldemokratycznej, która popiera integrację z UE, a liderką opozycji Gudrun Hafsteinsdottir z Partii Niepodległości, zdecydowaną przeciwniczką negocjacji. Premierka przekonywała, że przyjęcie euro i wspólna polityka pieniężna mogą poprawić sytuację gospodarczą Islandii, która od lat zmaga się z wysoką inflacją i stopami procentowymi. Opozycja natomiast obawia się utraty kontroli nad kluczowym dla kraju rybołówstwem. Frostadottir zapewniła, że rząd wycofa się z rozmów, jeśli Islandia miałaby stracić wpływ na swoje łowiska.
Islandia już blisko UE, ale nie do końca
Islandia od 1994 roku jest członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz strefy Schengen, co oznacza ścisłą współpracę z Unią Europejską. Jednak kraj zachowuje niezależność w kluczowych obszarach: rolnictwie, rybołówstwie, polityce pieniężnej i bezpieczeństwie.
Co dalej po referendum?
AI outlook — possibilities, not facts
Oficjalne wyniki przedterminowego głosowania zostaną ogłoszone w najbliższy poniedziałek po zakończeniu okresu głosowania.
Likely · Within days
Jeśli frekwencja utrzyma się na obecnym poziomie, końcowa frekwencja w referendum może przekroczyć 50 procent uprawnionych do głosowania.
Possible · Within days

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski opublikował w „The Economist” tekst krytykujący próby pojednania z Rosją, argumentując, że Rosja postrzega Zachód jako wroga, a dialog przed osłabieniem jej pozycji mógłby wzmocnić Kreml i zaszkodzić jedności Zachodu oraz wsparciu dla Ukrainy.

Premier Donald Tusk podczas spotkania z uczestnikami Campusu Polska Przyszłości w Olsztynie odniósł się do wizyty dyrektora CIA Johna Ratcliffe’a w Moskwie, podkreślając, że Polska jest w stałym kontakcie z amerykańskimi służbami i nie jest zaskoczona ostrzeżeniami przed możliwym atakiem Rosji na państwa NATO, zwłaszcza bałtyckie. Tusk ostrzegł, że Rosja przygotowuje się do poważnej eskalacji napięcia, zarówno w wojnie z Ukrainą, jak i w całym regionie, i że nadchodząca jesień i zima będą kluczowe. Podkreślił potrzebę przygotowania na różne ewentualności oraz ścisłej integracji w ramach NATO, szczególnie między Europą, Stanami Zjednoczonymi i Polską, aby zapewnić rzeczywistą, a nie tylko papierową obronę kolektywną.

W projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok przewidziano 283,56 mln zł na Fundusz Kościelny, co oznacza kolejny rok wzrostu wydatków. Środki głównie finansują składki ubezpieczeniowe duchownych (95%), a także remonty zabytków i działalność charytatywną. NIK kontrolowała wydatki w latach 2021-2023, które wyniosły ponad 618 mln zł.

Premier Donald Tusk podczas spotkania z uczestnikami wydarzenia Campus Polska Przyszłości w Kortowie podkreślił, że największą porażką swojego rządu jest wolne tempo rozliczeń oraz brak uczciwego rozliczenia zła po obu stronach politycznej sceny. Ostrzegł przed bezwstyciem w polityce, porównując je do zjawisk faszystowskich, i zaznaczył, że szybkie rozliczenia nie są możliwe bez łamania praw człowieka. Dodał, że niektórzy urzędnicy sabotują proces rozliczeń, tęskniąc za czasami rządów PiS.

W piątkowe popołudnie w Międzyrzeczu odbył się pogrzeb generała Mirosława Różańskiego, byłego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych i senatora Trzeciej Drogi. W uroczystości wzięli udział wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska oraz najwyżsi dowódcy Wojska Polskiego. Przypomniano jego służbę wojskową, polityczną działalność oraz zaangażowanie społeczne.

Sejm rozpatrzy prezydenckie weto do ustawy regulującej rynek kryptoaktywów na posiedzeniu 2-4 września. Marszałek Włodzimierz Czarzasty zapowiedział głosowanie po apelach premiera Donalda Tuska. Prezydent Andrzej Duda już trzykrotnie wetował tę ustawę, najnowszy raz 11 czerwca. Odrzucenie weta wymaga większości 3/5 głosów przy obecności połowy posłów, czyli 276 głosów przy pełnym składzie.