„Stoimy w obliczu zagrożenia”. Nadchodzi kluczowe referendum w Szwajcarii
Projekt ustawy ma umożliwić dostawy uzbrojenia nawet do państw zaangażowanych w konflikty zbrojne i znieść wymóg deklaracji o niereeksportowaniu
Quick Look
- Szwajcaria planuje zmiany w przepisach eksportu broni, umożliwiając dostawy do 36 krajów zachodnich, w tym państw zaangażowanych w konflikty zbrojne, i rezygnując z wymogu deklaracji o niereeksportowaniu.
- Projekt spotkał się z krytyką obrońców neutralności, podczas gdy producenci ostrzegają o upadku krajowego przemysłu zbrojeniowego.
- W 2025 roku wartość eksportu szwajcarskiej broni wyniosła około 1,15 mld dolarów.
AI-generated summary
Why It Matters
Szwajcaria obecnie obowiązują restrykcyjne przepisy eksportu broni, w tym wymóg podpisywania przez importerów deklaracji o niereeksportowaniu szwajcarskiego uzbrojenia. Szwajcaria była w ciągu ostatnich 10 lat 17. największym eksporterem broni na świecie. Sektor zbrojeniowy zatrudnia 14 tys. osób, a w 2025 roku wartość jego eksportu wyniosła około 1,15 mld dolarów.
Zmiany mają m.in. na celu umożliwienie dostaw broni do 36 krajów zachodnich, nawet jeśli angażują się one w konflikty zbrojne. Ma nie być także wymogu podpisywania przez importerów deklaracji o niereeksportowaniu szwajcarskiego uzbrojenia. Na liście nie ma Ukrainy.
Zagrożenie, jakiego nie było od dawna
Cytowany przez agencję Reutera poseł Partii Centrum Reto Nause uważa, że obowiązujące przepisy wymagają gruntownej zmiany, aby odzwierciedlały coraz groźniejsze otoczenie międzynarodowe.
Stoimy w obliczu zagrożenia, na skalę jakiej nie widzieliśmy od czasów II wojny światowej -powiedział.
Jego zdaniem pozostawienie deklaracji o zakazie reeksportu zniechęcałoby kraje NATO do kupowania szwajcarskiego uzbrojenia, ponieważ chcą one mieć możliwość dzielenia się bronią w przypadku ataku na Sojusz.
Wśród producentów, których dotyczyłaby ta zmiana, są niemiecka firma Rheinmetall, produkująca w Szwajcarii systemy obrony przeciw dronom, francuska grupa zbrojeniowa Thales, będąca producentem broni strzeleckiej SIG Sauer oraz ponad 100 innych przedsiębiorstw.
„Byłoby to naruszeniem neutralności”
Przeciwnicy liberalizacji przepisów o eksporcie uzbrojenia podnoszą kwestię tradycyjnej neutralności Szwajcarii.
„W przyszłości szwajcarski sprzęt wojskowy mógłby w niektórych przypadkach trafiać do państw będących stronami konfliktu” - cytuje Reuters posła lewicowych socjaldemokratów Fabiana Molinę. „Byłoby to naruszeniem neutralności” - stwierdził.
Inna działaczka socjaldemokracji, przewodnicząca jej młodzieżówki Mirjam Hostetmann stwierdziła, że złagodzenie przepisów może doprowadzić do coraz częstszego wykorzystywania szwajcarskiej broni w wojnach domowych lub przez rządy autorytarne.
Iluzją jest przekonanie, że więcej broni zagwarantuje więcej pokoju - oświadczyła i dodała, że na zmianach skorzysta tylko przemysł zbrojeniowy.
Według danych Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI) Szwajcaria była w ciągu ostatnich 10 lat 17. największym eksporterem broni na świecie. Sektor zatrudnia 14 tys. osób, a w 2025 r. wartość jego eksportu wyniosła około 1,15 mld dolarów.
„Czy szwajcarski przemysł zbrojeniowy przetrwa, czy upadnie”
Producenci broni obawiają się o przyszłość, jeśli ustawa nie zostanie zmieniona.
To decydująca kwestia, chodzi naprawdę o to, czy szwajcarski przemysł zbrojeniowy przetrwa, czy upadnie – powiedział agencji Reutera sekretarz generalny Szwajcarskiego Stowarzyszenia Lotnictwa, Bezpieczeństwa i Obrony Matthias Zoller.
Dodał, że posiadanie własnego przemysłu zbrojeniowego ma kluczowe znaczenie dla Szwajcarii, ale jeśli eksport zostanie nadmiernie ograniczony, producenci mogą po prostu przenieść się za granicę.
Jego zdaniem, gdyby Szwajcaria nie mogła już sprzedawać broni za granicę, musiałaby liczyć się z tym, że będzie na końcu kolejki przy zakupie nowych systemów, a nawet komponentów z innych krajów.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
Projekt ustawy o liberalizacji eksportu broni zostanie poddany dalszym pracom legislacyjnym
Likely · Within weeks
Przeciwnicy liberalizacji będą kontynuować kampanię w obronie neutralności Szwajcarii
Likely · Within weeks
Open Questions
- Kiedy projekt ustawy zostanie poddany głosowaniu?
- Które dokładnie 36 krajów zachodnich znajdą się na liście?
- Jakie będą konsekwencje prawne dla producentów, jeśli ustawa nie zostanie zmieniona?







