Suriye'de akaryakıt zamları protestolara yol açtı

Suriye’de hafta sonu açıklanan akaryakıt zamlarının ardından birçok kentte protestolar başladı.

Göstericiler lastik yakarak yolları kapatırken, başkent Şam ile ülkenin önemli sanayi merkezlerinden Halep’i birbirine bağlayan ana kara yolunda da ulaşımın aksadığı bildirildi.

Cihatçı Heyet Tahrir Şam (HTŞ) kontrolündeki Şam yönetimi motorinin litre fiyatını yüzde 40 artırarak 175 Suriye lirasına yükseltti. Hükümet ayrıca benzin ve gaz fiyatlarında da yeni artışlara gitti. Zamlar, ülkede son yılların en ağır ekonomik krizlerinden biriyle mücadele eden milyonlarca Suriyelinin üzerindeki geçim baskısını daha da artırdı.

Yeni tarifeye göre 95 oktan benzinin litre fiyatı yüzde 28 artışla 195 liraya, 90 oktan benzin ise yüzde 26 artışla 185 liraya yükseltildi.

Evsel ve sanayi tipi gaz fiyatlarında da yaklaşık yüzde 9 artış yapıldı.

Son zamlarla birlikte 95 oktan benzinin fiyatı şubat ayından bu yana yaklaşık yüzde 86 artarken motorin fiyatı iki kattan fazla yükseldi.

Aynı dönemde Brent petrolün varil fiyatı ise yaklaşık yüzde 44 artarak 72,48 dolardan 104,61 dolara çıktı.

PROTESTOCULAR ANA YOLLARI KAPATTI

Akaryakıt zamlarının ardından başlayan gösteriler kısa sürede birçok kente yayıldı.

Protestocular Şam-Halep kara yolu dahil çeşitli ana arterleri kapatırken, ülkenin orta kesimlerindeki rafinerilere doğru ilerleyen ham petrol tankerlerinin geçişi de bazı noktalarda engellendi.

Gösterilerde Enerji Bakanı, Ekonomi Bakanı ve Suriye Petrol Şirketi yöneticilerinin görevden alınmasını isteyen sloganlar da atıldı.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programının değerlendirmelerine göre Suriyelilerin yaklaşık yüzde 90’ı yoksulluk sınırının altında yaşıyor.

Bu oran, 2011’de başlayan iç savaş öncesinde yaklaşık üçte bir seviyesindeydi.

Akaryakıt maliyetlerindeki artışın ulaşımın yanı sıra gıda, tarım ve sanayi ürünlerinin fiyatlarına da yansıması bekleniyor.

HÜKÜMET: ZAMLAR GEÇİCİ

Suriye Enerji Bakanlığı Sözcüsü Abdulhamid Salat ise fiyat artışlarının geçici olduğunu savundu.

Salat, zamların küresel enerji maliyetlerindeki yükseliş, Suriye’nin büyük ölçüde ithal yakıta bağımlı olması ve petrol ürünlerinin tedarikindeki güçlüklerden kaynaklandığını söyledi.

Bakanlık, koşulların değişmesi halinde fiyatların yeniden aşağı veya yukarı yönlü revize edilebileceğini açıkladı. Suriye Enerji Bakanlığı da artışların yüzde 25 ile yüzde 40 arasında değiştiğini ve olağanüstü tedarik koşullarından kaynaklandığını bildirdi.

Suriye enerji ihtiyacının önemli bölümünü ithalatla karşılıyor.

Şam yönetiminin bu yıl Rusya’dan günlük yaklaşık 60 bin varil ham petrol aldığı belirtiliyor.

Ancak Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları, Rusya’daki yakıt üretimini ve ihracat kapasitesini baskıladı. Moskova da iç piyasadaki arzı korumak amacıyla benzin ve motorin ihracatına çeşitli sınırlamalar getirdi.

Uluslararası Enerji Ajansı, Ukrayna saldırılarının ardından Rusya’nın petrol üretimine ilişkin tahminlerini aşağı yönlü revize etti.

BANİYAS RAFİNERİSİ ÜÇ AYDIR KAPALI

Suriye’deki yakıt sıkıntısını artıran bir diğer unsur ise ülkenin en büyük petrol işleme tesislerinden Baniyas Rafinerisinin kapsamlı bakım çalışmaları nedeniyle devre dışı olması.

Rafineride yaklaşık üç aydır ilk kapsamlı modernizasyon ve bakım operasyonlarından biri yürütülüyor.

Çalışmalar kapsamında üretim birimleri, damıtma tesisleri, enerji santrali ve güvenlik altyapısı yenileniyor. Suriye Petrol Şirketi, çalışmalar tamamlandığında rafinerinin günlük işleme kapasitesinin yaklaşık 80 bin varilden 130 bin varile çıkarılmasını hedefliyor.

Uzmanlar, motorin ve benzindeki sert artışın yalnızca ulaşım maliyetlerini değil gıda üretimi, tarım, sanayi ve lojistik giderlerini de yükseltebileceğine dikkat çekiyor.

Özellikle motorinin kısa sürede iki kattan fazla zamlanması, düşük gelirli kesimler üzerindeki baskının daha da artacağı endişesini doğuruyor.