Vì sao nắng nóng làm giảm chất lượng giấc ngủ?

Nhiệt độ cao có thể làm rối loạn cơ chế điều hòa thân nhiệt, khiến nhiều người khó ngủ, ngủ chập chờn, thức giấc nhiều lần trong đêm.

Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết nhiệt độ môi trường càng tăng, giấc ngủ càng bị ảnh hưởng. Một nghiên cứu do Đại học Copenhagen (Đan Mạch) thực hiện, đăng trên tạp chí One Earth (năm 2022), phân tích dữ liệu giấc ngủ của hơn 47.620 người tại 68 quốc gia, cho thấy nhiệt độ ban đêm cao khiến một người ngủ ít hơn và khó đạt được giấc ngủ chất lượng, nhất là người cao tuổi.

Nắng nóng cản trở quá trình hạ thân nhiệt

Để đi vào giấc ngủ, nhiệt độ trung tâm cơ thể cần bắt đầu giảm. Đây là tín hiệu sinh học quan trọng để não bộ chuyển từ trạng thái tỉnh táo sang nghỉ ngơi.

Trong những ngày nắng nóng, cơ thể gặp nhiều khó khăn khi tỏa nhiệt. Các mạch máu dưới da phải giãn liên tục để giải phóng nhiệt, trong khi môi trường xung quanh quá nóng khiến quá trình này kém hiệu quả. Hệ quả là thân nhiệt duy trì ở mức cao hơn bình thường, khiến khó vào giấc ngủ.

Nhiệt độ cao làm rối loạn melatonin

Melatonin là hormone do tuyến tùng tiết ra, có vai trò điều hòa nhịp sinh học, báo hiệu đã đến thời điểm ngủ. Nhiệt độ môi trường quá cao có thể làm rối loạn nhịp sinh học, ảnh hưởng đến quá trình tiết melatonin. Khi lượng hormone này giảm hoặc tiết ra muộn hơn bình thường, cơ thể sẽ khó buồn ngủ dù đã đến giờ nghỉ.

Không chỉ vậy, nắng nóng còn khiến hệ giao cảm phải hoạt động nhiều hơn để điều hòa thân nhiệt, duy trì tuần hoàn, cân bằng nước - điện giải. Do đó, não bộ khó chuyển hoàn toàn sang trạng thái thư giãn, khiến người bệnh ngủ không sâu, dễ thức giấc.

Đổ mồ hôi khiến giấc ngủ chập chờn

Một trong những biểu hiện thường gặp nhất vào mùa nắng nóng là đổ nhiều mồ hôi khi ngủ, gây cảm giác khó chịu, thức giấc giữa đêm. Thức giấc nhiều lần trong đêm làm giảm chất lượng giấc ngủ.

Chất lượng giấc ngủ kém do nắng nóng kéo dài, có thể gây mệt mỏi khi thức dậy, giảm tập trung, buồn ngủ ban ngày, dễ cáu gắt và giảm hiệu quả làm việc. Thiếu ngủ kéo dài cũng làm tăng hoạt động của các hormone gây căng thẳng như cortisol, ảnh hưởng đến chuyển hóa đường huyết, huyết áp, miễn dịch, sức khỏe tim mạch.

Theo bác sĩ Tiến, người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc rối loạn giấc ngủ sẵn có thường nhạy cảm hơn với tác động của thời tiết nắng nóng. Để giấc ngủ chất lượng, nên giữ nhiệt độ phòng ngủ khoảng 24-26 độ C, sử dụng chăn ga, quần áo ngủ bằng chất liệu thoáng khí và tránh vận động cường độ cao hoặc ăn quá no trước khi đi ngủ.

Bên cạnh đó, nên giữ phòng ngủ thông thoáng, duy trì giờ ngủ đều đặn. Một số dưỡng chất thiên nhiên như blueberry giàu anthocyanin và pterostilbene kết hợp ginkgo biloba (bạch quả) có thể hỗ trợ tuần hoàn não, bảo vệ tế bào thần kinh, góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ.