Wpływ snu na zdrowie i starzenie organizmu: co mówią eksperci?

Eksperci podkreślają, że przewlekłe trudności z zasypianiem czy utrzymaniem snu mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego nie warto bagatelizować problemów ze snem.

Niebieskie światło dużym problemem?

Wieczorne korzystanie ze smartfonów, komputerów czy telewizorów może negatywnie wpływać na jakość naszego snu - alarmują eksperci. Winne jest tzw. niebieskie światło, czyli promieniowanie o najkrótszej długości fal w widzialnym spektrum.

Jak tłumaczył neurolog dr hab. n. med. Jakub Antczak w Wykładzie otwartym w Radiu RMF24, to właśnie niebieskie światło najmocniej hamuje wydzielanie melatoniny – hormonu odpowiedzialnego za regulację rytmu dobowego. W efekcie nasz „zegar biologiczny” może się rozregulować, a zasypianie staje się trudniejsze.

Używając dokładnych badań snu, zarejestrowano, że niebieskie światło opóźnia sen nawet o godzinę. Ekspozycja na światło przez kilkanaście minut powoduje spadek wydzielania melatoniny, a efekt na sen jest dłuższy - opóźnia zaśnięcie i zmniejsza ilość snu wolnofalowego, który jest najbardziej regeneracyjny - mówił neurolog.

Zalecane jest ograniczenie ekspozycji na ekrany na godzinę przed snem oraz korzystanie z trybów nocnych w urządzeniach elektronicznych.

Za krótki i za długi sen

Innym ważnym problemem jest długość snu. Nowa publikacja badaczy z Columbia University wskazała, że długość snu nie wiąże się jedynie ze starzeniem mózgu, lecz także innych części organizmu - poinformowało czasopismo „Nature”.

Jej autorzy wykorzystali dane ok. pół miliona osób. Za pomocą 23 tzw. zegarów biologicznego starzenia ocenili tempo starzenia 17 układów i narządów. Zegary biologiczne są modelami obliczeniowymi, które na podstawie różnych danych szacują, czy dany narząd jest biologicznie młodszy czy starszy, niż wskazywałby wiek metrykalny. W tym badaniu bazowały m.in. na wynikach badań obrazowych oraz stężeniach różnych cząsteczek we krwi.

Następnie naukowcy porównali biologiczny wiek poszczególnych narządów z deklarowaną przez uczestników długością snu. Okazało się, że w niemal wszystkich układach organizmu pojawiła się podobna zależność: oznaki przyspieszonego starzenia były częstsze zarówno u osób śpiących mniej niż sześć godzin na dobę, jak i u tych, które spały ponad osiem godzin. Najwolniejsze biologiczne starzenie obserwowano przy 6,4-7,8 godzinach snu.

Zależność ta dotyczyła m.in. mózgu, serca, płuc i układu odpornościowego. Stanowi to rozszerzenie wcześniejszych ustaleń, które skupiały się przede wszystkim na związku snu ze starzeniem mózgu.

Długość snu a choroby

Autorzy zaobserwowali również związek między długością snu a szeregiem chorób. Sen krótszy niż sześć godzin na dobę wiązał się m.in. z epizodami depresyjnymi, zaburzeniami lękowymi, otyłością, cukrzycą typu 2, nadciśnieniem, chorobą niedokrwienną serca i zaburzeniami rytmu serca.

Z kolei zarówno krótki, jak i długi sen wiązały się z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, astmą oraz kilkoma chorobami układu pokarmowego, w tym zapaleniem żołądka i refluksem żołądkowo-przełykowym.